Bob Sijthoff is na verkoop Financieele Dagblad eenzaam, teleurgesteld, opgelucht, maar niet zielig 'Ze waren bang dat ik opnieuw de macht zou grijpen'

Hij was misschien liever krantenmagnaat gebleven, en heeft desondanks zes jaar lang namens de familie moeten leuren met Het Financieele Dagblad....

PETER DE WAARD

Van onze verslaggever

Peter de Waard

DEN HAAG

'Ik heb de laatste jaren alleen negatieve energie gebruikt. Ik hoop de komende tijd vooral positieve energie uit te stralen.'

H.B.G. ('Bob') Sijthoff vindt het eigenlijk doodzonde dat zijn familietak een van de laatste onafhankelijke kranten van Nederland kwijt is. Maar hij is ook opgelucht. En tevens blij dat zijn achterneef Willem Sijthoff in het bedrijf stapt. Zijn vader zei ooit dat zo lang hij zou leven altijd een Sijthoff in het bedrijf zou zitten. Dat blijft ook zo.

'Ik heb wel geleerd dat je in je leven weinig vrienden hebt. Ik heb mij wel eens gevoeld als iemand met autopech op een koude regenachtige avond. Als die dan belt om assistentie, hoort hij tot overmaat van ramp ook nog dat zijn huis in brand staat. De enige die de paraplu wel eens boven mij hield, was Dick Brouwer. Een persoonlijke vriend uit Wassenaar.'

Zielig voelt hij zich niet. Hij zit ontspannen op het kleine maar sjieke kantoor van Hendrik Sijthoff Holding aan het Lange Voorhout in Den Haag. Achteraf heeft hij de zakenkrant toch nog voor een aantrekkelijke prijs van 84 miljoen gulden kunnen verkopen; meer dan veertig maal de nettowinst. En dat voor certificaten die geen enkele zeggenschap geven.

'Over het bedrag ben ik tevreden. In 1992 wilde het personeel de krant hebben voor 11,4 miljoen gulden. En die onderhandelingen waren toen al best ver. Twee jaar later wilde VNU de certificaten kopen voor 24 miljoen gulden.'

Uiteindelijk is de krant voor bijna vier keer dat bedrag verkocht aan de investeringsmaatschappij HAL in Rotterdam (de vroegere Holland-Amerika Lijn) en Willem Sijthoff; een achterneef van Bob's vader.

'Ik zeg altijd: ''Hoe minder mensen bij de onderhandelingen zijn betrokken, hoe beter de gesprekken lopen''. Op donderdag 10 april had ik de transactie met directeur Martijn van der Vorm van de HAL eigenlijk al voorgekookt. Vrijdagochtend is de zaak bij het advocatenkantoor Trenité Van Doorne rondgemaakt.'

Het is het einde van een verhaal dat 54 jaar eerder begon. De jonge Hendrik Sijthoff, zoon van de vroeg overleden Henri Sijthoff, krijgt ruzie met zijn oom Albert Sijthoff over de richting van de Haagsche Courant. Uiteindelijk wordt de jonge Hendrik Sijthoff uitgekocht. Met het geld koopt hij in 1941 de Dagelijksche Beurscourant. Dit blad fuseert twee jaar later met het Amsterdamsch Effectenblad tot het nieuwe Het Financieele Dagblad.

Onder leiding van hoofdredacteur Frans Spittel wordt Het Financieele Dagblad van beurskrant verbreed tot zakenkrant. Hendrik Sijthoff zelf is algemeen-directeur, maar vooral pr-functionaris. De dagelijkse leiding van het bedrijf ligt bij directeur Frans Richard, vooral een gewaardeerd accountant. 'Tussen Spittel en Richard ontstonden in de jaren zestig al de eerste conflicten over de koers van de krant', weet Bob Sijthoff. 'Dat conflict escaleerde al snel. Richard weigerde zelfs naar de begrafenis van Spittel te gaan.'

Bob Sijthoff treedt zelf in 1972 als directiesecretaris in dienst van het bedrijf. 'Ik werd overal buiten gehouden. Pas veel later hoorde ik bijvoorbeeld dat mijn vader Henny ten Brink als opvolger van Richard had benoemd. Ik noch mijn vader wisten dat Ten Brink op zijn beurt Ferry Hoogendijk als nieuwe hoofdredacteur had willen meenemen.'

De naam van Ten Brink valt helemaal verkeerd bij de redactie. Die gooit uit protest het werk neer. In 1977 komt er op 11 mei en 1 september geen krant uit. Het contract met Ten Brink wordt ontbonden en ook de overstap van Hoogendijk is van de baan. Christiaan Berendsen wordt de nieuwe hoofdredacteur. 'Hij is nooit officieel benoemd. Hij ging op een dag gewoon op het kantoor van de hoofdredacteur zitten.'

Bob Sijthoff - het zoontje van de baas - is in die tijd al de Kop van Jut voor het FD-personeel. Na het vertrek van Ten Brink is hij tot ad-interim directeur gebombardeerd. Een speciale personeelscommissie wil dat een deel van de zeggenschap bij een andere eigenaar wordt ondergebracht. Hendrik Sijthoff besluit daarop de krant in zijn geheel te verkopen aan zijn neven Appie en Freddy Sijthoff van de Sijthoff Pers in Den Haag. Het personeel staat opnieuw op zijn achterste benen. 'Het hek was van de dam.'

In 1983 worden de aandelen van Het Financieele Dagblad ondergebracht in een stichting. De macht van eigenaar Sijthoff wordt beperkt. Hij mag slechts één van de drie stichtingsbestuurders benoemen en moet voor de rest afwachten of er dividend op de certificaten wordt uitgekeerd.

Jan Karel Hylkema is net voor dat moment de nieuwe directeur geworden. Bob Sijthoff: 'Hylkema heeft het bedrijf gemoderniseerd. Hij heeft de overstap van lood naar fotografisch zetten gemaakt. Maar daarna ging hij zich vervelen. Hij wilde uitgever spelen.' Zo zegt hij plompverloren het contract met Plaats op, het agenturenbureau dat al vanaf de oorlog de advertenties voor de krant werft. Plaats dient een schadeclaim in van meer dan 60 miljoen gulden.

Tussen de op avonturen beluste Hylkema en de hoofdredacteur Berendsen ontstaat tenslotte ook een conflict. 'Berendsen vond dat de krant eigendom was van de redactie. Wat hem betreft was de keuze: Hylkema eruit of Berendsen eruit. De commissarissen hebben Hylkema ontslagen.' Bob Sijthoff is opnieuw tijdelijk directeur totdat Teun van den Burger als opvolger van Hylkema tot nieuwe directeur wordt benoemd.

Begin 1991 besluit Hendrik Sijthoff de certificaten van de krant te verkopen. Toenmalig president-commissaris Mark Sijthoff - de broer van Bob - en zijn stiefbroer Bill Slee zijn groot voorstander van de vervreemding.

'Maar er was geen belangstelling. De Perscombinatie heeft geloof ik als enige een brief gestuurd. Wat wil je? Er konden alleen maar certificaten worden geleverd. En er hing ook nog een claim van 60 miljoen gulden boven het bedrijf.' Uiteindelijk wordt alleen gepraat met de personeelsstichting. Die wil de krant wel hebben voor een bedrag van 11,4 miljoen gulden. 'Mark Sijthoff en Bill Slee zagen het wel zitten, maar mijn vader niet. Die is toen naar mij gestapt met de vraag hem te helpen.'

Bob Sijthoff is op dat moment adviseur van de krant. In de loop van 1992 wordt het adviseurschap beëindigd. 'Ik was toen vrij om commissaris van de krant te worden. Het personeel lag echter dwars. Andere commissarissen stapten uit protest op, waardoor de personeelsstichting een impasse wist te creëren.' In juni 1993 benoemt Bob Sijthoff zichzelf op de algemene aandeelhoudersvergadering tot enig commissaris.

Pas een jaar later kunnen twee andere commissarissen worden benoemd die na een onderling conflict ook weer snel optstappen. 'Omdat ik enig commissaris was kon ik in 1995 schoon schip maken', zegt hij. Hoofdredacteur Berendsen en directeur Van den Burger verdwijnen. Fred Bakker wordt de nieuwe hoofdredacteur en de in de omroepwereld geharnaste Bart Gribnau interim-manager. Gribnau slaagt erin het slepende conflict met agenturenbureau Plaats te schikken. 'Voor een veel te hoog bedrag, maar het was tenminste opgelost.'

Op een familie-bijeenkomst ontmoet hij zijn verre familielid Willem Sijthoff. 'We zijn ook wat gaan praten over Het Financieele Dagblad. Hij had wel ideeën over een uitkoop, waarbij hij een deel van de aandelen zou willen overnemen. Ook HAL Investments zou wel een belang willen nemen. Doel was een beursgang op termijn. Voorwaarde was echter decertificering. Daar voelden de twee nieuwe commissarissen Jan de Vries en Willem de Grefte niets voor. Zij waren bang dat ik de macht zou grijpen.'

De Grefte en De Vries geven de voorkeur aan een overname door het Britse mediaconcern Pearson dat eind 1995 ook een visje uitgooit. Op 9 november 1995 schrijven de beide commissarissen volgens Bob Sijthoff een brief aan zijn vader met de volgende wensen: Bob Sijthoff moet uit de raad van commissarissen, Sijthoff Holding mag alleen zijn aandelen verkopen aan Pearson en Bob Sijthoff wordt verboden met andere gegadigden te praten. Dreigend wordt gezegd dat Sijthoff Holding anders zou kunnen fluiten naar het dividend.

'De Grefte en De Vries gingen in januari 1996 onderhandelen met Pearson. Sijthoff Holding vond echter het bod van Pearson te mager. Op 25 januari schrijven De Grefte, De Vries en ik een brief aan directeur David Bell van Pearson dat het bod omhoog moet.' Pearson krijgt nieuwe cijfers over de actuele financiële situatie bij het FD. De krant blijkt er financieel beter voor te staan dan verwacht - in 1996 zal de winst voor belastingen uitkomen op 6 miljoen - en Pearson zegt toe het bod te willen verhogen.

'Op 19 maart 1996 lijkt de overname op een haar na rond. Oud-directeur Gribnau, de nieuwe directeur Ria Kuip komen samen met Pearson-vertegenwoordigers en de stichtingsbestuurders op het kantoor van Sijthoff's raadsman mr J. Brada tot een akkoord. Het enige probleem is de decertificering.' Hiervoor is medewerking van het personeel onontbeerlijk. Op 20 september geeft Sijthoff Holding Pearson 'exclusiviteit' in de onderhandelingen.

HAL en Willem Sijthoff hebben het inmiddels over een andere boeg gegooid. 'Ze hebben dan rechtstreeks de personeelsstichting benaderd. Daarbij zegt Van der Vorm toe dat decertificering niet noodzakelijk is.' Het personeel en het management geven de voorkeur aan deze optie. Probleem is dat Pearson exclusiviteit is toegezegd. 'Daarnaast was het bod van HAL veel te laag.'

Op 5 december wijst het personeel een overname door Pearson af. De biedprijs van HAL wordt omhoog onderhandeld en Hendrik Sijthoff gaat ermee akkoord.

Bob Sijthoff klaagt niet. 'Ik denk dat de krant bij een grote uitgever beter af was geweest, maar Van der Vorm is een goed aandeelhouder. En Willem Sijthoff heb ik leren kennen als een verstandige vent. Hij denkt dat de oplage van de krant kan verdrievoudigen tot 120 duizend. Dat lijkt mij redelijk hoog gegrepen. Maar 80 duizend moet mogelijk zijn.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden