Boekhandels gaan van groot naar nog groter

Een lunchroom, een muziekafdeling en heel veel ruimte (3300 vierkante meter) heeft de Amsterdamse boekhandel Scheltema, die vandaag na een ingrijpende verbouwing waarbij het buurpand werd betrokken de vernieuwde winkel opent....

Steeds groter worden de grote boekwinkels. Op topdagen, zegt directeur H. Peters van Donner, trekt de winkel 10 duizend bezoekers. T. van Meijel, directeur van Scheltema, spreekt over drie- à vierduizend bezoekers per dag, zes- tot achtduizend op zaterdagen, 1,2 miljoen per jaar. 'We trekken meer bezoekers dan het Rijksmuseum'.

Scheltema, met zijn zes verdiepingen, werd te klein voor alle aandacht. 'Er is nu meer ruimte voor klanten. En we wilden een paar belangrijke dingen erbij. Een ruim gesorteerde cd-winkel. Meer ruimte voor de reis- en de kunstboeken en de afdeling esoterie. En een lunchroom. We hebben zoveel klanten die uren hier ronddwalen. Die willen we graag binnenhouden', zegt Van Meijel.

Donner in Rotterdam denkt nog na over de nieuwe activiteiten waarvoor de extra 2000 vierkante meter ruimte bieden. Wellicht een groter restaurant, zegt Peters. Een ruimte waar de klanten kunnen internetten. En misschien een reisbureau.

Funshoppen, dat is wat klanten van de grote boekhandels doen, net als ze dat doen in grote warenhuizen. 'Consumenten winkelen steeds meer, ze hebben ook steeds meer vrije tijd', zegt Peters. 'Zo'n 70 procent van onze klanten, en dat zal bij Scheltema niet anders zijn, weet eigenlijk niet waarvoor ze komen. Ja, om een boek of een cd te kopen, maar welke precies weten ze niet.'

Verdringen de grootschalige boekhandels de kleinere? Niet per se, zegt A. Doesser, directeur van de Nederlandse Boekverkopers Bond. 'Het geeft wel druk. Maar die grote winkels trekken toch bepaalde consumenten. De een houdt erg van het supermarktachtige, het zelf kunnen rondneuzen. De ander vindt dat juist niet leuk, die wordt liever geadviseerd door een verkoper die zijn voorkeur kent.

'De groep erg grote boekhandels is beperkt en ze zitten vooral in de randstad, want daar wonen de meeste mensen, het meeste publiek.

'Dit soort boekhandels past in een trend naar schaalvergroting binnen de hele detailhandel. Maar naast de grote Albert Heijn zie je de laatste tijd toch ook dat meer specialistische winkels een kans krijgen. Het is een golfbeweging.

'Je ziet het aan de kinderboekenwinkels, waarvan er twintig, vijfentwintig zijn in Nederland. Dat zijn zeer gespecialiseerd winkels, met een ruim assortiment. De grote boekhandels hebben wel kinderboeken, maar hun aanbod is niet zó breed.'

In Amsterdam hielden rond de vorige jaarwisseling kort na elkaar een aantal kleine boekhandels ermee op. Een winkel als Allert de Lange in Amsterdam, die na 119 jaar zijn deuren moest sluiten, had meer last van een slecht geworden vestigingsplaats - tussen de seksshops en toeristenwinkels op het Damrak - dan van Scheltema.

'Kleine boekhandels', zegt Doesser, 'moeten zich richten op kwaliteitsverhoging, inspelen op de wensen van hun klanten, service bieden. Ze hebben een goede toekomst, maar daarvoor moeten ze wel dingen doen.'

Internet is een mogelijkheid. 'Het mooiste zou zijn een combinatie van winkel met virtuele boekhandel.' Dat boeken alleen nog via Internet verkocht worden, lijkt Doesser onwaarschijnlijk. Op de totale omzet wordt nu 0,5 procent van de boeken via Internetaanbieders verkocht. 'Kopers willen een boek toch ook zien en voelen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden