Recensie Boekenweek

Boekenweekgeschenk en Boekenweekessay: Jans vader, Murats moeder ★★★☆☆

Auteurs Jan Siebelink en Murat Isik nemen het eerste exemplaar van respectievelijk het Boekenweekgeschenk en het Boekenweekessay in ontvangst. Beeld ANP

Een leven lang is schrijver en oud-leraar Jan Siebelink (81) al in de weer met zijn vader, Jan senior (1906-1971), de bloemenkweker uit Velp die zich na een visioen bij een calvinistische sekte aansloot, en vervreemdde van zijn gezin. In zekere zin heeft de zoon hem altijd om die zekerheid des geloofs benijd, en hem in zijn boeken willen naderen, met het monumentale Knielen op een bed violen (2005) als culminatie van dat verlangen.

Het Boekenweekgeschenk Jas van belofte draait rond schrijver en oud-leraar Arthur Siebrandi (79), wiens vader, die bloemenkweker was, zelfs verdween, nadat hij door een visioen was getroffen en bij een sekte belandde. Van een grote verrassing kunnen we moeilijk spreken. Ook de stijl is soms erg rudimentair: ‘Bij zijn auto bleef hij aangeslagen staan. Dit was opzet. Hij wil mij niet meer zien, dacht hij, wijst mij af, laat me wel die reis voor niets maken. Hij voelde zich verloren. Het zou nooit wat worden. Dit was een harde les. Het verkeer klonk extra lawaaiig. De wind was schraal.’ Alsof Siebelink steeds op de rem gaat staan, bang dat zijn verhaal de hem toegestane lengte zou overschrijden.

Gelukkig heeft Siebrandi het niet uitsluitend over zichzelf. De redding van dit verhaal schuilt in de bijfiguren, onder wie de eigenaardige poëziecriticus Edwin Wopereis (geënt op Rein Bloem) die de beginnende schrijver Arthur hielp, de ex-katholieke bohemien en schrijver Loet IJzertje (Louis Ferron, die destijds Knielen op een bed violen ten doop hield) met wie hij lang bevriend was, en de charmante uitgever Rob Sterrenberg (Robbert Ammerlaan) die Arthur bij zijn fonds haalde vóórdat die zijn everseller publiceerde. Siebelink maakt een buiging voor zijn vrienden door hen herkenbaar te portretteren, net als het Amsterdamse literair café De Zwart, hier Het Wapen van Zwart genaamd.

Jan Siebelink: Jas van belofte, drie sterren CPNB; 95 pagina’s; gratis bij aankoop van tenminste € 12,50 aan Nederlandstalige boeken.

Ook Murat Isik, die het Boekenweekessay mocht schrijven over het thema ‘De moeder de vrouw’, voert in Mijn moeders strijd een ouder op die ons bekend voorkomt: zijn eigen moeder Aynur (1953) namelijk, die als Ansel figureert in Isiks bekroonde roman Wees onzichtbaar (2017). Op basis van gesprekken met haar laat hij zien van hoe ver deze vrouw komt, een stoffig dorp in het oosten van Turkije, en hoe zij zich heeft weten te emanciperen – misschien wel mede doordat haar man Hasan zo weinig uitvoerde of bijdroeg aan het gezin. Waarom ging ze niet bij haar man weg, in de jaren dat zij voor haar gezin moest zorgen in de Bijlmer en hij alleen maar ruzie trapte, vraagt Isik. De enige reden was dat ze zich heel onveilig voelde in de Bijlmer; junks, vage types, loerende mannen. Uiteindelijk zijn ze toch uit elkaar gegaan. Moeder werkt nog steeds als voedingsassistente bij het AMC en woont in een koophuis.

Isik is merkbaar trots op haar, en heeft daar alle reden toe. Zijn correctheid kan wrevel wekken (‘Niet onbenoemd mag blijven dat er daarnaast in Nederland nog een hoop te winnen valt op het gebied van diversiteit’), maar daar staat tegenover dat hij goudeerlijk beschrijft met te veel schaamte te zijn grootgebracht. Het schrijven heeft hem geholpen bij het ontbolsteren, merkt hij op; al valt er op dat gebied nog wel wat te winnen.

Murat Isik: Mijn moeders strijd, 3 sterren CPNB; 62 pagina’s; € 3,75.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.