Bepaald geen voor cynici voer

AVATAR..

* * * * *

Regie James Cameron.Met Sam Worthington, Zoe Saldana, Sigourney Weaver.In 145 zalen.

De misschien wel meest revolutionaire film van het jaar vertelt een klassiek verhaal. Al speelt Avatar zich af op een andere planeet, je weet direct waar het op uit zal draaien wanneer militair Jake Sully tijdens een verkenningsmissie in handen valt van Na’vi-inboorlingen. Misschien komt het doordat die blauwe reuzenmensen op Indianen lijken, dat Avatar meteen aan Dances with Wolves of Pocahontas herinnert; associaties die sterker worden als Sully zich bij de stam aansluit en verliefd wordt op koningsdochter Neytiri.

Althans, dat doet hij in geest. De tot aan zijn middel verlamde Sully is virtueel verbonden met een door mensen gekweekt Na’vi-lichaam, dat hij op afstand door de jungle stuurt. En zo geeft regisseur James Cameron (Titanic, The Abyss) verdieping aan zijn uitgebreide gebruik van de performance capture-techniek, waarmee de fysieke vertolking van een acteur tot in de kleinste details in animatie wordt omgezet. Het moet een vreemde gewaarwording zijn geweest voor acteur Sam Worthington, om in een kale studio iemand te spelen die in een ander lichaam zit, en daarbij te doen alsof hij ruimtewolven van zich afslaat.

Maar het werkt uitstekend. Hadden de overgetekende acteurs uit eerdere performance capture-films nog iets kunstmatigs, in Avatar oogt elke huidplooi, oogopslag of armbeweging even fotorealistisch. Het is bovendien een triomf voor de techniek dat de charmantste en spannendste vertolking van Avatar geleverd wordt door Zoe Saldana: als Neytiri valt ze geen seconde ‘in het echt’ te zien, terwijl ze als soepel getekend karakter volop aanwezig is.

De film, zo subtiel gedraaid in 3D dat je het vaak niet eens merkt, schiet in toon alle kanten op: het ene moment aartspessimistisch – mensen zijn parasieten die alles vernietigen wat ze in hun handen krijgen – het volgende overlopend van kinderlijke onschuld. Terwijl de aarde naar de klote is, geeft het gras van Pandora licht als je erop stapt, praten de Na’vi met bomen en kunnen ze sowieso met elk organisme een gelijkwaardige relatie aangaan: je paardestaart inpluggen bij een draak, en vliegen maar.

Het is gemakkelijk om zulke fantasieën met wat sarcastische woorden af te schrijven, maar daarvoor is Avatar te oprecht spiritueel.

Een sprookje eigenlijk, vol vreemde beesten, fluorescerende planten en heilige boomzaadjes, dat zich duidelijk niet schaamt om de grens tussen goed en kwaad ferm te trekken. Geen voer dus voor cynici of liefhebbers van grijstinten.

De rest krijgt een avontuur geserveerd dat in technisch én creatief opzicht zijn weerga niet kent, en dat door Camerons scherpe timing ook nog eens ontroert.

Aan explosies, langs je hoofd suizende pijlen, massascènes en duikvluchten heeft het bijna drie uur durende epos geen gebrek; maar uiteindelijk werkt het allemaal toe naar die ene, magistrale scène waarin Neytiri als grote, blauwe vrouw haar veel kleinere menssoldaat tegen de borst drukt. Een waar droombeeld – 3D of niet.

Kevin Toma

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden