Boekenapp laat voor lezers én schrijvers te wensen over

Onlangs introduceerde Bruna Bliyoo, een app waarmee je voor een tientje per maand oneindig boeken of tijdschriften kunt lezen. Het aanbod is nog klein en auteurs roeren zich.

Beeld Colourbox

'Eindeloos leesplezier', belooft de slogan onder het vrolijke, paarse Bliyoo-logo. Zes weken geleden lanceerde Bruna de eerste Nederlandse 'boeken-Spotify': een onbeperkt aanbod van e-books en tijdschriften voor een vast bedrag per maand. Maakt de boekenketen de belofte waar?

Bij de lancering sprak directeur Fred Zeegers van Bruna de ambitie uit om in twee maanden 75 procent van de Nederlandstalige e-books aan te bieden. Dat komt neer op ongeveer 23 duizend stuks. Tellen we de verzameling op Bliyoo na, dan blijkt de boekenkast nog lang niet compleet: tot nu toe staan er slechts vierduizend e-books op de site annex app.

Screenshot van de website van Bliyoo. Deze boeken en tijdschriften worden veel gelezen. Beeld Bliyoo.

De aantallen zijn onbeduidend in vergelijking met de uitgedijde markt in de Verenigde Staten. Daar introduceerde boekengigant Amazon in 2014 de 'all-you-can-read'-dienst Kindle Unlimited: 900 duizend digitale titels voor 9,99 dollar per maand. Amazon concurreert onder meer met Oyster (1 miljoen e-books) en Scribd (500 duizend e-books), diensten die enkel vanuit de Verenigde Staten zijn te raadplegen. Het is de vraag wanneer een van de drie grootmachten een onbeperkte boekendienst in Europa begint. Amazon lijkt daarop als eerste te zinspelen: het bedrijf opende vorig jaar in Europa al verschillende webwinkels voor e-books.

Bruna is nog in onderhandeling met de grote uitgeverijen. Zo ontbreken in Bliyoo boeken van concerns als WPG (waar de Bezige Bij, de Arbeiderspers en Querido onder vallen) en LannooMeulenhoff. Deze twee partijen zijn samen goed voor de helft van het Nederlandse aanbod aan e-books en ze willen weinig kwijt over eventuele afspraken met Bruna. Dat heeft er wellicht ook mee te maken dat WPG en LannooMeulenhoff samen een eigen streamingdienst voor boeken ontwikkelen. Mogelijk komt het daarom nooit tot een akkoord met Bruna.

Beeld Veronique Smedts

Kritiek

Het Spotifymodel roept ondertussen het nodige verzet op bij auteurs. Wat is de beloning voor schrijvers per gelezen e-book op Bliyoo? Is die vergelijkbaar met de Zweedse muziekstreamingsdienst, waarvan bekend is dat producenten en artiesten maar mondjesmaat worden gecompenseerd? Vorige maand uitte auteur Leon de Winter in het radioprogramma Reporter zijn kritiek op Bruna door te stellen dat 'geen schrijver ervan zou kunnen leven'.

Directeur Zeegers garandeert echter dat elke partij per gelezen e-book een rechtmatig deel ontvangt. Hij doet evenwel geheimzinnig over de hoogte van de royalty's. 'Over de exacte afspraken kan ik helaas niet veel zeggen, maar iedereen krijgt een goed percentage. De relatie met schrijvers en uitgevers staat voorop. Wij hebben 350 boekwinkels en zien Bliyoo enkel als onlineaanvulling. De uitbreiding past in een groter geheel, voor ons is de dienst op zichzelf absoluut geen cash cow.'

'Spotify voor boeken'

Lees hier het artikel van Thijs van Soest over de nieuwe dienst.

Via uitgevers

Schrijver Abdelkader Benali, die eerder in nrc.next zijn zorgen uitte over een ophanden zijnde boekendienst en schrijvers opriep zich te verenigen, gelooft niet dat hij en zijn collega's er goed aan zullen verdienen. Benali: 'Natúúrlijk blijft er met zo'n dienst als Bliyoo niet genoeg over voor ons. Als het gaat om rechten van e-books, moeten schrijvers hun titels beter beschermen, voordat grote ondernemingen de boel gaan overnemen. Het gekke is dat dit soort onderhandelingen altijd loopt via uitgevers, terwijl het draait om de auteurs.'

E-books van bestsellerauteur Saskia Noort zijn beschikbaar via de digitale leesmap Elly's Choice, een concurrent van Bliyoo (zie kader). Noort zegt met Elly's Choice goede afspraken te hebben, maar bekijkt de digitale ontwikkelingen in de boekenwereld desondanks met een 'lichte afstandelijkheid'. Net als de boeken van De Winter en Benali ontbreken haar titels in Bliyoo. Noort betwijfelt of de afspraken met Bruna in het voordeel van schrijvers zullen zijn. 'De ontwikkelingen rondom e-bookrechten staan nog in de kinderschoenen, laat staan het onbeperkt aanbieden ervan. Voor mij is zo'n boekendienst een groot vraagteken. Ik heb hierover ook nog niets van mijn uitgever gehoord.'

Andere online leesdiensten

Het is niet voor het eerst dat een bedrijf poogt een onlineleesdienst te beginnen. Vorig jaar lanceerden uitgeversgroepen VBK en Dutch Media de digitale leesmap Elly's Choice: tien e-books per maand voor 2,99. De initiatiefnemers van Elly's Choice mikten op honderdduizenden abonnees. Na het eerste jaar hebben slechts 50 duizend abonnees de leesmap minimaal een maand uitgeprobeerd.

Webwinkel Tom Kabinet. bood de mogelijkheid tweedehands-e-books door te verkopen. Maar de winkel werd in 2014 door de rechter op de vingers getikt, nadat was gebleken dat ook veel illegale exemplaren werden doorverkocht. Ook dit bedrijf bouwt aan een onbeperkte boekendienst, voor tweedehands-e-books.

Het Deense Mofibo, in eigen land een winstgevende e-bookonderneming, heeft plannen naar Nederland uit te breiden. Mofibo is in gesprek met een groot telecombedrijf (welk bedrijf is niet bekend) en heeft aangekondigd in de zomer een grote 'all-you-can-read'-dienst te lanceren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden