Bekwaam bouwt Eggers de spanning op

Dave Eggers laat zijn soms hilarische roadmovie over de American Dream ontsporen in een jolig sprookje. De spanning over de vlucht van Josie en haar kinderen wordt bekwaam opgebouwd.

'Gas' van Edward Hopper(1940). Beeld SCALA, Florence

De overtuiging dat aan de andere kant van de frontier, ten westen van de corrumperende 'beschaving', een nieuwe wereld met nieuwe kansen ligt te wachten, is een essentieel deel van de Amerikaanse psyche. Sinds in de loop van de 19de eeuw die grens steeds verder opschoof, totdat uiteindelijk de Stille Oceaan werd bereikt, geldt Alaska voor veel Amerikanen - ook voor de hoofdpersoon van Dave Eggers' Heroes of the Frontier (Helden van de grens) - als het laatste deel van het land waar een mens nog vrij en zuiver kan zijn.

Logisch dus dat Josie, als ze haar bestaan in Ohio helemaal zat is, op een dag met haar twee kinderen, Paul (8) en Ana (5), het vliegtuig naar Anchorage neemt en dan met een camper op weg naar nergens gaat.

Terwijl Josie ontdekt dat haar camper een semi-wrak is dat niet vooruit is te branden, dat op de mooiste plekjes parkeren is verboden en dat op de bijna-mooiste plekjes kampeerterreinen zijn aangelegd die krankzinnige prijzen vragen voor een staanplaats, krijgt de lezer stukje bij beetje informatie over haar verleden.

Ellende

Josie en haar man zijn uit elkaar, maar dat weten de kinderen nog niet. Ze is haar tandartspraktijk kwijtgeraakt en voelt zich schuldig over de dood van een cliënt, die ze heeft aangemoedigd als militair naar Afghanistan te gaan. En dan is er ook nog iets met een in Alaska wonende 'stiefzus' en blijken er goede redenen te zijn waarom haar kinderen hun grootouders nog nooit hebben gezien.

Hoewel Heroes of the Frontier geregeld uitgesproken hilarisch is, hangt ver vanaf de eerste bladzijden een bijna Hermansiaanse doemsfeer over Josie's onderneming. Soms lijkt dat botte pech, maar bij de lezer groeit de overtuiging dat Josie veel ellende over zichzelf afroept.

Problemen met de camper komen deels voort uit haar eigen onachtzaamheid. Wanneer het verkeer wordt omgeleid, slaat ze een verkeerde weg in met bijna fatale gevolgen. En als ze om half vijf 's nachts bij een verlaten bed & breakfast aankomt, neemt ze haar intrek in het gastenverblijf, in de overtuiging dat de eigenaar dat wel prima zal vinden. Hoewel dat een pijnlijke misrekening blijkt, weerhoudt het Josie er niet van enige tijd later in te breken in een huisje bij een zilvermijn en daar haar bivak op te slaan.

Dave Eggers

Heroes of the Frontier Import Van Ditmar;

388 pagina's; €17,95.

Uit het Engels vertaald door Gerda Baartman, Brenda Mudde, Maarten van der Werf, en Monique ten Berg

366 pagina's, €24,99.

Maatschappijkritiek

Geld dreigt een probleem te worden, want ze heeft geen creditcards bij zich, maar alleen 3.000 dollar, die met de hoge Alaskaanse prijzen snel op dreigen te raken.

Bekwaam bouwt Eggers de spanning op. Verschillende keren dreigen ernstige confrontaties waarbij Josie telkens door het oog van de naald kruipt. Maar hoe lang kan dat goed blijven gaan? De ruime doses maatschappijkritiek die tussen de bedrijven door worden uitgeserveerd, versterken de indruk dat de Amerikaanse droom hier genadeloos gaat worden doorgeprikt.

Onderkoeld ironisch spiegelt de auteur het motief 'willen verdwijnen in de wildernis' in het tijdschrift Het Westen van Weleer, waarvan zich enkele exemplaren in de camper bevinden. Het blad bevat de rubriek 'Vervaagde sporen', waarin mensen vragen om inlichtingen over familieleden en vrienden die ze uit het oog zijn verloren.

De roman eindigt met een enerverende scène die logisch uit het voorafgaande lijkt voort te komen. Maar dan, op de allerlaatste bladzijden van het boek, in wat bijna een vorm van zelfparodie lijkt, zet Eggers zijn Hermans-pet af en zijn Disneymuts op en belanden we van een omineuze road movie in een jolig sprookje.

Zelfs als het slottafereel een spottend commentaar op de Amerikaanse Droom beoogt te zijn, geeft Eggers met deze literaire stijlbreuk een flauwe draai aan een tot dan toe overtuigende roman.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.