Boodschap van een waanzinnige zelfmoordenaar

De Mexicaan Guillermo Arriaga (1958) begon zijn schrijversloopbaan met drie romans, maar het echte succes kreeg hij pas als scenarioschrijver, toen hij ging samenwerken met regisseur Alejandro González Iñárritu....

Peter Venmans

De combinatie Arriaga-Iñárritu blijkt te werken op het grote scherm, en dat deed met spanning uitkijken naar de vertaling van een roman van Arriaga, Nachtbuffel, nog daterend van vóór het filmsucces. Het is een eenvoudig, vrij rechtlijnig verhaal, verteld door één persoon, de Mexicaanse universiteitsstudent Manuel. Op een dag wordt hij geconfronteerd met de zelfmoord van zijn beste vriend, Gregorio. Helemaal onverwacht komt dat niet, want Gregorio is een psychiatrische patiënt met een lange ziektegeschiedenis. Hij was nog maar net ontslagen uit de zoveelste instelling toen hij een kogel door zijn hoofd joeg.

Die zelfmoord activeert bij Manuel allerlei herinneringen, die al snel uitgroeien tot een haast waanzinnig makende obsessie, vooral als blijkt dat Gregorio hem postuum en via derden allerlei boodschappen stuurt, hem bedreigt en waarschuwt voor naderend onheil.

Nachtbuffel beschrijft op rauw-realistische wijze de dagen na de zelfmoord en de crematie, het dolen door de lugubere stad Mexico, de zoektocht naar een gemeenschappelijke vriendin die eenmaal gevonden prompt weer op de vlucht slaat. Veel gebeurt er eigenlijk niet, vooral het dolen wordt beschreven, de mislukte ontmoetingen, en de roman komt maar niet op gang. De belangrijkste vraag lijkt nog te zijn hoe lang Manuel het uithoudt voordat hij zelf ook ten prooi valt aan de ‘nachtbuffel’, in de roman het symbool van de waanzin.

Hoe kort het boek ook is, eigenlijk duurt het nog te lang. Op geen enkel moment krijg je sympathie voor deze pubers, die zich maar laten gaan in lamlendigheid. De geschiedenis van de waanzin is elders veel indringender beschreven. Er zit nauwelijks suspense in het verhaal. Als je denkt dat er iets verschrikkelijks onthuld zal worden, blijkt het weer gewoon niets te zijn.

En de stijl is wel erg vlak. Het is net alsof Arriaga met zijn gedachten al bij de film zat en zinnetje voor zinnetje een script uitschreef. Je kunt dit een ‘filmische stijl’ noemen, maar eigenlijk is het gewoon literair oninteressant. Nachtbuffel is op zijn best een voorstudie. In een roman kan veel meer gebeuren dan in een film, maar hier is de zeggingskracht tot een minimum herleid. Tijd voor een goede dvd. En dat mag er gerust een van Arriaga zelf zijn.

Peter Venmans

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden