Betrokken partijen blij met advies boekenprijs

De man die verantwoordelijk is voor het verdwijnen van het transfersysteem in het betaalde voetbal, heeft nu weer verwarring gezaaid over de geldigheid van de de vaste boekenprijs....

Van onze verslaggever

AMSTERDAM

Het advies in deze zaak is niet bindend. Maar een eerder advies van Lenz leidde tot het geruchtmakende Bosman-arrest, de uitspraak in de zaak van de Belgische profvoetballer over het transfersysteem. In die zaak volgde het Hof het advies van dezelfde Lenz. Een uitspraak van het Hof over de vaste boekenprijs wordt over enkele maanden verwacht.

De zaak is aangezwengeld door een stunt van Free Record Shop in december 1995. De muziekketen gaf toen 25 procent korting op de door de boekenbranche vastgestelde boekenprijzen. De Amsterdamse rechtbankpresident Gisolf verbood in een door de boekenbranche aangespannen kort geding de stunt op straffe van een dwangsom van vijfduizend gulden per verkocht boek, maar wilde wel een nader oordeel van het Europese Hof over drie juridisch-technische vragen over de kartelbepaling.

Het advies van Lenz heeft betrekking op het antwoord van het Hof op de vragen van Gisolf. Maar de boekenbranche en Free Record Shop interpreteren het advies volstrekt verschillend. De huidige vaste boekenprijs, die handelaren in Nederland verplicht om boeken tegen een door uitgevers vastgestelde minimumprijs te verkopen, 'wankelt', zo meent advocaat Th. Bousie van de Free Record Shop. 'Er is geen enkele reden de alarmklok te luiden', stelt Th. Hulskamp van de Koninklijke Vereeniging ter Bevordering van de belangen des boekhandels (KVB) daarentegen vast.

Volgens Hulskamp bevestigt Lenz in zijn advies de Europese geldigheid van de vaste boekenprijs. 'Wij zijn blij met dit advies, al zal pas bij het arrest van het Hof blijken wie gelijk heeft: wij of Free Record Shop.'

De KVB heeft de kartelbepaling al in 1962 aangemeld bij de Europese Commissie. Daarop heeft de vaste boekenprijs voorlopige geldigheid verkregen. In de loop der jaren heeft de KVB echter wel wijzigingen in het kartelreglement doorgevoerd.

Juist deze wijzigingen kunnen de voorlopige geldigheid van het kartel onderuithalen. Lenz meent dat de geldigheid 'in zijn geheel' vervalt bij veranderingen die de beperking van de concurrentie verder versterken. 'Niemand is gedwongen om de in een oud kartel overeengekomen mededingingsbeperkingen naderhand te versterken. Wie dat toch doet, handelt op eigen risico. De rechtszekerheid gebiedt naar mijn mening niet, dat de voorlopige geldigheid van het oude kartel ook in dat geval blijft gehandhaafd', zo adviseert Lenz.

In zijn advies noemt de advocaat-generaal één wijziging in het boekenkartel, waar 'merkbaar' sprake is geweest van een verdere beperking. Bij een vergelijking van het reglement in 1993 met de oorspronkelijke afspraken viel de Europese Commissie op dat de prijsbinding voor boeken uit het buitenland niet meer alleen geldt voor boeken waarvoor de buitenlandse uitgever een prijs heeft vastgesteld, maar ook voor boeken waarvoor die uitgever slechts een prijs heeft geadviseerd. 'Dit zou in mijn benadering betekenen dat de voorlopige geldigheid van het oude kartel in zijn geheel komt te vervallen', aldus Lenz.

Maar volgens Hulskamp rept de advocaat-generaal in Luxemburg slechts van buitenlandse boeken bij wijze van voorbeeld. 'Wij zijn er volstrekt zeker van dat er geen sprake is van een uitbreiding van de kartelafspraken.' De KBV verwacht dat het hof de vaste boekenprijs over enkele maanden overeind zal houden. Daarna moet de president van de Amsterdamse rechtbank beoordelen of er al dan niet sprake is van een uitbreiding.

Mocht het Hof Lenz' zienswijze Lenz volgen, dan wordt de zaak weer terugverwezen naar Gisolf. Die moet dan beoordelen of hij het met de conclusie eens is. Als dat het geval zou zijn, kan de KVB alsnog voor de veranderde kartelbepaling een nieuwe ontheffing aanvragen. Volgens Hulskamp zal die gezien de opstelling van de Nederlandse regering ook worden verleend.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden