InterviewCharlize Theron en Margot Robbie

Bombshell-actrices Margot Robbie en Charlize Theron over hun rol als slachtoffers van seksuele intimidatie

Nicole Kidman als Gretchen Carlson.

In Bombshell gaat het over de seksuele intimidatie door Fox-baas Roger Ailes. De Volkskrant sprak met hoofdrolspelers Charlize Theron en Margot Robbie over de ongemakkelijke grijstinten binnen een toch al gevoelig onderwerp.

Het is een fantastische kans. De jonge, hyperambitieuze journalist Kayla heeft zichzelf het afgesloten kantoor van Roger Ailes binnen weten te kletsen, de man die heer en meester is over nieuwszender Fox. En daar zit ze dan, tegenover die gezette, oude, vriendelijke man die inderdaad onder de indruk lijkt van haar bravoure. Hij zou haar best kunnen helpen presentator te worden, zegt hij vaderlijk. Haar voortrekken, haar verkiezen boven die talloze andere blondines die hetzelfde ambiëren. In ruil voor haar loyaliteit, natuurlijk. Ze glundert.

‘Sta eens op en draai een rondje.’

Even aarzelt ze. Dan staat ze op en ze draait, half grappend. Ta-da!

‘Doe nu je rokje iets omhoog... Nog iets... Nog ietsje meer.’

Kayla’s brutaliteit is verdampt. Ongemakkelijk trekt ze aan haar korte zwarte jurkje.

Dan klinkt er iets kouds in Ailes’ stem, wat zijn volgende statement iets onheilspellends geeft: ‘Het is een visueel medium, Kayla.’

Dit is de sleutelscène uit Bombshell, de film over de val van Fox-baas Roger Ailes. In 2016 beschuldigde Fox-presentatrice Gretchen Carlson als eerste haar baas van seksuele intimidatie. Uiteindelijk volgden nog 22 andere vrouwen die vertelden hoe Ailes vunzige opmerkingen tegen ze had gemaakt, vroeg om seksuele handelingen en bij een weigering hun carrière dwars zat. Waarna de inmiddels overleden topman van de ultra-conservatieve nieuwszender het veld moest ruimen

Charlize Theron als Megyn Kelly en John Lithgow als Roger Ailes

Bombshell verweeft de verhalen van Carlson (Nicole Kidman), Megyn Kelly (Charlize Theron) – wier verhaal de in 2017 overleden Ailes uiteindelijk ten val zou brengen – en de uit meerdere slachtoffers samengestelde Kayla Pospisil, gespeeld door Margot Robbie.

‘Roger Ailes wist vrouwen op een geraffineerde wijze steeds een stapje verder te laten gaan’, vertelt Robbie in een hotelkamer in Los Angeles. ‘Er zijn zo veel verhalen over de manier waarop hij dat deed: stoppen met aandringen, maar de keer erop toch weer verder pushen, bijvoorbeeld. Hij nam zijn tijd, gaf vrouwen het gevoel dat ze op een of andere manier medeplichtig waren, bedreigde hun carrières, isoleerde ze van elkaar. Zo waren er talloze manieren waarop het die vrouwen onmogelijk werd gemaakt ‘nee’ te zeggen.’

Bombshell is de eerste grote Hollywoodfilm over het #MeToo-tijdperk, hoewel de zaak zich al afspeelde voordat de eerste verhalen over filmproducent Harvey Weinstein een wereldwijde beweging zouden ontketenen. De film laat feilloos zien hoe systematische manipulatie en seksuele intimidatie werken. Bombshell toont waarom het zo lang duurde voordat slachtoffers hun stilzwijgen durfden te doorbreken, en dat seksueel misbruik vaak complexer is dan het lijkt. Het is niet simpelweg een man die zich op een tegenstribbelende vrouw gooit, en zaken die je gemakkelijk zou kunnen wegwuiven als aanstellerij – ‘gut, je moest een rondje draaien, boehoe’ – kunnen wel degelijk traumatiserend zijn. 

Over al deze nuances binnen een toch al gevoelig onderwerp gaan we dus praten; we krijgen vijftien minuten. We spreken de Australische Robbie, die bekend is van haar sterke vrouwenrollen in films als I, Tonya, Suicide Squad en Once Upon a Time in... Hollywood, en Charlize Theron (Mad Max: Fury Road, Monster), die de film mede produceerde. Kaarsrecht zit Theron naast Robbie, met kortgeknipt haar en een blik waarmee ze je zou kunnen verpulveren als ze daar zin in heeft. Deze vrouwen, beiden voor hun rol genomineerd voor een Oscar, wegen hun antwoorden zorgvuldig af. En de negen verslaggevers aan de andere kant van de tafel formuleren hun vragen al even voorzichtig.

Behalve dan de wat oudere Italiaanse journalist. ‘Die vrouwen’, roept ze, ‘kunnen toch gewoon weglopen als ze worden belaagd?’

Even kijken Theron en Robbie elkaar verward aan. ‘Wil je weten wáárom ze blijven zitten? Dat is een heel gecompliceerde vraag’, zegt Theron dan vriendelijk. ‘Ik zou willen dat het zo simpel was dat je altijd kunt weglopen. Ik denk dat de discussie tegenwoordig juist steeds vaker over de grijstinten gaat. We horen verhalen over slachtoffers die hun misbruiker zelf blijven opzoeken, bijvoorbeeld. Soms blijken er e-mailuitwisselingen van een bepaalde aard te zijn waardoor het slachtoffer niet meer zo onschuldig lijkt. Veel vrouwen komen plotseling in zo’n situatie terecht en hebben geen idee hoe ze moeten handelen. Seksueel misbruik groeit en bloeit in die schemerzones.’

Bijenkoningin

Als iets dit onderstreept, is het wel de misbruikzaak bij Fox. De conservatieve, rechtse nieuwszender is niet bepaald een vrouwvriendelijke arena. De presentatrices zijn er blond, knap en slank, en lachen altijd. Ze moeten zich in duizelingwekkend strakke jurkjes hullen en zijn ‘inwisselbaar als soldaten’. Wie er als vrouw wil werken, schikt zich in het systeem en houdt dat in stand, omwille van een carrière.

In deze wereld was Megyn Kelly de bijenkoningin. De journalist wordt bovendien door linkse progressieven gehaat vanwege haar racistische en seksistische opmerkingen. Zo vindt ze blackface geen enkel probleem, suggereerde ze dat Michael Brown, de ongewapende zwarte tiener die werd doodgeschoten door de politie, zijn moord zelf had uitgelokt en koos ze bij verhalen over seksueel misbruik vaak juist de kant van de beschuldigden.

Sommige Amerikaanse recensenten hadden daarom moeite met de manier waarop Bombshell Kelly neerzet als slachtoffer van en/of strijder tegen seksuele intimidatie. ‘Moeten we ons solidair voelen met de vrouwen van Fox?’, schreef Dana Stevens op onlinemagazine Slate. En: ‘Zelfs Charlize Theron kan mij er niet van overtuigen dat Megyn Kelly een held is’.

Theron, die in Bombshell dankzij de geweldige make-up sprekend op Kelly lijkt, had zelf ook moeite om zich in haar te verplaatsen. ‘Ik wist precies wat voor controversiële dingen ze had gezegd en ik voelde absoluut afkeer. Maar regisseur Jay Roach was heel behulpzaam. Hij zei: ‘Dit is niet de ‘Megyn Kelly-film’, het gaat maar over één jaar uit haar leven. En daarin zullen we haar zo eerlijk mogelijk portretteren, inclusief de fouten die ze maakte. We zullen haar slechte kanten zeker niet uit de weg gaan.’’

Margot Robbie als Kayla Pospisil.

Heb je nog geprobeerd haar te spreken?

Theron: ‘Nee, maar niet om de redenen die jullie nu denken. Er zou dan alleen maar meer druk op mijn vertolking komen te liggen. En het was ook niet nodig: er zijn duizenden uren archiefmateriaal voorhanden, ze heeft een boek geschreven over de zaak. Er was eerder te veel dan te weinig.’

De film laat zien hoe vrouwen moeten zien te overleven binnen de journalistieke wereld van Fox. Op welke manier kun je dat vergelijken met de manier waarop actrices zich in Hollywood staande moeten zien te houden?

‘Wil jij die nemen? Ik heb het gevoel dat ik de hele tijd zit te praten’, zegt Theron tegen Robbie, die net een slok thee neemt en een afwerend gebaar maakt.

‘Oké, ik kan natuurlijk niet voor elke vrouw spreken’, vervolgt Theron dan. ‘Alleen nu even voor Margot dan. Ik denk dat wij vrouwen niet meer vragen dan wat de andere sekse heeft. We willen niet méér veiligheid, we vragen niet om méér respect. We willen gewoon wat iedereen heeft. En ik vind het verschrikkelijk dat vrouwen in veel sectoren, niet alleen de onze, moeten zien te overleven, zich moeten zien te ontwikkelen met al die obstakels om hen heen.’

Niet om naar een soort rechtvaardiging te zoeken, maar heeft Bombshell je ook aan het denken gezet waarom sommige mannen dit doen?

Robbie: ‘Ik heb me daar niet in verdiept. Voor mijn personage was het alleen maar handiger als ik het juist helemaal niet begreep.’

Theron: ‘Ik zie veel overeenkomsten tussen Harvey Weinstein en Ailes. Volgens John Lithgow, die Ailes speelt, komt hun gedrag deels voort uit onzekerheid, en ik denk dat daar wat in zit. Daar komt bij dat zij als witte mannen het idee hebben recht te hebben op die vrouwen, een universeel gevoel van privilege dat honderden jaren is gevoed. Die combinatie is gevaarlijk. En misschien is dat nog wel belangrijker dan het feit dat er aan seksueel wangedrag weinig consequenties waren verbonden.

De conservatieve doelgroep heeft waarschijnlijk niets met de feministische boodschap. Linkse kijkers zullen wellicht bij voorbaat afhaken omdat deze film zich afspeelt bij het door hen zo gehate, rechtse Fox. Hebben jullie het daarover gehad?

Theron: ‘Dat was een onderwerp dat zeker bij de testscreenings ter sprake kwam. Voor wie is deze film eigenlijk bedoeld? Maken we dit voor een links of een rechts publiek? Maar als je op die manier over deze geschiedenis gaat denken, wordt het ingewikkeld. Het verhaal is het verhaal, je kunt dat niet zo manipuleren dat het in een links Hollywoodhokje past. Bovendien is dit het punt van Bombshell: laten zien dat dit probleem elke vorm van politiek overstijgt. We hebben het over een mensenrechtenkwestie. Deze vrouwen horen gewoon veilig te zijn.’

Nicole Kidman als Gretchen Carlson.

Rondje
De echte Megyn Kelly heeft vorige week pas een reactie gegeven op Bombshell. In een half uur durende video die ze op haar YouTube-kanaal plaatste, bekijkt ze met tranen in haar ogen en samen met andere slachtoffers van Roger Ailes de film, en houden ze een geëmotioneerd nagesprek. Ook zij moest ooit een rondje draaien, vertelt ze. ‘En God sta me bij, ik deed het.’ Ze was hoogopgeleid, had een goede juridische carrière, maar Ailes wilde vooral zien hoe haar lijf er vanuit verschillende hoeken uitzag. ‘Als je niet begrijpt hoe vernederend dat is, weet ik het ook niet meer.’

Charlize Theron en #MeToo
Een week na het interview zou Charlize Theron in een lang, persoonlijk gesprek op de Amerikaanse publieke radio over een eigen #MeToo-ervaring vertellen. Toen zij in 1994 voor het eerst in Hollywood voet aan de grond probeerde te krijgen, liet ‘een beroemde regisseur’ haar naar een auditie komen bij hem thuis. Hij deed open in ‘een Hugh Hefner-pyjama’ en terwijl ze tegenover hem zat, betaste hij haar been. Ze verontschuldigde zich en vertrok, maar was in de auto woest op zichzelf. ‘Ik had niet gezegd dat hij moest oprotten, ik had geen van de dingen gedaan waarvan ik dacht dat ik ze zou doen als ik in een dergelijke situatie terecht zou komen.’ 

Bombshell wordt gedragen door een excellerende sterrencast ★★★★☆
Berend Jan Bockting in zijn recensie van Bombshell: Lef kan de makers van deze film over seksueel misbruik op de werkvloer niet worden ontzegd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden