Bij voorkeur bruine bonen, een banaan toe

Op het Anna Blaman Festival in Rotterdam werd niet alleen gekissebist. Er werden ook onthullingen gedaan. Over het lievelingseten van de gevierde schrijfster....

'Dat is niet de enige vergissing die zij deze maand heeft gemaakt',sprak Wim Hazeu giftig toen bekend werd gemaakt dat de afwezige ElsbethEtty zich in de datum had vergist. Het 'Grote Biografendebat', zoalsgeorganiseerd ter afsluiting van het Anna Blaman Festival in Rotterdam,verloor hierdoor terstond zijn sensatiewaarde. Menigeen was naar devoormalige Remonstrantse Kerk, gekomen om te zien hoe Etty en Hazeu hunruzie over Hazeus net verschenen Vestdijk-biografie in het openbaar zoudenbeslechten.

Dat feestje ging dus niet door, wat misschien maar goed was want nu ginghet debat tenminste wel over de honderd jaar geleden geboren Anna Blamanen niet alleen maar over Vestdijk. Met dat doel was ook Blamans beoogdebiograaf, Aad Meinderts, uitgenodigd. Vanaf de eerste minuut werd hij doorHazeu vaderlijk streng toegesproken omdat Meinderts al jaren op de bronnenzit terwijl er nog steeds maar geen boek verschijnt.

Hazeu dreigde de taak over te nemen, al gaf hij toe dat het lastig isom de biografie te schrijven van iemand die je persoonlijk gekend hebt. Watvóór Meinderts pleit en tegen Hazeu, want Hazeu beaamde dat hij als puberverliefd was op Blaman, dat hij haar zijn gedichten opstuurde en dat hijhaar meermalen in haar 'Volkswagentje' begeleidde naar lezingen.

Ook aanwezig was journalist Menno Schenke, wiens biografie over deRotterdamse schrijver/junk C.B. Vaandrager die in 1981 de Anna Blamanprijskreeg, een dag eerder was verschenen. Saillant, want Vaandrager schreef hetgedicht I remember Anna met de venijnige regels: 'Ik vond haar ontzettendlelijk en ontzettend aardig./ Maar laten we eerlijk zijn:/ schrijven konze niet.' In een interview voorafgaand aan het debat meende Maaike Meijerdat juist dit gedicht veel kwaad heeft gedaan voor de herinnering aanBlaman.

Waar of niet, de snelheid waarmee Blaman na haar dood op een zijspoorwerd gezet, moet een schrikbeeld zijn voor iedere op dit moment succesvolleschrijver. Temeer omdat uit alle gesprekken en interviews bleek hoe razendpopulair Blaman in de jaren vijftig was. Met haar lezingen trok ze door hethele land volle zalen, volgens Hazeu was Blaman een soort 'biechtmoeder'bij wie lezers met al hun gewetensvragen terecht konden.

Veel aandacht was er ook voor het merkwaardige 'tribunaal' dat in deboekenweek van 1949 tegen Blaman werd aangespannen. Begonnen als grap liepdit schertsproces al snel uit de hand, zeker toen Albert Helman in de rolvan 'openbare aanklager' zich vooral druk bleek te maken over het feit datde lesbische Blaman zich een oordeel over de man/vrouw-verhouding aanmat.

Maar de mooiste anekdotes kwamen toch van de inmiddels 77-jarige DolfVerroen die in een interview met Aad Meinderts vertelde hoe hij halverwegede jaren vijftig voor het eerst Blaman thuis kwam. Al snel ontwikkelde zicheen vriendschap die ertoe leidde dat hij als enige wist te vertellen datde gevierde schrijfster bij voorkeur bruine bonen at, 'met een banaantjetoe'.

Als klap op de vuurpijl onthulde Verroen nu eindelijk het hoe en waaromvan het pseudoniem van de vrouw die eigenlijk Johanna Petronella Vrugtheette. Hij kreeg het pas in 1984 van Blamans voormalige geliefde Ali Boschte horen vlak voordat deze stierf. Geen verwijzing naar het Fransewerkwoord blameren of naar l'amant van Bosch, maar simpelweg naar dewoorden 'Ben Liever Als MAN'. En dat voor een vrouw die Verroen omschreefals 'het summum van vrouwelijkheid'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden