Drama

Ben X

Film met pop-up vensters

Jan Pieter Ekker

'In games kun je zijn wie of wat je maar wilt. In de echte wereld ben je maar één iemand: die lul die je ziet in de spiegel', zegt de 17-jarige Ben aan het begin van Ben X.

Online is hij een fiere held, die op level 80 van de adventure game Archlord vijanden en monsters aan mootjes hakt. In de echte wereld is Ben niks: Ben X, een minkukel die nauwelijks de straat op durft en wordt gepest door zijn klasgenoten.


Dat heeft een reden. Ben (Greg Timmermans) lijdt aan het Syndroom van Asperger. Zijn moeder, leraren, artsen en andere hulpverleners doen - in meer en mindere mate - hun best, maar hebben geen idee wat ze met de wereldvreemde jongen aan moeten.


Ben X is geïnspireerd op ware gebeurtenissen: de zelfdoding in Gent van een autistische jongen die op school werd gepest. Het krantenbericht inspireerde Nic Balthazar allereerst tot het boek Niets is alles wat hij zei, vervolgens maakte hij het theaterstuk Niets, en nu is er de speelfilm.


De belangrijke maatschappelijke thema's - autisme, zelfdoding, cyberpesten, pesten op het schoolplein, het (dis)functioneren van de psychologische sector, leven met gescheiden ouders - worden serieus en met respect behandeld. Met zeer veel respect; de goede bedoelingen druipen er vaak vanaf.


Maar de spectaculaire vorm maakt veel goed: film en game, droom en werkelijkheid, gaan naadloos in elkaar over. Er verschijnen pop-up vensters in beeld; met een druk op de knop verandert Bens trui van kleur; de grootste pestkoppen veranderen in gevleugelde monsters, Bens droommeisje duikt op in de 'echte' wereld.


Er zijn groezelige beelden uit Bens jeugd en documentair gefilmde interviews met Bens moeder, zijn artsen, leraren en klasgenoten, die preluderen op een drama. Vervreemdende close-ups van monden en ogen verbeelden Bens hypergevoeligheid. Ook de electronische muziek van Praga Kahn en Sigur Rós draagt bij aan de drukkende sfeer.


Ben X is een wat stichtelijke film, die bij momenten ook weet te ontroeren. Dat laatste lijkt het zwaarst te wegen: bij de wereldpremière in Montreal won Ben X drie prijzen, in Vlaanderen kwamen binnen drie weken al meer dan 100 duizend mensen kijken, en de film is de Belgische inzending voor de Oscars.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden