Ben Affleck is wijzer, sterker en tougher dan ooit

Hollywoodacteur Ben Affleck is vaak verguisd om zijn vlakke uitstraling. Nu keert hij terug in de bioscoop in een Batmanpak. Is dat een goed idee?

Ben Affleck als Batman (L) in 'Batman v Superman: Dawn Of Justice'.Beeld ap

Toen filmmaatschappij Warner Brothers drie jaar geleden bekendmaakte dat Ben Affleck de nieuwe Batman zou spelen, waren de reacties... nou ja, laat Ben Affleck het zelf maar vertellen. 'Ik ben een grote jongen', zei Affleck destijds in de talkshow van Jimmy Fallon. De filmmaatschappij had hem aangeraden na de bekendmaking een paar dagen het internet te mijden. Affleck wuifde het advies weg. 'Ik ben wel wat gewend. I handle shit. I'm very tough', drukte Affleck hen op het hart. 'Dus ik las die aankondiging 'Ben Affleck wordt Batman', en ik kijk naar de eerste reactie eronder en daar staat alleen maar: 'NOOOOOOOOOOOOOO'.

Het casten van acteurs voor een superheldenrol leidt altijd wel tot de nodige reuring bij comicfans, maar de commotie na de keuze voor Affleck was ongekend. Twitter liep over van negatieve reacties en ironische grapjes. 'Ben Affleck als #Batman is het ergste dat de franchise is overkomen sinds George Clooneys vleermuistepels...#WTF', twitterde journalist Maurice Scarborough. Hij werd 653 keer geretweet. Filmmaker Dan Carillo schreef: 'Ik respecteer Ben Affleck als regisseur, maar het beeld van hem als Batman heeft zojuist alle opwinding voor de film om zeep geholpen.'

Dat waren dan nog de nettere reacties. Veel mensen waren uitgesproken razend. En daar doken de media dan weer gretig bovenop. Time zette zeven redenen op een rij waarom fans niet blij waren met 'Batfleck'. En natuurlijk was er een petitie. Op Change.org schaarden 97.641 mensen zich achter de oproep de keuze voor Affleck als Batman weer ongedaan te maken. Misschien had Affleck beter toch een paar dagen offline kunnen blijven.

Pispaaltje

Ben Affleck is het pispaaltje van Hollywood. Een van die acteurs you love to hate, over wie je neerbuigend kunt doen zonder dat iemand het snel met je oneens zal zijn. Ugh, niet Ben Affleck, alsjeblieft niet.

Maar waarom eigenlijk? Waarom reageren mensen op Ben Affleck als Batman alsof hun dochter thuiskomt met een crackdealer? Is Affleck dan zo'n slechte acteur?

Nee. Al sinds het begin van zijn carrière heeft Affleck (1962) lof geoogst van critici en publiek. In Dazed and Confused (1993) zette hij overtuigend een lompe pestkop neer, en hij werd geprezen voor zijn eerste grote rol in Glory Daze (1995). Nog eens twee jaar later brak hij door met Chasing Amy (1997), waarvoor hij door The New York Times werd geprezen om het 'bewonderenswaardige gemak' waarmee hij zijn personage vertolkte en zijn 'suave good looks (vriendelijke knappe verschijning, red.)' en zijn 'coole komische timing'.

In datzelfde jaar knalde hij met jeugdvriend Matt Damon door de geluidsbarrière met Good Will Hunting, dat ze ook samen geschreven hadden. Het leverde hun een Golden Globe op en zelfs een Oscar; op het podium stond een 25-jarig jochie dat geen speech had voorbereid, tot twee keer toe de stad Boston bedankte en geen idee had wat hem te wachten stond.

Dazed and Confused (1993).

Al snel volgden kaskraker Armageddon ('Affleck vertoont een sexy Paul Newman-achtige charme', schreef The New Yorker, 'en gaat zeker een grote ster worden'), Shakespeare in Love, Reindeer Games, Boiler Room en Bounced. Recensenten vielen in hun ophemeling over elkaar heen. 'Hij ziet eruit alsof hij nooit een feestje mist, noch een nacht slaap' (Reindeer Games), 'Zijn vertolking van een jonge, sarcastische, zelfbenoemde 'mensenmens', die minder zelfvertrouwen heeft dan hij voor de dag wil brengen, zit dicht tegen perfectie aan' (Bounce).

Affleck was rond de millenniumwisseling een rijzende ster die alles had. Een imposante kerel (hij is 1,92 meter lang) met een kaaklijn van graniet, even charmant als getalenteerd, opgegroeid in Boston met een vleugje blue-collar. De all-American ideale schoonzoon. What's not to like? Affleck vloog hoog, nog hoger. Maar kwam net iets te dicht bij de zon.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Armageddon (1998).

Het begon met het actiedrama Pearl Harbor (2001), waarin Affleck een piloot speelt die zou zijn omgekomen, terugkomt om zijn beste vriend aan te treffen met zijn meisje, ondertussen tegen de Japanners vecht en toch eindigt mét meisje (en zonder beste vriend). Pearl Harbor was een kassucces, zeker, maar het werd niet de Titanic van de oorlogsfilms, zoals Affleck had gehoopt. 'Mensen zeggen dat Pearl Harbor een flop was', zei Affleck twee jaar geleden tegen Playboy. 'Dat was het absoluut niet. Het leverde een half miljard dollar op, maar werd een licht stukje entertainment.'

Na Pearl Harbor volgde Daredevil, waarin Affleck de blinde superheld uit de stripboekenreeks speelde. Ook hier rinkelde de kassa volop, maar toch stelde Daredevil teleur. Affleck zwoer een paar jaar later nooit meer een superheld te spelen. Hij had zijn lesje wel geleerd. Surviving Christmas was ook niet best. Maar Gigli (2003), waarin Affleck Jennifer Lopez als tegenspeelster had, sloeg alles. De film werd genomineerd voor negen Razzies (de prijzen voor de slechtste films) en won er zes: Slechtste Film, Slechtste Acteur, Slechtste Actrice, Slechtste Regisseur, Slechtste Scenario en Slechtste Filmkoppel.

Bennifer

Een paar flops achter elkaar is vervelend, maar geen ramp. Het overkomt de besten, Afflecks boezemvriend Matt Damon kan erover meepraten. Het is niet iets waarmee je tien jaar later nog steeds geconfronteerd hoeft te worden.

Maar wat niet hielp is dat in ongeveer dezelfde periode dat Ben Affleck die slechte films maakte, hij een relatie kreeg met Jennifer Lopez. Hoewel ze niet Afflecks eerste beroemde liefje was - eerder had hij een relatie gehad met Gwyneth Paltrow - veranderde dit alles. Paparazzi volgden elke stap die Bennifer maakten; het koppel werd het dagelijks brood van de roddelindustrie. De reeks flops en zijn relatie met Lopez werkten op elkaar in als zuurstof op vuur. 'Boksbal voor de critici, magneet voor de roddelbladen', schreef The Los Angeles Times in 2004 in een analyse over de val van Affleck. Volgens Matt Damon - die anders dan Affleck altijd heeft geprobeerd er een zo saai mogelijk privéleven op na te houden en daar, getuige het totale gebrek aan interesse vanuit de roddelindustrie, wonderwel in slaagt - was de hysterie rond Afflecks relatie met JLo zelfs de belangrijkste reden voor het verval. 'Waarom zou je naar een film gaan', zei Damon in een interview met GQ in 2007, 'van iemand van wie je op maandag ziet dat hij een kop koffie haalt, dinsdag een boek koopt, woensdag - yeah, hij is net als ik! - boodschappen doet? Donderdag doet hij... Ga je dan vrijdag naar zijn film? Absoluut niet. Er is te veel herkenbaarheid. Je gaat niet 10 dollar betalen als je overal tijdschriften hebt liggen met foto's van hem dat hij aan zijn kont krabt.'

Mensen werden Affleck-moe. Het mythische laagje verdween. Wat overbleef, stond niet iedereen aan. Je zou kunnen zeggen dat waar Matt Damon zo lekker alledaags is, er aan Ben Affleck juist iets onuitstaanbaars kleeft. De sportieve machoverschijning, die vierkante kaak, die witte tanden, het permanente vleugje spot in zijn blik; eigenlijk alles wat eerst in zijn voordeel werkte, werkte, nu de wind de andere kant op stond, juist tegen hem. Neem Ben Affleck, ontdoe hem van alle beroemdheid en succes en wat je overhoudt is het type luidruchtige Amerikaan in een sportcafé die schreeuwt dat het volume van de televisie omhoog moet. Als je met Matt Damon vrienden wilt worden, wil je met Ben Affleck juist in gevecht; die blaaskaak, met zijn irritante grijns.

Jennifer Lopez en Ben Affleck tijdens de première van de film 'Gigli'.Beeld afp

Kapotwerken

Dat beeld is, zoals vaker met imago's, niet terecht. 'Hij is een van de liefste mensen die ik ooit tegenkwam in deze industrie', schoot producent Harvey Weinstein Affleck in de LA Times te hulp. 'Een fantastische kerel met een ongelooflijke persoonlijkheid en talent. Als hij zich concentreert, is the sky the limit.'

En dat deed hij. Na zijn romance met Jennifer Lopez (vergeet nooit die videoclip van Jenny from the Block, waarin Affleck - onder meer - de billen van JLo insmeerde), kreeg Affleck een relatie met actrice Jennifer Garner. Hij had geleerd van de reeks slechte films. 'Ik werkte niet hard genoeg. Ik was niet ijverig genoeg. Ik was niet toegewijd genoeg', zei hij tegen Playboy. 'Toen ik me dat eenmaal gerealiseerd had, was het belangrijkste dat zij (Garner, red.) tegen me zei dat het prima was als ik 24 uur per dag moest werken. En dat ze er voor me zou zijn. Daardoor kon ik denken: goed, dan ga ik dat doen. Ik ga mezelf de komende tijd kapotwerken.'

Eerst in Hollywoodland, een film over het leven van acteur George Reeves, die in de jaren vijftig Superman speelde in de televisieserie Adventures of Superman. Hij hield er een nominatie voor een Golden Globe aan over. De restauratie van zijn afgebrokkelde imago ging verder met zijn regiedebuut Gone Baby Gone, een moreel complex verhaal over de verdwijning van een jong meisje. In Company Men belichaamde hij niet alleen de uiteengespatte Amerikaanse droom, maar ook die van hemzelf: een snelle jongen bij een groot bedrijf die door de crisis zijn baan verliest, zichzelf opnieuw uitvindt en uiteindelijk door hard werken weer opkrabbelt. Daarna schitterde hij in The Town, dat hij ook zelf regisseerde.

Na die films is moeilijk vol te houden dat Affleck die talentloze baal hooi is waarvoor hij nog steeds door velen wordt versleten. Misschien is het geen Jack Nicholson, maar toch zeker ook geen Steven Seagal. Hij kan echt wat. Als hij maar, blijkt uit zijn sterkste rollen, dicht bij zichzelf (of zijn achterland Boston) blijft. Dat wil zeggen: niet te complexe personages; gewoon een kerel met het hart op de goede plek, die iets goeds wil bereiken en daar hard voor werkt. 'Ik vind het interessant hoe we tot onze beste versie van onszelf komen', zei hij over zijn favoriete rollen in een recent interview met The New York Times, 'Ondanks onze tekortkomingen, onze zwaktes en onze neiging soms het verkeerde te doen.'

Ook in Argo, het waargebeurde verhaal over de ontsnapping van Amerikaans ambassadepersoneel uit Iran in 1980, speelde hij zo'n feilbare held. Het was een sober optreden, dat geheel in het teken stond van het verhaal. Dat werkte. Argo, ook geschreven en geregisseerd door Affleck, won in 2013 de Oscar voor beste film. Bracht dat het definitieve eerherstel? Niet bepaald, getuige de reacties een paar maanden later op zijn casting als Batman. Maar de Ben Affleck die zich nu in het Batmanpak hijst, is in elk geval wijzer, sterker, tougher dan de Ben Affleck die zich dertien jaar geleden voor Daredevil in het rood hulde.

'Je moet harder werken dan je denkt te kunnen', zei Affleck drie jaar geleden met overslaande stem in zijn dankwoord voor de Oscar. 'Koester geen wrok. Het is moeilijk, maar je mag geen wrok koesteren. En het doet er niet toe hoe je in het leven op je bek gaat. Want het gaat toch wel gebeuren. Het enige dat ertoe doet, is dat je weer opstaat.'

JLo: 'Die tattoo? It's awful!'

Ben Affleck doet er tegenwoordig van alles aan om uit roddelbladen en gossipsites te blijven, maar laatst was het toch weer raak. Op internet dook een foto op van zijn rug, waarop een tatoeage van een feniks, de mythische vogel die uit zijn as herrijst. Ex-verloofde Jennifer Lopez: 'It's awful! Hij heeft te veel kleuren. Zijn tattoos hadden altijd te veel kleuren.' En ex-vrouw Jennifer Garner in Vanity Fair: 'Weet je wat we daar in mijn stad over zouden zeggen? Bless his heart. Een feniks die uit de as herrijst? Ben ik dan de as in dit scenario?' Uiteindelijk bleek het te gaan om een neptatoeage, die Affleck had laten aanbrengen voor een rol in een nieuwe film.

Argo (2012).Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden