Recensie Ballet

Bij Ballet Vlaanderen gaan klassiek ballet en moderne dans hand in hand. Met zeer aantrekkelijk resultaat ****

Redden of gered worden, dat is de vraag die choreograaf Crystal Pite opwerpt.

De voorstelling Ten Duets on a Theme of Rescue van Crystal Pite. Beeld Filip Van Roe

Ballet Vlaanderen uit Antwerpen (voorheen Koninklijk Ballet van Vlaanderen) kun je vergelijken met Het Nationale Ballet in Amsterdam. Klassiek en modern balletrepertoire gaan er hand in hand. Sinds Sidi Larbi Cherkaoui er ruim twee jaar geleden artistiek directeur werd, staan de deuren verder open voor choreografen uit zijn circuit: de hedendaagse dans. Zo bevat het programma dat morgen in Tilburg te zien is stukken van al even toonaangevende choreografen als hijzelf: Akram Khan en Crystal Pite. Hun materiaal is zeer aantrekkelijk en wordt ook nog eens zeer aantrekkelijk gedanst.

Maar eerst moet je een potje worstelen met L’Oiseau de Feu (2015), nota bene Cherkaoui’s eigen bijdrage. Het balletsprookje van de vuurvogel die aan een prins een veer schenkt waarmee het kwaad kan worden bestreden, wordt bij hem een tamelijk gezocht geheel. Er is geschuif van veel te grote objecten die een vulkaan moeten voorstellen en een fletse, soms zelfs slordige inzet van klassieke elementen, zoals het dansen op spitzen en het optillen van danseressen (lifts). Ballet brengt Cherkaoui dit keer niet tot grote hoogten en dat straalt af op de uitvoering.

Kaash (2002) was Khans doorbraak, hij was dé choreograaf die de klassieke Indiase dansvorm kathak moderniseerde. In dit stuk zijn de dansers helemaal in hun element. Hun energie laat de strakke geometrische patronen ademen en zinderen, evenals de strakke dansbewegingen, met als eyecatchers armen die scherp en snel door de lucht snijden. Daarbij worden ze opgezweept door Nithin Sawhney’s tabla-ritmes, gemixt met elektronica. De dansers lijken zowel beschermd als belaagd te worden door het zwarte vierkant op de achtergrond. Dit gapende gat, begin van alles of niets, is het werk van beeldend kunstenaar Anish Kapoor.

Vage noties van verval en opstanding spelen ook in de derde choreografie, het prachtige Ten Duets on a Theme of Rescue van Crystal Pite. Als in een droom, waar grenzen en betekenissen vaak fluïde zijn, dansen drie mannen en twee vrouwen tien ultrakorte duetten die organisch in elkaar overlopen. In het schijnsel van telkens andere lampen – er staan er tien – zie je flitsen van levens voorbijkomen, in soepele bewegingen die vergelijkbaar zijn met losse, grove verfstreken.

Redden of gered worden, dat is de vraag. Het spel dat Pite hiermee speelt, is zo subtiel, dat het antwoord je vaak alweer ontglipt zodra je het hebt gevonden. En dat is misschien ook wel de bedoeling. Een danseres pakt een danser onder zijn oksels, waarop hij haar over zijn schouder legt. Dit soort gepingpong ligt nog voor de hand. Maar een volgend moment zie je tot je verrassing dat de effectiefste vorm van steun plaatsvindt zonder enige aanraking: wanneer twee mensen naast elkaar synchroon bewegen, pas dan zijn ze volledig in balans.

L’Oiseau de Feu van Sidi Larbi Cherkaoui, Kaash van Akram Khan en Ten Duets on a Theme of Rescue van Crystal Pite. Door Ballet Vlaanderen. 2/5, Koninklijk Theater Carré, Amsterdam. Morgen in Theaters Tilburg.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.