Review

Boeroes is een levendige zoektocht naar een familieverleden

Boek (non-fictie) - Boeroes: een familiegeschiedenis van witte Surinamers

Sitalsings witte voorouders uit Suriname waren geen slavenhouders maar kolonisten. De boeren werden geronseld door een later terecht gehate dominee.

Karin Sitalsing - Boeroes: een familiegeschiedenis van witte Surinamers.

Journaliste Karin Sitalsing moest het vaak uitleggen: haar ouders zijn allebei Surinamers. Niet alleen de Hindostaanse vader aan wie zij haar achternaam dankt, maar ook haar witte moeder. Zij heet Anne-Marie, heeft blond haar en blauwe ogen, en door haar aderen stroomt Hollands bloed. Zij is geboren en getogen in Suriname. Wit, maar 'übersurinaams', volgens haar dochter.

Pas in 1975, toen het rondom de onafhankelijkheid van Suriname onrustig was, kwamen haar ouders naar Nederland met twee zoontjes, één blonde en één donkere. Zij kon maar moeilijk wennen aan het koude land en de afstandelijke mensen. Haar Brabantse huis staat vol met Surinaamse snuisterijen, haar taal is doorspekt met Sranan en ze kookt vaak bruine bonen met rijst.

Karin Sitalsing
Boeroes - Een familiegeschiedenis van witte Surinamers
Non-fictie
Atlas Contact; 272 pagina's; euro 21,99.

In Nederland kregen ze nog een dochtertje, Karin, een licht-gekleurd meisje met sproeten. Karin, die opgroeit in het multiculti Nederland van de jaren zeventig, vindt het niks bijzonders, die vermenging van kleuren en culturen. Als zij op de basisschool, samen met een Surinaams klasgenootje, de beste is in spellen, vindt ze het overdreven dat haar moeder trots is. Kennelijk is niet Nederland maar Suriname haar land.

Pas als ze volwassen is, ontdekt Sitalsing dat haar afkomst bijzonder is. Een verhaal dat bijna niemand kent. Haar moeder stamt niet af van Nederlandse slavenhouders in Suriname, maar van Nederlandse boeren. Ze is een Boeroe. Haar voorouders kwamen in 1845 naar Suriname als kolonisten, in de letterlijke betekenis: inwoners van een kolonie.

Het idee kwam van een dominee, de later terecht gehate Arend van den Brandhof. Die ronselde arme Nederlandse boerengezinnen om in Suriname een boerenbedrijf te beginnen. Hun werd van alles beloofd: een huis, vruchtbare grond, vee. Maar het project werd op een koopje uitgevoerd, en op de verkeerde plek, het modderige Voorzorg aan de rivier de Saramacca. De huizen bleken kleine krotten, zonder riolering. Het stikte van de muggen, de hitte was verzengend en op de moerassige grond wilde niets groeien. Binnen een halfjaar stierf de helft van de immigranten aan een infectieziekte. De 167 zeer sterken die overleefden maakten dat ze wegkwamen en vestigden zich in Paramaribo.

Betrokken zoektocht

Sitalsings boek is het verhaal van een betrokken zoektocht naar een verleden, bevolkt door ongekende ooms, tantes, neven en nichten. Ze krijgt er zelf een hele geschiedenis bij. Het is een levendig, goedgeschreven verhaal waarin we rondreizen door het huidige Suriname - waar ze weinig Boeroe-sporen maar wél hartelijke familieleden vindt, en door het Nederland van Surinaamse immigranten. Ze neemt ook de tijd voor reflectie. Wat doet die wisselwerking tussen twee vaderlanden met mensen? Zijn ze gedoemd overal een buitenstaander te blijven? En: is zij zelf een Surinaamse, of een bakra, een kaaskop? Allebei, besluit ze: een Nederlandse hork op de Surinaamse dansvloer, een Surinaamse die de taal van haar familie spreekt, de familie die met pannen vol pom naar een feest komt. 'Misschien zit kleur wel van binnen.'

'Dat fascineert me', schrijft Sitalsing. 'Hoe ver uiteindelijk thuis wordt en thuis ver, en hoe de migrant blijft verlangen naar een ander plek, ook al bestaat die allang niet meer, ook al heeft die misschien wel nooit ergens anders bestaan dan in zijn eigen hoofd.' Dat is hét thema van deze tijd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.