Bitterzoet terug bij de oorsprong

De figuur die Fedja van Huet speelt in De Bitterzoet, doet in eerste instantie denken aan zijn rol in Karakter....

'Fedja van Huet? Die is toch veel te netjes?' riep filmregisseur Erik de Bruyn dan ook toen een castingbureau Van Huet suggereerde voor de hoofdrol in zijn debuutfilm Wilde Mossels. Deze reactie bewijst dat toneel en film gescheiden werelden zijn. Want wie Van Huet kent van zijn rollen bij theatergroep Hollandia, weet al lang dat er in die bedeesde kantoorklerk uit Karakter een woeste, fysieke kracht schuilt. En dat de ideale schoonzoon zich zal ontpoppen tot de duivel.

De tv-film is een bewerking van de succesvolle voorstelling van theatergroep Hollandia. Wie die miste kan vanavond bij de KRO zien wat een explosief monster Van Huet kan zijn. 'Satan is óók een engel', zei de schrijver van De Bitterzoet over de jongeman die hij laat binnendringen in het bedompte huishouden van een echtpaar met hun zwaargehandicapte dochter.

Die schrijver was Dennis Potter, bekend van The Singing Detective. Met de tv-bewerking is De Bitterzoet terug bij de oorsprong, want Potter schreef het als een tv-drama. Een verhaal waarin goed en kwaad op zo'n verontrustende manier zijn verstrengeld, dat de BBC de afgemonteerde film vanaf 1976 tien jaar niet durfde uit te zenden.

Een kwart eeuw later kijken we niet meer op van de blasfemische optelsom van gebed en geweld die we kennen uit jaren-negentigspeelfilms als Pulp fiction. En waar de BBC-versie indertijd veel soberder en harder was, heeft regisseur Johan Simons gekozen voor een barokke overdrijving: een verwrongen kadrering, een camera die als een onzichtbare geest om de spelers heen draait, en op het hoogtepunt van het verhaal een hoop bliksem en donder.

Die barokke beelden waren er niet in de voorstelling, die ook door Simons werd geregisseerd. Zelf werd hij bij zijn debuut als fimregisseur verrast door de details in het spel van bijvoorbeeld Frieda Pittoors - de moeder uit De Bitterzoet - die op het toneel snel verloren gaan. 'Maar het nadeel van film is dat je nooit de hele club acteurs tegelijk kan tonen. En dat je voortdurend de blik van toeschouwer stuurt.'

Dit hebben Simons en zijn cameraman inhoudelijk uitgebuit: de barokke beelden zijn ontstaan doordat ze hebben gekozen voor het perspectief van het gehandicapte meisje, dat vanuit haar bed getuige is van de gebeurtenissen. Ze ziet de wereld net zo vertekend als de bedlegerige hoofpersoon uit Potters The Singing Detective.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden