Review

Bij Burgersdijk blijft de keizer te erg op afstand

Boek (non-fictie) - De macht van de traditie

Over Constantijn, de eerste christelijke keizer van het Romeinse Rijk, zijn twee verhalen overbekend: dat hij in 313 het christendom erkende, en dat hij kort voor een beslissende veldslag een lichtend kruis aan de hemel zag staan, met de tekst 'in dit teken zult gij overwinnen'. En natuurlijk stichtte hij ook een nieuwe hoofdstad, Constantinopel.

Constantijn de Grote, grondlegger van het christendom in het Romeinse rijk. Beeld Marie-Lan Nguyen

Die eerste twee feiten zijn verzinsels. Het Edict van Milaan, waarin de emancipatie van de christenen werd afgekondigd, heeft nooit bestaan; het wonder is bedacht door christelijke auteurs. Zijn bekering kwam pas laat in zijn leven. Constantijn, wiens moeder christen was, balanceerde tussen twee werelden.

Hij was tegen vervolging, ook toen hij nog heiden was. Hij was ook geïnteresseerd in de theologische ruzies binnen de christelijke gemeenschap en hij trad daarbij graag als rechter op. Maar zijn doel was: de eenheid van het Rijk. De christenen mochten hun God vereren - hij zou ze leren ook de keizer te respecteren.

Diederik Burgersdijk, De macht van de traditie (***)
Athenaeum; 245 pagina’s; € 19,99.

Na vele jaren van geweld en verdeeldheid was het Romeinse Rijk weer verenigd onder één keizer. Constantijn moest bewijzen dat hij in de voetsporen trad van de grote keizers van weleer, en dan met name van Augustus, de grondlegger van het rijk.

In De macht van de traditie vergelijkt Diederik Burgersdijk de manier waarop Augustus werd herdacht en vereerd met die waarop Constantijn zijn macht probeerde te versterken. Althans, dat is zijn opzet. Jammer genoeg slaagt hij maar ten dele. De aanzetten zijn steeds aanwezig, maar de hoofdstukken meanderen daarna vaak richting onbestemde zijpaden. De keizer blijft op afstand. Een raadsel, net als in zijn eigen tijd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.