Beschouwing Verhuizing Boijmans van Beuningen

Boijmans gaat zeven jaar dicht voor verbouwing, maar het geld is nog een probleempje

Het museum wil ook een dependance openen in de voormalige V&D in Rotterdam-Zuid, maar eerst is het zaak de afgehaakte stichting Droom en Daad weer binnenboord te halen. 

Museum Boijmans. Werk van Andy Warhol wordt verhuisd. Links een muurschildering van Iwan Smit. Beeld Aad Hoogendoorn

Een museum dat tot 2026 niet in zijn gebouw kan, gaat dat zeven magere jaren tegemoet? Niet wat Boijmans Van Beuningen betreft. Het zoekt een architect voor verbouwing en uitbreiding, leent topstukken uit aan collega’s, telt af naar de opening van een openbaar collectiegebouw in 2021 (‘een wereldprimeur’) en hoopt op een filiaal in Rotterdam-Zuid.

Boijmans mag niet langer open blijven vanwege asbest, wateroverlast en brandveiligheid. De ‘oude’ bakstenen rechterhelft is al sinds januari dicht en na een slotweekend op 24, 25 en 26 mei sluit ook de ‘moderne’ linkerhelft. ‘Het gebouw heeft zijn signalen afgegeven: moet je horen, het is klaar’, zei directeur Sjarel Ex donderdag tijdens een persgesprek. ‘Maar we maken van de nood een deugd.’

Zo komen er tijdens de ‘transit­periode’ elf tentoonstellingen bij acht buren. De Kunsthal leent prenten van Picasso en Piranesi, het Stedelijk Museum Schiedam heeft een werk van Rothko in bruikleen. Vanaf 2021 is een selectie topstukken te zien bij buitenlandse musea.

Financiering 

Boijmans ziet de verbouwing als een groeistuip. Maar ambities kosten geld: het museum heeft tot 1 juli 2020 de tijd om 13 miljoen euro op te halen voor een dependance in de voormalige V&D in Rotterdam-Zuid. Boijmans wil daar tien tot vijftien jaar ­hedendaagse kunst en design laten zien. ‘Het zal erom spannen of het lukt’, zegt Ex. ‘We hebben al driekwart van de financiering binnen.’

Problematischer is dat het museum ook op miljoenenjacht moet voor de verbouwing van het museum zelf. De gemeente draagt 169 miljoen euro bij, maar nog eens 55 miljoen euro voor extra voorzieningen moet uit andere fondsen komen – deadline maart 2020. De filantropische stichting Droom en Daad, die bereid was tientallen miljoenen bij te dragen, is afgehaakt. De stichting wilde greep op het proces, maar dat stuitte op een ‘nee’ van ­gemeente en museum.

‘U moet het een beetje in de Rotterdamse context begrijpen’, sust Ex. ‘Wij worden al 170 jaar voor de helft betaald door de gemeente en voor de andere helft door particuleren en fondsen.’

Omstrengeld

Droom en Daad is de filantropische stichting van de steenrijke familie Van der Vorm, die al drie generaties nauw bij het museum betrokken is. Ze financieren ook de uitleenoperatie Boijmans bij de Buren en betalen fors mee aan het collectiegebouw. ‘Al tachtig jaar zijn we twee kampen die elkaar hebben omstrengeld en altijd nodig hebben gehad’, zegt Ex.

De stichting wordt sinds 2017 geleid door Wim Pijbes, oud-directeur van het Rijksmuseum en de Kunsthal. ‘Wim is onze gewaardeerde buurman geweest’, zeg Ex. ‘Hij is een uitstekende directeur. Maar hoeveel directeuren heb je nodig? Er zijn er al twee.’

Daarmee doelt hij op Ina Klaassen (49). Ze is sinds 2013 zakelijk leider van Boijmans, maar krijgt nu een gelijkwaardige bestuurders- en directeursrol naast Ex (63). De reden is volgens de raad van toezicht de verandering van de organisatie, de groei en de continuïteit van het museum.

Klaassen zinspeelt op een oplossing met Droom en Daad. ‘We doen eerst wat je ook met buren of collega’s doet als er iets is. We moeten maar eens een kop koffie drinken met Wim.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.