Film

Benedict Cumberbatch is een sublieme machoploert in The Power of the Dog ★★★★☆

Jane Campions eerste film in twaalf jaar onderzoekt hoe ‘giftige mannelijkheid’ ook giftig is voor mannen.

Bor Beekman
The Power of the Dog  Beeld
The Power of the Dog

‘Giftige mannelijkheid’ is tegenwoordig een populair thema in films – de machoheld die met zichzelf in de knoop ligt, vastgeroest aan het patriarchaat. Die mannen waren er altijd al, natuurlijk. Maar nu ze een label krijgen opgeplakt, valt hun aandoening extra op. Eerder dit jaar leefden we nog mee met patiënt James Bond, vaandeldrager van de machosoort.

Toch komt diens toxische niveau nog niet in de buurt van dat van Benedict Cumberbatchs personage Phil Burbank in The Power of the Dog, de eerste speelfilm in twaalf jaar van Jane Campion. Ranch-houder Phil is een vat vol misogynie en homofobie; een man ook die zowaar geniet van het met blote hand castreren van een stier. Die meteen als een adder toebijt zodra hij een minder hypermasculiene man in zijn omgeving ontwaart, of een vrouw. Alsof Phil zich dan ineens bedreigd voelt, en zijn superioriteit en hardheid nog eens extra moet bewijzen aan de rauwe cowboys die voor hem werken.

Veelzeggend, natuurlijk. En ideale materie voor de Nieuw-Zeelandse Campion (onder meer bekend van The Piano), die zich al een carrière lang interesseert voor personages die hun gevoelens wegdrukken, meestal onder druk van verwachtingen van de samenleving. Dat waren altijd vrouwen die zich staande moesten zien te houden in een mannenwereld, en zo eentje zit er ook in The Power of the Dog. Maar de hoofdzaak is hier hoe mánnen zich staande houden in de mannenwereld.

Die wereld is hier het Montana van 1925; het ruige Amerikaanse landschap wordt imponerend weids en woest in beeld gebracht. Het is een gebied dat nog wat achterblijft, eigenlijk is dat cowboybestaan passé, de moderniteit dringt zich al op. Phils broer en mederancher George (Jesse Plemons) voelt dat aan, die hult zich al in het tenue van de zakenman, tot ergernis van zijn bloedverwant en compagnon. En als George dan ook nog de wankelmoedige weduwe Rose (Kirsten Dunst) huwt, die haar studentikoze en wuft geklede zoon Peter (Kodi Smit-McPhee) meebrengt naar de ranch, wordt dit tweetal het mikpunt van Phils sadistische pesterijen.

Een vorm van terreur is het, die adembenemend nare én fraaie scènes oplevert in Campions verfilming van Thomas Savages roman uit 1967. Hoe die Phil zelfs zijn virtuoze banjospel inzet om het zelfvertrouwen van Rose de grond in te boren, haar onzekere piano-oefeningen gemeen aan gort speelt. Ondertussen broeit er ook een verdrongen seksualiteit in The Power of the Dog, waarin twee vormen van mannelijkheid wedijveren. Macho Phil verbergt het nodige achter zijn cowboyharnas en ontwikkelt interesse voor de jonge Peter, wiens frivole verschijning op zijn beurt ook weer misleidend is. Zo slaat het drama een thrillerachtig pad in. Met een sublieme, want toch ook kwetsbare Cumberbatch als machoploert. Geen vals geboren, maar een vals gemaakte hond.

The Power of the Dog

Drama

★★★★☆

Regie

Jane Campion

Met

Benedict Cumberbatch, Kirsten Dunst, Jesse Plemons, Kodi Smit-McPhee

126 min., in 35 zalen (en vanaf 1 december te zien op Netflix).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden