Achtergrond Fotoverzameling Arthur Walter

Bij verzamelaar Artur Walther staat een foto nooit op zichzelf. ‘Eén foto vertelt me niets'

Vrijdag begint een expositie in het Amsterdamse fotomuseum Foam.

Een foto uit de serie La Tierra Prohibida de Terry Holiday (1979), die Artur Walther kocht in Mexico. De geportretteerde Terry Holiday is een man, maar lijkt een vrouw. Beeld Adolfo Patiño / courtesy of the artist and The Walther Collection

Wat doet Artur Walther (70) wanneer hij zijn Amerikaanse buitenhuis aan de Hudson bezoekt? Hij telt er de stenen. Classificeert de wolken, categoriseert de planten, noteert hoeveel verschillende bomen er staan. ‘Zo ben ik geprogrammeerd’, zegt de Duitse fotoverzamelaar, woonachtig in New York, ‘maar... dit is een zijspoor, waar was ik?’Helemaal geen zijspoor. Walther, kaal hoofd, twinkelogen achter designbril, zit in het café van het Amsterdamse fotografiemuseum Foam, waar de laatste hand wordt gelegd aan de expositie Struc­tures of Identity – Photography from The Walther Collection, over hoe fotografie door middel van het (zelf)portret ­stereotiepe ideeën over status, seksualiteit, gender en ras bestudeert. En daar kan het bezoek met eigen ogen zien dat zijn manier van ­kijken exact wordt gereflecteerd door de imposante verzameling (meer dan 15 duizend werken, met ­focus op Afrikaanse, ­Chinese en, vaak anonieme, lokale ­foto’s van gebouwen, mensen, straten) die hij in 25 jaar aanlegde.

Hier hangt werk van fotografen die de zichtbare wereld onderzoeken en opdelen zoals hij de omgeving van zijn buitenhuis: in reeksen en typologieën. Of het nu gaat om glamour­fotograaf Richard Avedon, die in 1976 de invloedrijkste Amerikanen van dat moment vastlegde, of een onbekende fotograaf die rond 1920 de bewoners van een psychiatrisch ziekenhuis portretteerde – juist die opsomming vertelt waar de beelden over gaan.

‘Wat mij betreft kan het onderliggende verhaal niet in één beeld worden verteld’, zegt Walther. ‘Eén foto vertelt me niets, pas bij een reeks heb ik het gevoel dat ik begrijp wat de fotograaf aan het doen was.’

Een foto uit de serie La Tierra Prohibida de Terry Holiday (1979), die Artur Walther kocht in Mexico. De geportretteerde Terry Holiday is een man, maar lijkt een vrouw. Beeld Adolfo Patiño / courtesy of the artist and The Walther Collection

De tentoonstelling in Foam biedt een kijkje in The Walther Collection. De eigenzinnige oprichter, die na een carrière bij investeringsbank Goldman Sachs snel een invloedrijk speler werd in de internationale fotowereld, bracht zijn verzameling acht jaar geleden onder in zijn geboorteplaats Neu-Ulm, Duitsland. Niet in een nieuw, door een sterarchitect ontworpen museum, maar in drie bestaande naoorlogse gebouwen buiten het dorp, die door een lokale architect werden aaneengesmeed tot een expositieruimte van ruim 3.000 vierkante meter.

Hier worden de veelomvattende, ­sociaal-maatschappelijke thema­tentoonstellingen gepresenteerd waarop The Walther Collection patent heeft en waarvoor vaak grote, internationale tentoonstellingsmakers worden aangetrokken, zoals in 2010 de ­Nigeriaan Okwui Enwezor. Daarnaast opende in 2011 The Walther ­Collection Project Space in New York, bestemd voor kortere presentaties en educatie.

‘Er is een groot verschil tussen alleen verzámelen, en verzamelen plús tentoonstellingen maken’, zegt Walther. ‘Bij alles wat ik zie, vraag ik me af: hoe past dit in de collectie, voegt het iets toe? Omdat ik goede exposities wil maken, blijf ik werk dat me soms in eerste instantie niet veel doet, toch volgen. Zo ga je de diepte in.’

Komt trouwens niet vaak voor, dat hij iets niet ziet zitten. Hij toont zijn nieuwste obsessie: een serie anonieme jarenzeventigfoto’s van Amerikaanse straatarchitectuur, prachtig zacht van kleur. ‘Kíjk dan! Als ik dit zie, denk ik meteen: hoe gaan we dit integreren, wat sluit hier mooi bij aan?’ Hij telt op zijn vingers, maakt rubrieken in zijn hoofd – voilà, daar verrijst een nieuwe expositie op de koffietafel in Foam.

Droge glimlach. ‘Zie je ? Ik kan eindeloos doorgaan. Zo ben ik nu eenmaal.’

Structures of Identity,

T/m 29/8 in Foam, Amsterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden