NieuwsWinnaar Nederlandse Muziekprijs

Blokfluitist Lucie Horsch (20) wint Nederlandse Muziekprijs

De jury ziet bij de blokfluitist, 20 jaar pas, ‘een zeldzame eenheid tussen musicus en instrument’.

Blokfluitist Lucie Horsch.Beeld Dana van Leeuwen

Voor de tweede keer gaat de Nederlandse Muziekprijs naar een blokfluitist. Na Erik Bosgraaf is het de beurt aan Lucie Horsch, met 20 jaar een van de jongste winnaars. Op zondag 7 juni mag ze de staatsonderscheiding voor klassieke musici in ontvangst nemen in het Muziekgebouw aan ’t IJ. Ze soleert dan bij het Orkest van de Achttiende Eeuw; het concert wordt later uitgezonden door het Holland Festival en Radio 4. Minister Ingrid van Engelshoven, als enige in het publiek, reikt de prijs uit.

Mits alles volgens plan verloopt. Of het concert in de beoogde vorm door kan gaan, is onzeker. Woensdag schreef de minister in een kamerbrief dat zangers en bespelers van blaasinstrumenten nog niet mogen optreden in afwachting van onderzoek naar de risico’s van coronaverspreiding.

‘Ik bereid me maar gewoon voor en zie wel wat er gebeurt’, vertelt Horsch op gepaste afstand in een bankje in het Amsterdamse Vondelpark. ‘Zo kom ik tenminste even buiten, ik ben zo’n typische musicus die de hele dag zit te spelen.’

Om de Nederlandse Muziekprijs te krijgen, moet je een ‘ontwikkelingstraject’ doormaken. Wat houdt dat in?

‘De prijs zelf is niet het doel. Het gaat om hoe je je gedurende twee jaar ontwikkelt en wat je daarvoor onderneemt. Ik had plannen: ik wil ensembleleider worden. Daarvoor heb ik in Milaan repetities bijgewoond van het barokensemble Il Giardino Armonico, dat is opgericht door blok- en dwarsfluitist Giovanni Antonini. Het was inspirerend om te zien hoe hij omgaat met de leden van het ensemble. Hun input is altijd welkom, maar hij is uiteindelijk wel de baas.

‘Zijn levendige gestiek tijdens het dirigeren is echt een uiting van hoe hij wil dat het klinkt, hij wordt niet gehinderd door uitvoeringstheorieën. Dat is ook mijn manier: ik laat me in mijn interpretaties niet leiden door kennis maar door gevoel. Terwijl ik bij componist en blokfluitist Kees Boeke juist zo geïnteresseerd raakte in een bijna objectieve, want theoretische en historische benadering van de muziek.’

Je hebt met Louis Andriessen gepraat over zijn blokfluitcompositie Sweet (1964), die je gaat uitvoeren tijdens de uitreiking. Wat is dat voor een stuk?

‘Frans Brüggen (in 2014 overleden blokfluitfenomeen en oprichter van het Orkest van de Achttiende Eeuw, red.) vroeg Andriessen ooit om een stuk voor blokfluit. Andriessen zei dat hij wel een klarinetstuk mocht bewerken. Nee, zei Brüggen, ik wil echt iets nieuws voor blokfluit, voor mij. Brüggen heeft Andriessens stuk vervolgens aangepast zodat het beter speelbaar werd, maar ik wilde het origineel.

Sweet laat zien hoe raar een solist in elkaar zit. Hij probeert het heel goed te doen, de top te bereiken maar wordt midden in het stuk onderbroken door een geluidstape, als een soort black-out. Daarna gaat hij door alsof er niets is gebeurd; misschien staat dat voor de leeghoofdigheid en ijdelheid van solistische musici volgens Andriessen.’

Proef jij die mening bij anderen over jou?

‘Nee, maar ik ben ook geen solist die voor zijn carrière speelt. Mensen vinden mij wél erg ambitieus, denk ik. Wat je als musicus moet doorstaan en opgeven: je zou er nooit voor kiezen om dit te doen als je niet echt van muziek houdt.’

Horsch, dochter van Gregor Horsch, celloaanvoerder bij het Concertgebouworkest, is een dubbeltalent. Ze studeert ook nog piano bij de vermaarde pedagoog Jan Wijn, én ze volgt een bijvak zang (ze is mezzosopraan). De volgende ideeën borrelen alweer. Nóg een studie. Ze denkt aan filosofie. ‘Ik wil alleen niet dat musici denken dat ik muziek niet serieus genoeg neem omdat ik ook andere interesses heb. Het een is geen vervanging van het ander, eerder ondersteuning en inspiratie uit een andere hoek. Door andere disciplines te bestuderen, staar je je niet blind.

‘De Nederlandse Muziekprijs is een stok achter de deur om de dromen die je hebt ook werkelijk concreet uit te werken; daar moet je mensen voor aanschrijven. Dat durfde ik niet, ik wil niet tot last zijn. Nu durf ik dat wel.’

Leergierig

Wie het traject voor de Nederlandse Muziekprijs doorloopt, krijgt een mentor toegewezen. Bij Horsch was dat dirigent Ed Spanjaard. ‘Lucie is begaafd, aimabel en leergierig’, zegt hij. ‘Een paar jaar geleden werkte ik mee aan het 4 mei-concert in het Concertgebouw: Lucie speelde daar een prachtige solo op blokfluit, maar óók een van de lastige pianopartijen in de Petite Messe Solennelle van Rossini. Haar openheid en podiumzekerheid imponeerden me.’

Lees verder

Nederland is het ultieme blokfluitland. Erik Bosgraaf is de veelzijdige virtuoos, Lucie Horsch de rijzende ster. Maar hoe goed je het instrument ook beheerst, je zult altijd worden vergeleken met Frans Brüggen.

Maria Milstein krijgt de ene vijfsterrenrecensie na de andere. In 2018 kreeg ze de Nederlandse Muziekprijs, als eerste musicus zonder Nederlands paspoort.

In 2017 ging de prijs naar hoornist Rob van de Laar. Hij verliet Nederland. De reden? In Oostenrijk kun je nog wél fatsoenlijk verdienen als jonge musicus.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden