INTERVIEW

Beuken voor het vaderland

Beuken voor het vaderland, noemen ze het. Ja, beluister hun nieuwe album maar. De Utrechtse band John Coffey maakt explosieve rock. Live zijn ze een gebeurtenis.

Het publiek tijdens de pre-release-party van John Coffey afgelopen januari, in concertzaal dB'S in Utrecht. Beeld Daniel Cohen

Die eerste keer, dat was ontroerend. Als gitarist Alfred van Luttikhuizen denkt aan die prille show van zijn band John Coffey, waarbij er écht iets gebeurde, op een allereerste tourneetje door Duitsland, dan springen de tranen hem waarachtig weer in de ogen. 'Een klein zaaltje, voor misschien net zestig man. Onze liedjes waren toen al best goed, bijna vijf jaar geleden. We speelden die avond geweldig en er kwam iets los. Er schoot iets over van ons naar het publiek, er hing ineens magie in die zaal. We gingen kapot, wij en die jongens in het publiek. Niemand had nog een T-shirt aan, tegen het einde van de show was iedereen de uitputting nabij.'

En toen lag Van Luttikhuizen daar ineens te janken ergens in een gang in een Duitse kelder, met het blote bovenlijf tegen een klamme muur. Iemand met gevoel voor dramatiek en bandgeschiedenis maakte een foto. 'Kijk, daar lig ik dan.' Van Luttikhuizen grijpt die foto er geregeld bij, als hij het geluksgevoel weer even wil vastpakken. 'Dat wij zoiets konden teweegbrengen, dat wisten we nog niet.' Er was een verbond gesloten tussen die punk- en hardcorejongens in het publiek en het Utrechtse rockbandje. 'En als je dat allemaal voor het eerst meemaakt, ja, dan word je daar emotioneel van. De rest van de band heeft dat ook gevoeld. We hadden daar alle vijf, na dat optreden, collectief het gevoel dat het echt iets zou kunnen worden met dat bandje van ons.'

Strijd

Het werd ook wat met John Coffey, dat nu bekend staat als een van de meest explosieve livebands van het land. Vorige maand verscheen het derde album, The Great News, tot genoegen van de internationale muziekkritiek. De nummers op die plaat kunnen al 'typisch John Coffey' worden genoemd, want komen voort uit dat herkenbare John Coffey-geluid; harde maar originele gitaarriffs, schreeuw- én mooizang van David Achter de Molen, in echte rockliedjes met meezingrefreintjes. Hardcore, punk, 'screamo' - geef het maar een naam, of doe het niet. John Coffey maakt 'harde liedjes', zeggen ze zelf graag.

Leuk, zo'n plaat met harde liedjes, die ook nog goed wordt ontvangen. Maar zo'n album rolt er bij John Coffey niet zomaar uit, zegt Alfred (gitaar, zang) in zijn appartement. Inmiddels is zijn tweelingbroer Richard (bas, zang) gearriveerd om gezamenlijk hun 30ste verjaardag te vieren. 'Een plaat maken is bij ons een strijd. Een democratisch proces, waarin iedereen wat te zeggen wil hebben. Vijf haantjes, grote bekken. En niemand van ons is echt een liedschrijver die er een paar liedjes per dag uit poept. Dus moeten we werken. En overleggen. En mensen achter je zien te krijgen als je een bepaalde riff in het nummer wilt hebben, of juist niet. Een meerderheid kan nog eens wat wegstemmen, dus bel je 's avonds na veel gedoe in de oefenruimte met een van de bandleden om hem achter jouw idee te krijgen. Ja, het duurt even voor je een John Coffey-album op de rails hebt staan.'

Vlnr: Carsten Brunsveld, Alfred van Luttikhuizen, Christoffer van Teijlingen, David Achter de Molen, Richard van Luttikhuizen. Beeld Daniel Cohen

Bandjeskick

Zo'n plaat dient natuurlijk maar één voornaam en hoger doel: die nieuwe club- en festivaltour, met vers liedmateriaal. 'Live spelen is van levensbelang. Live winnen we zieltjes', zegt Alfred. Broer Richard: 'Want live komt het tot een ontlading, bij ons en het publiek. Alsof dat jaren heeft zitten wachten tot het eindelijk weer eens mocht losgaan op harde gitaarmuziek, zoals in de grungetijd. Alsof het iets gemist had.'

Zelf haalden Richard en Alfred de bandjeskick bij The Smashing Pumpkins en bij de hardcore en punk van de jaren negentig en nul. Bij bands als het Zweedse Refused, of de Amerikaanse metal- en hardcoreband The Chariot, volgens Alfred 'de vetste harde band ooit.' Maar ook een wat gladder rockicoon als Jon Bon Jovi stond bij de broers op de playlist van het ouderlijk huis. 'Daar zijn we mee geïnfecteerd, door onze vader.' En wie goed naar John Coffey luistert, naar de wat meer poëtische uiteenzettingen tussen de gitaar- en schreeuwduels door, hoort ook die Bon Jovi voorbij waaien. Alfred: 'Veel harde muziek van nu is zo saai. Wij spelen met dynamiek, van heel hard naar zacht, en zoeken altijd naar een melodieus hart in onze liedjes. David en gitarist Chris van Teijlingen zijn de hardcore punkers van de band, die brengen de ruigheid in de muziek. Die combinatie werkt, dat zien we nu ook aan de waardering.'

Pub Crawl Tour

De Utrechtse rockband John Coffey speelt inmiddels in de grotere zalen van het Nederlandse clubcircuit, maar houdt het ook graag klein. Eind vorig jaar speelde de band een Pub Crawl Tour, in café's, boten, en bijvoorbeeld de kelderkroeg De Onderbroek in Nijmegen. Gitarist Alfred van Luttikhuizen: 'Shows waarvoor je geen kaarten kon kopen en waarvoor je dus in de rij moest staan. Daar stonden ze steeds weer, onze helden die naar alle shows komen. We herkennen ze al: hé, daar heb je Koen, en Hans. En daar heb je die twee jongens weer met dat zakje zelf geknipte confetti.'

Overgave

Ja, die waardering zie je niet alleen, je voelt hem door de popzaal golven als John Coffey speelt. De band heeft een kort lijntje met het publiek, kijkt de vechtjassen in de moshpit het liefst recht in de ogen aan, of surft eroverheen. Publiek jaagt band aan, band voert de druk op en meestal komt het dan tot een wederzijdse overgave die je bij een gitaarbandje toch niet vaak meer tegenkomt.

Maar bij die euforie in de snelkookpan van John Coffey gaat het ook weleens fout. Alfred: 'Ja, er gebeuren rare dingen. En soms voelen we dat een show op het randje balanceert. Is dit nog leuk?' Wie ooit een concert van de band heeft meegemaakt - let wel, méégemaakt - zal het zeurende gevoel herkennen, het idee dat het wel eens echt uit de hand zou kunnen lopen, als ineens iemand uit het publiek op 10 meter hoogte in de nok van de feesttent hangt, of een gewonde fan met ambulance moet worden afgevoerd.

(Tekst loopt door onder de foto)

Van linksaf: Alfred van Luttikhuizen, David Achter de Molen, Richard van Luttikhuizen en Carsten Brunsveld. Beeld Daniel Cohen

Alfred: 'Zo'n live-reputatie kan weleens tegenwerken. Bij dat eerste tourtje in Duitsland, en vooral bij onze show in die kelder in Chemnitz, had de ontlading iets spontaans. Wij hadden er niet naar gezocht, het publiek ook niet. Het overkwam ons, heerlijk ongecompliceerd. Weet je dat we aan die show nog steeds fans hebben overgehouden? Straks komen er weer gasten uit Leipzig naar ons optreden in de Melkweg, ongelooflijk.' Maar ze zien een ander John Coffey, al zijn de verschillen subtiel en onderhuids. 'Het publiek weet dat het bij John Coffey kan knallen, dus móét het gaan knallen. Best vermoeiend, als je al 130 shows hebt gespeeld en je moet weer. Nu zitten we soms in de kleedkamer op de laptop een beetje naar faalcompilaties op YouTube te kijken, je weet wel, van die filmpjes waarin iedereen op zijn bek gaat. Zo komen we in de stemming. En dan gaan we weer: beuken voor het vaderland.'

Crisisberaad

Terwijl de heren Coffey dan fijn staan te rossen, komt het publiek op vreemde ideeën. Bij een uitzinnig en voor de band hoogst memorabel optreden op Lowlands 2013 klom een blije, maar licht verwarde fan naar de nok van de stomende feesttent, toch zeker op een meter of 6 boven het publiek. Daar hing hij dan. 'Sukkel, dachten wij. Jij bent straks je festivalbandje kwijt.' En John Coffey speelde door.

Nog geen jaar later zagen de ontstelde bandleden hetzelfde mannetje in de touwen klimmen van een feesttent bij Bevrijdingspop in Zwolle. Alfred: 'Een veelpleger. Maar dit was nog gevaarlijker. De beveiliging kon hem niet uit die touwen halen, hoog boven het publiek. Gelukkig klom hij zelf naar de zijkant. Je moet er toch niet aan denken wat er gebeurd zou zijn als hij boven op het publiek was geklapt.'

Er volgde crisisberaad. De bandleden spraken af dat ze voortaan zouden stoppen met spelen als er groot gevaar dreigde. Dat werd ook verteld aan de beveiligers van festivals en poppodia. Al blijft volgens de band de organisatie van het festival of de podiumdirectie verantwoordelijk. Richard: 'Het moge inmiddels duidelijk zijn dat er bij ons gestagedived wordt. Wij vinden het prima als het publiek het podium op komt en gaat springen.'

En de een springt met beleid, is de ervaring, de ander wat meer onbezonnen. Richard: 'Naar onze shows komen nog altijd de echte punks, en die weten wel een beetje hoe ze moeten stagediven. Maar we hebben nu ook een wat breder georiënteerd poppubliek en dat wil dan ook weleens van het podium springen. De combinatie van die twee groepen is gevaarlijk, soms.' Alfred: 'Dan zie je ineens een enorme getatoeëerde baardmans een koprol maken van het podium het publiek in, richting twee 16-jarige meisjes en dan denk je: o mijn God.'

En dat dachten ze ook bij het Utrechtse poppodium De Helling toen daar eind 2013 ineens een kerel plat op zijn rug lag na een noodlanding van het podium. Alfred: 'Hij stond al een hele tijd naast ons op het podium, dronken en de weg kwijt. Dat irriteert nogal. Iemand gaf hem een duwtje: hup, springen jongen. En baf.' Toen de man probeerde overeind te komen, ging bij hem het licht uit. 'Rug gebroken', dacht de hele zaal. Ambulancepersoneel in de tent. 'Dan zit je na afloop toch wat bezorgd in de kleedkamer. Ja, het was een geweldige show geweest, maar dit was niet leuk. De volgende dag maar even gebeld met een vriend van die jongen. Het viel mee, een gekneusde heup.'

Stagediven is tijdens het optreden toegestaan. Beeld Daniel Cohen

Zo blijft het balanceren en hopen op de goede afloop, ook vanavond in de Melkweg. Richard: 'De popzaal weet nu ook wel wat er met John Coffey in huis wordt gehaald. De beveiliging moet op orde zijn, maar die moet ook niet alles tegenhouden.'Alfred: 'De wedstrijd een beetje lezen.' Er mag en moet ook wel wat gebeuren, dat hoort nu eenmaal bij het bandje. Richard: 'Bij onze show op Lowlands brak David trouwens zelf zijn teen. Hij stapte ongelukkig uit de opblaasboot waarmee hij over het publiek roeide. Een snoekduik. Hij zit nu dus zelf in zo'n faalcompilatie. Ja echt.'

John Coffey speelt vanavond in de Melkweg, Amsterdam (uitverkocht). Het album The Great News is verschenen bij V2.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden