Transitie TeamFascisme

Bericht van het Transitie Team: noem een fascist vooral geen fascist

Wekelijks geeft Micha Wertheim op deze plek berichten van het Transitie Team door aan de lezer.

Wij roepen op om het woord ‘fascist’ niet langer te gebruiken. Ook niet voor fascisten. Niemand wil fascist genoemd worden. Antifascisten niet en fascisten zeker niet.

Iedere poging tot een politiek debat wordt door het gebruik van het woord ‘fascisme’ om zeep geholpen. Dat is zonde, want fascisten zijn juist dol op debat, zolang ze maar niet voor fascist uitgemaakt worden. Wie een productief debat wil voeren met fascisten, doet er verstandig aan fascisten niet voor fascist uit te maken.

Dat er sterke overeenkomsten bestaan tussen het fascisme en fascisten, wil nog niet zeggen dat die twee ook maar iets met elkaar te maken hebben. De term ‘fascisme’ verwijst namelijk naar een politieke stroming uit de eerste helft van de vorige eeuw. Een periode waarin nationalisme en tribalisme het wonnen van rationalisme. Door fascisten uit te maken voor fascist, suggereert men dat het nationalisme en tribalisme dat zij voorstaan, teruggrijpt naar dat verleden. Terwijl als fascisten ergens niet in geloven, dan is het wel het problematische verleden zoals dat wordt beschreven door historici die zich hebben verdiept in het fascisme. Het verleden waarop fascisten teruggrijpen, is namelijk nooit problematisch maar altijd heroïsch. Als er al problemen waren, dan kwamen die van de antifascisten. Het fascisme zoals dat in het begin van de vorige eeuw hoogtij vierde, is bovendien verslagen. Omdat het verslagen is, kan het per definitie geen echt fascisme geweest zijn. Het ware fascisme is namelijk onverslaanbaar.

Fascisten verlangden aan het begin van de vorige eeuw naar een sterke autoritaire leider. Mensen die nu naar een sterke autoritaire leider verlangen, kunnen geen fascist zijn, omdat de leiders waarnaar fascisten vroeger verlangden, allemaal dood zijn. Een dode leider is voor de fascist geen leider. Een echte leider is voor de fascist onsterfelijk.

Ook de verheerlijking van geweld en het het gebruik van intimidatie om politieke tegenstanders onder druk te zetten, kan niet fascistoïde genoemd worden, enkel en alleen omdat de fascisten toevallig geweld verheerlijken en intimidatietactieken gebruikten. Fascisten zijn namelijk nooit onderdeel van het probleem, maar van de oplossing. Dat maakt fascisten juist tot slachtoffers. Slachtoffers van de mensen die hen voor fascist uitmaken en slachtoffers van hen die door de fascisten geïntimideerd worden.

Het marginale groepje dat ondanks alles toch fascist genoemd wil woorden, snapt er dus niets van. Zij zijn het woord ‘fascist’ niet waard.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden