Review

Bij Reinbert de Leeuw krijgt Satie iets magisch

Hij gaat al tientallen jaren mee, maar als Reinbert de Leeuw Satie speelt is de magie er nog steeds. Een minuscule vertraging of versnelling krijgt bij De Leeuw al een verbazende expressiviteit.

Reinbert de Leeuw Beeld anp
Reinbert de LeeuwBeeld anp

Reinbert de Leeuw is al tientallen jaren niet weg te denken van de Nederlandse muziekpodia, maar op het moment dat hij Satie gaat spelen, krijgt hij opeens het aura van een levende legende. Een half mensenleven lang is het geleden dat hij een lans brak voor Erik Satie, de excentrieke Franse componist die aan het eind van de 19de eeuw dwars tegen de tijdgeest in kale, statische muziek schreef. De Leeuw was niet de eerste Satie-vertolker, maar wel de eerste die scherp inzag hoe radicaal deze muziek was.

Nu is hij teruggekeerd naar zijn oude liefde, en getuigt daarvan in een reeks Satie-recitals die, als we Amsterdam als voorbeeld mogen nemen, volle zalen trekken.

Magie

Vergeleken met vroeger speelt De Leeuw sommige stukken iets sneller, maar wat hij zelf betitelt als de 'ijzingwekkende eenvoud' komt onverbloemd naar voren in de eenstemmige, quasi-gregoriaanse melodieën en de stapvoetse aaneenschakeling van klankrijke akkoorden. Tussen bijna naïef aandoende stukken als Ogives en Gymnopédies schuilen ook werken als Le fils des étoiles, waarin de harmonieën zijn opgebouwd uit wonderlijke klankstapels die nauwelijks nog van doen hebben met het vertrouwde do-re-mi.

Curieus is dat Saties composities, die meestal meerdelig zijn, in zichzelf gelijk blijven, maar elk hun eigen subtiele signatuur hebben waardoor ze duidelijk te onderscheiden zijn. De Leeuw paart in zijn vertolkingen een donzig toucher en een uitgewogen klankgeving aan een serene rust, waarin een minuscule vertraging of versnelling al een verbazende expressiviteit kan krijgen. De magie is er nog steeds.

Satie. Door: Reinbert de Leeuw. Gezien: 28/10, Muziekgebouw, Amsterdam. Herh.: Groningen (15/11), Nijmegen (26/11), Leiden (3/12).

VPRO-interview: Reinbert de Leeuw over Erik Satie

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden