Blofeld komt terug: de slechtste der slechteriken

Hoewel het altijd slecht met ze afloopt, heeft het Bonduniversum talloze memorabele boeven voortgebracht. Ze zijn kolonel, graaf of superzakenman, uit op een ordinaire dosis geld, drugs, wapens of wereldheerschappij. Zelden sterk gedreven door politieke motieven, ook niet gedurende de Koude Oorlog. Geen onzichtbare guerrilla-vijanden, maar kraakheldere, iconische figuren, zoals de schurk Blofeld die in de 24ste Bondfilm na een afwezigheid van 30 jaar zijn comeback zal maken. Een overzicht van de beste slechtste vijf - al kunnen hier met gemak tien tot vijftien memorabele bad guys/girls worden genoemd.

Donald Henry Pleasence in 1967 als de schurk Ernst Stavro Blofeld in de film You Only Live TwiceBeeld Screenshot

1 Ernst Stavro Blofeld

Hoofd van de internationale, a-politieke misdaadorganisatie SPECTRE, is de ultieme Bondboef. Hij werd omgeven door een zweem van mysterie tijdens zijn optredens in From Russia With Love (1963) en Thunderball (1965) - zijn gezicht bleef buiten beeld, herkenbaar was alleen de dikke witte kater op zijn schoot - maar ontpopte zich vervolgens als een icoon. Wie zijn definitieve entree in You Only Live Twice (1967) herziet, herkent niet eens zo gek veel verschil met Dr. Evil uit de Austin Powers-films, de door Mike Myers gespeelde persiflage op het personage. In Casino Royale uit 1967, een Bondparodie met Peter Sellers, speelt Woody Allen zelfs een variatie op het personage, zij het minder expliciet.

Kale schedel, litteken over de rechteroogkas; flamboyanter en meer over the top is Bonds tegenstander nooit geweest. Hardnekkiger ook niet: in vier Bonds werd Blofeld door evenveel acteurs vertolkt, van Donald Pleasence in You Only Live Twice tot Telly Savalas in On Her Majesty's Secret Service (1969), Charles Gray in Diamonds Are Forever (1971) en Max von Sydow in Never Say Never Again (1983), de onofficiële remake van Thunderball. In For Your Eyes Only (1981) is hij opnieuw onherkenbaar in beeld, terwijl hij tijdens de openingssequentie definitief het leven laat.

2 Auric Goldfinger

Is niet alleen memorabel omdat hij Bond naar het leven staat in een van de beste Bondfilms ooit, die bovendien zijn naam draagt. De door Gert Fröbe gespeelde maniak (hij schildert vrouwen goud en dreigt 007 doormidden te klieven met een laserstraal) wordt in Goldfinger (1964) tevens bijgestaan door een al even memorabel hulpje, de kleine, zwijgzame Aziaat Odd Job, die zijn tegenstanders uitschakelt met een soort discus-bolhoed. Goldfinger is bovendien verantwoordelijk voor het klassiekste Bondboevencitaat. 'Do you expect me to talk?', vraagt de geketende Bond tijdens de bewuste laserscène. 'No, Mr. Bond', zegt Goldfinger. 'I expect you to die.'

GoldfingerBeeld Screenshot

3 Xenia Onatopp

Bondmeisjes figureren doorgaans als prettige verstrooiing of verleidelijke, maar levensgevaarlijke femme fatale, en het liefst allebei, zoals de door Famke Janssen gespeelde Xenia Onatopp (de sterkste naam voor een Bond girl sinds Pussy Galore) in Goldeneye (1995).

Overschaduwt Sean Bean in dezelfde film met gemak. Haar dijen zijn haar belangrijkste wapen, waarmee ze haar slachtoffers het liefst tijdens hun seksuele hoogtepunt de adem beneemt. Runner-up: Lotte Lenya als Rosa Klebb in From Russia With Love, een oudere dame met giftige messen die uit de punt van haar schoenen schieten.

Famke Janssen als Xenia OnatoppBeeld Screenshot

4 Jaws

Bij Jaws, gespeeld door de 2,18 meter lange beer Richard Kiel, draait alles om zijn metalen gebit, waarmee hij kabels doorbijt alsof het soepstengels zijn. Zijn verschijning in The Spy Who Loved Me (1977, twee jaar na de haaienfilm, overigens) viel zo goed bij de fans dat de Bondproducenten Kiel opnieuw vroegen voor Moonraker (1979), een aflevering die ontaardt in een mal Star Wars-achtig ruimtegevecht. Aan het eind loopt Jaws zelfs over naar Bonds zijde en wordt hij verliefd op een schattig, nerdy meisje.

Jaws in James BondBeeld Screenshot

5 Francisco Scaramanga

Huurmoordenaar Francisco Scaramanga heeft maar één kogel uit zijn gouden pistool nodig om zijn doelwit uit te schakelen in The Man With the Golden Gun (1974). Vertolker Christopher Lee is de neef van Bonds geestelijk vader Ian Fleming, die hem vernoemde naar een van zijn vrienden. De acteur, destijds in het horrorgenre immens populair in de gedaante van Dracula-achtige figuren, kreeg een vreemd fetisjelement mee met de onverklaarde aanwezigheid van een derde tepel. In een interview gaf hij ooit de definitieve omschrijving van hoe de beste Bondslechterik te spelen. 'Hij is entertainend, sympathiek, droevig, eenzaam, gevat, charmant, elegant, stijlvol en glamoureus.'

Francisco ScaramangaBeeld Screenshot
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden