Bejubeld gastdebuut in befaamdste operahuis

Hoe komt het dat Yakov Kreizberg die zaterdag met veel ‘bravootjes’ in Covent Garden werd onthaald , zo weinig te zien is in het Amsterdamse Muziektheater?...

Even leek het een deksels vrolijke boel te worden rond de met bloed overgoten vocalisten die zaterdag in het Royal Opera House Covent Garden Verdi’s opera Macbeth vertolkten. Een Lady Macbeth die haar grote slaapwandelscène aanvangt in een badkuip zie je niet elke dag.

Maar een sterrencast met Violetta Urmana (Lady Macbeth, superieur), Thomas Hampson (Macbeth, tegenvaller) en Joseph Calleja, (McDuff, nieuw licht aan het tenorenfirmament), kom je óók niet elke dag tegen. Yakov Kreizberg, de chef van het Nederlands Philharmonisch Orkest die zaterdag een hartelijk bejubeld gastdebuut maakte in het befaamdste operahuis van het Verenigd Koninkrijk en verre omstreken, heeft wel eens met zangers van minder allooi applaus gehaald.

Hij dankte in bekende Kreizberg-stijl, met gebalde vuisten. Het is niet iedere gastdirigent in Covent Garden gegeven te worden binnengehaald met gejuich en bravootjes.

‘Maar wat mij toch het meeste streelt, zegt Kreizberg daags na zijn voorstelling vol moord en doodslag, ‘is dat ik hier in het operahuis werk waar Maria Callas Tosca zong, waar een Callas en een Tito Gobbi gefilmd werden in de meest legendarische operascènes.’ Tot 9 maart mag hij zich een deel van de muziekgeschiedenis voelen in het huis waar Georg Solti, Colin Davis en Bernard Haitink de scepter zwaaiden.

Kreizberg is van het dirigententype dat graag alle brandbare materialen die in een operapartituur liggen opgetast tot ontvlamming brengt. Maar het flemen van de Londense strijkers en A-klarinetten tijdens de grote spookscène in Macbeth, bevestigt dat Kreizberg een orkest ook graag laat glanzen. In het Amsterdamse Muziektheater presteerde de Russische Amerikaan twee jaar geleden iets dergelijks met zijn eigen NedPhO, in de opera Iolanta van Tsjaikovski. Dat was de eerste keer dat Kreizberg, de man die Hartmut Haenchen opvolgde bij het NedPhO, aan het werk was voor De Nederlandse Opera.

En vreemd genoeg was dat tot nu toe ook de enige keer. Van de intenties die de Opera en Kreizberg uitspraken toen hij door het NedPhO werd binnengehaald (’Ieder jaar samen een productie’), komt weinig terecht. Ook in het komende seizoen van De Nederlandse Opera schittert Kreizberg door afwezigheid. Over twee jaar pas komt hij terug, met Katja Kabanova van Janacek.

Het heeft er alle schijn van dat De Nederlandse Opera een boot mist. Voor de jaren na 2008 zijn ook nog geen data vastgesteld met Kreizberg, wiens loopbaan opmerkelijke proporties aanneemt. Naast zijn optredens met het NedPhO in het Concertgebouw en zijn post als vaste gast van de Wiener Symphoniker houdt Kreizberg zich tegenwoordig bezig met de Münchner Philharmoniker, het Philadelphia Orchestra, de Staatskapelle Dresden, het Russisch Nationaal Orkest in Moskou en het Orchestre de Paris. Met de Wiener Symphoniker kwam hij onlangs in het nieuws dankzij de nominatie voor een Grammy award voor een opname van Bruckners Zevende Symfonie.

Niet gek voor het voormalige operadier Kreizberg, die zeven jaar de Komische Oper Berlin aanvoerde en producties leidde in Glyndebourne en Chicago. Volgens de Amsterdamse operadirecteur Pierre Audi, die Ingo Metzmacher als operachef van Hamburg naar het Waterlooplein haalde, is Kreizbergs afwezigheid een zaak van ‘toeval en niet bij elkaar passende agenda’s’. Een voor het komende seizoen geplande productie met Kreizberg, Honeggers Jeanne d’Arc au bûcher, werd om financiële redenen geschrapt.

Of heeft Kreizberg het zo druk met anderen omdat hij in het Muziektheater weinig om handen heeft? Volgens Kreizberg (45) ligt het nog subtieler: ‘Mijn gezin woont in Colorado. Dat is een eind weg. Daarom doe ik überhaupt nog maar weinig opera. Want met repetities en opvoeringen van één productie ben je twee maanden bezig.’

En dan wordt het moeilijk, meent Kreizberg, om regelmaat te houden in een patroon van drie weken dirigeren – één week thuis. Volgens Kreizberg, die tot 2011 bijtekende bij het NedPhO, wordt het ‘uitermate ingewikkeld’ vóór 2010 nog een gaatje te vinden ‘voor wat voor opera dan ook’. Naast Wenen en het NedPhO is hij nu ook met een derde partij in onderhandeling over een vaste post. ‘Iets anders dan menigeen zal verwachten.’

Kreizberg: ‘Ik houd van organisaties die een muzikale familie vormen. Ik ben nooit een carrièredier geweest en zal er ook nooit een worden.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.