Bellen metBor Beekman

Bellen met Bor Beekman: ‘Ze zeggen misschien van niet, maar alle Nederlandse filmmakers willen een Kalf winnen’

Vanavond worden in de Utrechtse Stadsschouwburg de Gouden Kalveren uitgereikt. Filmredacteur Bor Beekman blikt vooruit.

Het Grote Gouden Kalf op de Neude voorafgaand aan het Nederlands Film Festival (NFF). Beeld ANP

Goedemorgen Bor. Heb je zin in vanavond?

‘Zeker. Het is altijd leuk om blije of hevig teleurgestelde mensen te zien.

‘In Hollywood hebben ze de Oscars, wij hebben de Kalveren. Het is makkelijk om daar badinerend over te doen, maar waarom zou je? Een filmprijs heeft precies zoveel waarde als je er zelf aan toekent. Uiteindelijk zijn prijzen een marketinginstrument, en dat is belangrijk. Bovendien krijgen de winnaars van een Kalf erkenning voor hun werk. Wie wil dat nou niet?’

Wie bepaalt de winnaars?

‘Dat doet, net als bij de Oscars, een Academy: de Dutch Academy for Film, die in 2013 is opgericht. Meer dan driehonderd filmmakers zijn er lid van: filmkappers, producenten, regisseurs. Daarvoor was er een jury. Dat is ook leuk: ze zijn onvoorspelbaar, eigenzinnig – meestal had de helft van de jury geen verstand van films.

‘Maar een Academy is een beter systeem: wat is er mooier dan erkenning van collega’s? Natuurlijk bestaat hier ook kritiek op. Heeft iedereen alle films waar ze over moet oordelen eigenlijk wel gezien? De beste vakmensen staan bijna altijd op de set en hebben daar helemaal geen tijd voor.

‘Er is altijd wel wat te zeuren. Een andere weeffout in het systeem: bijna alle genomineerde films draaien allang niet meer in de bioscoop. Het zou leuk zijn als de Kalveren een economische betekenis hadden: dat iedereen op zaterdag een bioscoopkaartje voor Niemand in de stad zou kopen, als dat de grote winnaar blijkt te zijn. Maar Niemand in de stad draait al een halfjaar niet meer, vorige week was hij op tv.

‘Maar ja, de Academy moet wel de kans krijgen om de film te zien. Daarom mag Instinct, de openingsfilm van het Nederlands Film Festival van Halina Reijn, pas volgend jaar meedingen. Toen een jury het nog voor het zeggen had, kon dat wel. Aanmodderfakker ging op het festival in première en werd de grote winnaar.’

Wie wordt dit jaar de grote winnaar?

‘Ik denk Niemand in de stad, een film over het studentenleven van Michiel van Erp. Hij is negen keer genomineerd, ook voor de belangrijke categorieën. Terecht.’

Welke film is ten onrechte genegeerd?

De Libi, van Shady El-Hamus, is voor een aantal categorieën genomineerd, maar niet voor beste regie of beste film. Ten onrechte, wat mij betreft. De Libi is een vrolijke jongerenfilm, maar gaat ook over de pijn die je ervaart als je als jongen met een andere culturele achtergrond opgroeit in het Amsterdam van nu. De film wringt en snijdt pijnlijke punten aan. Misschien heeft de luchtige toon de Academy misleid: je kan hem makkelijk met popcorn in Pathé bekijken.

‘Het is het jaar van de debuterende regisseurs. Van Erp en El-Hamus, maar ook Ena Sendijarevic met Take Me Somewhere Nice. Ik hoop dat meerdere van hen een Kalf winnen.’

Wat betekent het winnen van een Kalf?

‘Veel. Ze zeggen misschien van niet, maar alle Nederlandse filmmakers willen hem winnen. Als een jonge regisseur wint, heeft hij/zij toch een streepje voor bij het Filmfonds, bij de omroep. Acteurs willen iets liever met hem/haar werken.

‘Het is opvallend dat veel grote acteurs op jonge leeftijd hebben gewonnen: Carice van Houten, Martijn Lakemeier, Robert de Hoog. Je kunt natuurlijk niet zeggen dat ze die grote carrière aan hun Kalf te danken hebben, maar het betekent wel dat vaak de juiste personen winnen.

‘Een bekend moment uit de Nederlandse filmgeschiedenis was toen Rijk de Gooijer een Kalf, dat hij had gewonnen voor Hoogste Tijduit het raam flikkerde van een taxi waar hij in zat voor het tv-programma Taxi. Hij vond het allemaal maar een armoedige vertoning daar in Utrecht. Toen werd er een beetje lullig gedaan over het winnen ervan. Schitterend natuurlijk, niets mis mee. Maar het was ook fijn dat in 2011 Nasrdin Dchar won voor zijn rol in Rabat. Tot dat moment was het een tamme avond waar oude rotten uit het vak hun prijzen mompelend in ontvangst namen. Toen was daar die jonge acteur, die ongelofelijk trots was. Hij maakte de Kalveren daardoor weer belangrijk. Zoals ik eerder zei: een prijs is precies zo belangrijk als dat je hem zelf maakt.’

Waarom worden de Kalveren niet meer op tv uitgezonden?

‘De VPRO is daar een aantal jaar geleden mee gestopt. Er keken te weinig mensen en het kreeg veel kritiek. Wij Nederlanders kunnen het gewoon niet, zo’n galashow met prijzen organiseren. Soms was het raar Vara-cabaret met prijsuitreikers die zichzelf belangrijker vonden dan de winnaars. Als je daar tien van hebt op een avond, wordt het gênant.

‘Bovendien kunnen de winnaars niet allemaal even briljant speechen. Ze hebben de gewoonte om oom Bert en Pietje van de catering te bedanken, en dat kan niet op live televisie. De netmanager sloeg op zulke momenten natuurlijk met zijn hoofd tegen de muur.

‘De uitzending is nu live te zien op de site van het Filmfonds, en daardoor een stuk soberder. Ondanks alles hoop ik toch dat de prijzenavond in de toekomst weer op tv te zien is. Alles voor de promotie van de Nederlandse film. Ik weet niet of een speech zoals die van Dchar zich in het collectieve geheugen nestelt als die niet live op tv wordt uitgezonden.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden