reportageevenementen

Bezoeker wordt proefkonijn: Smart Distance Lab test het gedrag van kijkers op The Art Fair

Techbedrijven en universiteiten doen door middel van trackers onderzoek naar het organiseren van evenementen met een zo laag mogelijke kans op coronabesmettingen.

Smart Distance Lab in Amsterdam.Beeld Matthijs Immink

De bezoeker van The Art Fair, in de Kromhouthal in Amsterdam-Noord, wordt bij binnenkomst ook proefkonijn. Tijdens de kunstbeurs, waar start-ups en net afgestudeerde kunstenaars zich presenteren, gaat alleen al het opnemen van de temperatuur bij de ingang net even anders dan normaal. De bezoekers gaan voor een scherm staan waarop na enkele seconden hun temperatuur verschijnt. Een vernieuwing bedacht door de start-up Temperatuurcheck.

Daarna krijgt de bezoeker aan de balie een groen, knipperend apparaatje aangereikt, ongeveer net zo groot als een Nokia-telefoon, dat met een zwart koord om de nek moet worden gehangen. ‘Als hij trilt, ben je op minder dan anderhalve meter afstand van iemand’, zegt de dame die ze overhandigt streng.

Welkom in het Smart Distance Lab, waarin techbedrijven, bedrijven uit de evenementensector en wetenschappers van de Universiteit van Amsterdam en de Technische Universiteit Delft samenwerken. Doel: onderzoek naar het organiseren van evenementen met een zo laag mogelijke kans op coronabesmettingen. Het lab is opgezet in samenwerking met het ministerie van Economische Zaken.

‘Alle evenementen werden door de coronacrisis natuurlijk een voor een afgelast’, vertelt organistor Maya van der Steenhoven, een van de bedenkers van het Smart Distance Lab. ‘Maar in plaats van bij de pakken neer te gaan zitten, besloten we iets op te zetten waarmee onderzocht kon worden wat coronatechnisch wel mogelijk is bij evenementen.’ 

Smart Distance Lab in Amsterdam.Beeld Matthijs Immink

Een van de deelnemende kunstenaars is Natasha Rijkhoff (26), die vorig jaar afstudeerde aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag. Ze staat bij een blauwe auto, met in de achterbak een fontein. ‘Gewoonlijk is een fontein gebonden aan een plek, maar nu kan hij overal mee naartoe worden genomen’, vertelt ze. In haar enthousiasme buigt ze zich naar de verslaggever. ‘Ho, ik vibreer!’ Ze zet snel een stap naar achteren. Triomfantelijk: ‘Het werkt wel, die apparaatjes.’

Denny Borsboom, hoogleraar psychologische methodenleer aan de Universiteit van Amsterdam, doet onderzoek naar social distancing in Smart Distance Lab. ‘Iedereen krijgt zo’n tracker mee’, zegt hij, terwijl hij naar het apparaatje wijst dat op zijn borstkas hangt. ‘Daarmee meten we de afstand tussen mensen. We werken in drie rondes. Een deel van de aanwezigen krijgt een mondkapje op, een ander deel krijgt alleen de opdracht anderhalve meter afstand te houden en bij weer een ander deel gaat de tracker trillen als ze dichter dan anderhalve meter bij een ander komen.’ Op die manier meten de onderzoekers welke maatregel het meeste invloed heeft op het gedrag van de bezoekers.

‘Kijk’, zegt Borsboom, en hij wijst naar het glazen plafond van de hal. Tussen de gele balken die net onder het plafond hangen, zijn kleine cameraatjes gemonteerd. ‘Daarmee kunnen we nog extra data verzamelen, door te kijken hoe de bezoekers zich bewegen. Maar dat filmen is volledig anoniem, hoor! Net als de trackers, trouwens.’

Het idee om het onderzoek met een kunstbeurs te combineren, kwam van kunstgaleriehouder Meier Boersma: ‘We dachten dat het mooi zou zijn om net-afgestudeerden een platform geven, want zij beginnen door corona met een achterstand op de arbeidsmarkt. Veel hebben bijvoorbeeld helemaal geen afstudeerexpositie gehad, en op deze manier krijgen ze toch nog een kans om te shinen. Zo snijdt het mes aan twee kanten.’

Beeld Matthijs Immink

Rijkhoff is blij met de beurs. ‘Ik maak me echt zorgen om de toekomst,’ zegt ze fronsend. ‘Ik merk echt dat er minder exposities zijn, dus het is fijn dat ik op deze manier toch mijn kunst kan laten zien. En wie weet verkoop ik wel wat!’ Ook bezoekers zijn enthousiast. ‘Zo mooi! Eindelijk weer een beurs!’, roept een vrouw enthousiast als ze een bekende tegenkomt.

Begint in de Kromhouthal de weg terug naar ‘normaal’? De resultaten van het onderzoek laten nog even op zich wachten. Maar onderzoeksleider Borsboom licht al wel een tipje van de sluier op. ‘Die tracker werkt waanzinnig goed. Daardoor kan gemakkelijk in kaart gebracht worden in hoeverre mensen zich aan de anderhalve meter afstand houden.’ En dat biedt perspectieven voor de toekomst, vertelt hij. ‘Omdat het anoniem is, kun je dit bijvoorbeeld ook in discotheken gaan gebruiken. Dan kan de politie op afstand zien of alles goed gaat, en kunnen er op de lange termijn weer feestjes worden georganiseerd.’

De ogen van Van der Steenhoven beginnen te glinsteren bij woord ‘feestjes’. Grijnzend: ‘Dat zou toch fantastisch zijn, hè, als dat weer zou kunnen.’

Smart Distance Lab, Kromhouthallen Amsterdam-Noord, 30 augustus tot 18.00 uur.

Beeld Matthijs Immink


Het Smart Distance Lab is opgezet naar aanleiding van een ‘challenge’ die eerder dit jaar werd bedacht bedacht door het ministerie van Economische Zaken en Klimaat. Doel: het vinden van slimme ondernemers met het beste concept om protocollen tegen coronaverspreiding tijdens evenementen te kunnen testen. De resultaten het onderzoek in de Kromhouthal worden ook gedeeld met het het Outbreak Management Team. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden