Belgische inlichtingendienst overdreef belang spionage VS

De Belgische militaire inlichtingendienst ADIV heeft het belang van het omstreden Amerikaanse spionageprogramma Prism overdreven. ADIV-topman Eddy Testelmans beweerde dat België drie aanslagen verijdelde dankzij Amerikaanse inlichtingen, maar dat blijkt niet te kloppen. Dat meldt de Belgische krant De Tijd. In Nederland is mogelijk hetzelfde aan de hand.

Demonstrant bij een protest tegen Prism Beeld anp

In nasleep van de onthullingen van Edward Snowden en de controverse over het omvangrijke spionageprogramma Prism beweerde de Amerikaanse inlichtingendienst NSA in 2013 dat het tientallen aanslagen had weten te verijdelen, waaronder drie in België. De Belgische generaal Testelmans, hoofd van de ADIV, bevestigde in een interview dat dankzij Prism drie mogelijke terreurdaden waren voorkomen. Omdat de werking van de inlichtingendiensten per definitie geheim is, viel die uitspraak niet te controleren.

De toezichthouder op de Belgische inlichtingendiensten, het Comité I, begon naar aanleiding van de uitspraken een onderzoek naar het gebruik van Amerikaanse inlichtingen door de Belgische geheime diensten. Daaruit blijkt nu dat de info uit het Prism-programma helemaal geen drie aanslagen in België heeft voorkomen, maar 'slechts nuttig heeft bijgedragen tot een betere informatiepositie in één concreet Belgisch terrorismedossier', aldus de krant De Tijd, die uit het geheime rapport van het Comité I citeert.

Testelmans erkent dat zijn uitspraak achteraf bekeken niet klopt, maar zegt dat hij zich in 2013 puur op de NSA baseerde. Het toont hoe groot het vertrouwen van de Belgische spionagediensten in hun Amerikaanse zusterorganisaties is. De kleine Belgische veiligheidsdiensten zijn erg afhankelijk van de inlichtingen van grotere, bevriende landen. Daarom ook dat België nauwelijks protesteerde toen bleek dat Amerikaanse en Britse geheime diensten het telecombedrijf Belgacom hadden gehackt, of de Belgische overheid bespioneerden. Om hun werking te verbeteren, krijgen de Belgische inlichtingendiensten binnenkort wel meer geld en meer personeel.

Bijdragen

Ook voor Nederland heeft de NSA zijn belang mogelijk overdreven. Vorig jaar mei bleek uit het jaarverslag van de Nederlandse commissie Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (ook bekend als commissie-Stiekem) dat inlichtingendiensten AIVD en MIVD de Tweede Kamer vertrouwelijk hadden geïnformeerd over een verijdelde terroristische aanslag in Nederland. AIVD en MIVD deden dat op basis van informatie van de Amerikaanse inlichtingendienst NSA.

In de Verenigde Staten zelf ontstond discussie over het bewijs hiervoor. De NSA meldde pal na de eerste onthullingen van Edward Snowden dat de dienst 54 aanslagen had voorkomen, waarvan 25 in Europa. Op een kaart van de NSA die later publiek werd, wordt niet gesproken over het verijdelen van aanslagen. Daarop staat letterlijk: 'Informatie die door de NSA is verzameld, heeft bijgedragen aan het begrip van terroristische activiteiten en heeft, in veel gevallen, de verstoring van potentiële terroristische activiteiten mogelijk gemaakt.' Later gaf toenmalig directeur van de NSA Keith Alexander toe dat niet alle 54 gevallen 'complotten' waren.

Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.