Boogers schrijft mooie, gevoelige scènes die helaas onderdrukt worden door vele maatschappelijke thema's

Boek (fictie) - Onder een hemel van sproeten

Volle roman over twee eenzame zielen die elkaar vinden in de polder. Het mooie thema komt in de verdrukking door Boogers' ambitie méér van het verhaal te maken.

Een grauwe volksbuurt met zijn kansarme bewoners, Alex Boogers (1970) - die zelf opgroeide in zo'n buurt - schreef er al vaker over. Maar in zijn achtste roman, Onder een hemel van sproeten, is niet zozeer een benauwende voorstad van Rotterdam het decor, maar de daaraan grenzende, weidse polder.

De weduwnaar Jacob maakt er lange wandelingen om zijn huis, dat zo leeg is na de dood van zijn vrouw, te ontvluchten. Op een dag ontmoet hij er een tienermeisje, Amy. Ook zij vlucht; voor een gespannen thuissituatie. Buitenbeentjes zijn ze beiden, die door de buitenwereld argwanend worden gadegeslagen. Maar niet in de polder, waar ze steun vinden bij elkaar.

Onder een hemel van sproeten

Fictie

Alex Boogers

Podium; 374 pagina's; euro 19,99.

De uit eenzaamheid geboren vriendschap die het verschil in leeftijd overstijgt is een mooi thema dat in gevoelige scènes wordt uitgewerkt. Het komt echter in de verdrukking door Boogers' ambitie er méér van te maken: een whodunit (iemand heeft Amy iets vreselijks aangedaan, maar wat? En wie?) en een tragisch liefdesverhaal (Jacob verliest zijn grote liefde aan dementie). Maar bovenal moet het een kritische beschouwing zijn van zo'n beetje alle ellende in de wereld: van de vervuiling van oceanen tot moslimradicalisering en van de keerzijde van internet tot racisme.

Hoe krijg je dat alles in de sobere stille polder van Amy en Jacob gepropt? Boogers lijkt met die vraag geworsteld te hebben en komt met een ingewikkelde kunstgreep: hij laat Harvey, een vriend en buurjongen van Amy, fungeren als liaison tussen polder en stad.

Harvey vertelt het verhaal, maar kruipt daarvoor in het hoofd van Jacob. Dat levert direct een complicatie op. Want hoe kan Harvey iets over Jacobs huwelijk weten als ze elkaar amper kennen? Om Amy's kant van het verhaal te belichten citeert Harvey veelvuldig uit haar dagboek (dat hij tot zijn beschikking heeft - handig!). Is dat dan de bron van alle kennis over Jacob? Maar Amy heeft wel iets anders aan haar hoofd dan het tot in detail beschrijven van de volledige liefdesgeschiedenis van een oude man. Zo heeft ze haar handen al vol aan het full quote overpennen van alles wat haar wijze docenten over de maatschappij te melden hebben.

En dus kan het gebeuren dat Harvey Amy citeert die een leraar citeert die Gandhi citeert ('De echte ontwikkeling van een volk is te meten aan het aantal regels dat het nodig heeft om vredig te kunnen bestaan'). Voor kritiek op de kunstwereld wordt een docente kunstzinnige vorming ingevlogen. Vriendje Matteo neemt de duiding van de achterstandsbuurt voor zijn rekening en vriendin Özlem geeft inzicht in de radicalisering van haar moslimbroer. Tussendoor doet Harveys moeder haar zegje over discriminatie en dan is er nog een buurman die fulmineert tegen de Arbowet.

Het zijn ongetwijfeld allemaal relevante zaken, maar wat hebben ze nou echt met de verwarde Amy en de verdrietige Jacob te maken? Waarom worden de wereldse sores er met de haren bij gesleept terwijl zij genoeg hebben aan zichzelf? Het zou kunnen dat Boogers duidelijk wil maken dat je de misère in de wereld niet kunt ontvluchten - hoe diep je ook de polder intrekt.

Maar het fanatisme waarmee Boogers zich vastbijt in de maatschappijkritische thema's degradeert zijn personages tot spreekbuizen ten bate van zijn eigen stokpaardjes. Of zijn het de stokpaardjes van Harvey - want híj is tenslotte de verteller? Zo naait de schrijver de scheur van zijn vertelling dicht en zoomt die nog eens af met een paar melodramatische scènes. En dan maar hopen dat iedereen alleen de rafelrandjes ziet die Boogers ons tonen wil: die van de maatschappij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.