Ben Bril: een vol leven in en buiten de boksring

Titel: Ben Bril, Davidster als ereteken..

Auteur: Ed van Opzeeland.

Technische details: Uitgeverij AP/De Buitenspelers, 157 pagina’s, gebonden. Zeer rijk geïllustreerd. ISBN 90-80967688. Prijs 29,50.

Wie is die Ed van Opzeeland? Van Opzeeland is een al bijna legendarische sportverslaggever. Bij oudere generaties is hij bekend van de Europa Cup-uitgaven van het weekblad Revue –nog zonder Nieuwe. Van Opzeeland (78) schreef het boks-standaardwerk Koningen van de Bokssport.

En wie was Ben Bril? Ben Bril was een joodse bokser: hij droeg in 1935 al een davids-ster op zijn boksbroek. Hij werd geboren in 1912 in de Amsterdamse Valkenburgerstraat, hartje joodse buurt. Bril overleefde in de Tweede Wereldoorlog de kampen Vught, Westerbork en Bergen-Belsen. Na de oorlog werd hij een befaamd boksarbiter. Hij overleed in 2003.

Een leven voor een biografie. Zeker. Bij sommige mensen vraag je je af hoe al hun belevenissen in één bestaan passen, zelfs als ze ouder dan 90 worden. Zo’n mens was Ben Bril. Geboren in de verdwenen wereld van een jonge eeuw, gestorven in een nieuwe. Met de holocaust als kern.

Wat voor mens was Bril? Een vechter, van jongs af en altijd gebleven. Hij nam als 15-jarig vlieggewicht (tot 50 kilo) – met een vervalste geboortedatum – deel aan de Olympische Spelen van Amsterdam. Bij de zwaargewichten bokste Sam Olij, de man die Bril later zou verraden.

Wat is het voor boek? Het is een bijzondere biografie, vooral door de combinatie van tekst en foto’s. De uitgever van De Buitenspelers, voormalig Trouw-journalist Matty Verkamman, drukt een eigenzinnig stempel op zijn boeken. De Buitenspelers maakt kijk- en leesboeken waar je urenlang in kunt neuzen, van foto naar foto, van fotobijschrift naar fotobijschrift, van hoofdstuk naar hoofdstuk. Het zijn bladerbiografieën.

Is dat goed? Dat hangt ervan af. Voor pure lezers kan het fragmentarische karakter van de boeken een bezwaar zijn. Maar misschien is de moderne zaplezer er wel blij mee.

Puur als lezer: is het een lezenswaardige biografie? Zeer. Ook zonder foto’s zou het boek overeind blijven.

En de foto’s? Of je nou van fotorijke bio’s houdt of niet, in Davidster als ereteken staan schitterende, soms aangrijpende foto’s.

Is het een eerlijk boek? Ja. Van Opzeeland heeft Ben Bril neergezet als de man die hij was. Met zijn sterke kanten en zijn arrogante en wantrouwende trekken. Het boek is een aanwinst voor de sportliteratuur en de boksbibliotheek in het bijzonder.

Hoeveel ballen? Vier.

Bert Wagendorp

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden