Behalve een groot vertaler is Martin de Haan ook een gewiekst advocaat

De terechte winnaar van de Filter ­Vertaalprijs is Martin de Haan.

Beeld Martin de Haan

Omdat het maandag Unesco Wereldboekendag was, stuurde de Auteursbond een tekstloos spotje door. Daarin zien we Franca Treur gezwind door Amsterdam fietsen, met Mano Bouzamour grijnzend op haar bagagedrager. Onderweg worden ze gegroet door The Author Formerly Known As Kluun, Isa Hoes, Hanna Bervoets en Maria Goos. Schrijvers werken niet, maar dolen door de hoofdstad om elkaar lachend op de schouder te kloppen. Op een plein wacht de twee een groot pakket. Erin bevindt zich het copyright-logo. Einde filmpje. ‘Auteursrechten krijg je niet cadeau, luidt de clou’, aldus de Auteursbond, en die toelichting is niet overbodig, want in het spotje krijgen Treur en Bouzamour nu juist wél een cadeau. De bond die zich inzet voor schrijvers en vertalers kan vanaf heden brainstormen, om op 23 april 2019 met iets beters voor de dag te komen.

Desondanks eindigde maandag Wereldboekendag niet in mineur, want ’s avonds werd in houtzaagmolen De Ster te Utrecht de winnaar van de Filter Vertaalprijs (10 duizend euro) bekendgemaakt: Martin de Haan (1966), vertaler van Kundera, Proust en Diderot, en geregeld medewerker van Sir Edmund. In die hoedanigheid schreef hij in 2014 een profiel van Nobelprijswinnaar Patrick Modiano, en waarschuwde hij in 2006 de lezer voor de van fouten vergeven vertaling die Bernlef van de roman Un pedigree van Patrick Modiano had gemaakt. Wat ignorer betekent, niet-weten, wist Bernlef niet, getuige zinnen als: ‘Hij was er altijd in gezelschap van verscheidene mensen van wie ik de namen negeer.’

Zonder Martin de Haan hadden we nooit Elementaire deeltjes van Michel Houellebecq gelezen (‘Een van de meest verbazingwekkende eigenschappen van lichamelijke liefde is toch wel het gevoel van intimiteit dat ze verschaft zodra ze gepaard gaat met een minimum aan wederzijdse sympathie’), of Riskante relaties, zijn nieuwe vertaling van Les liaisons dangereuses (1782) van Choderlos de Laclos; 175 brieven met amoureuze intriges die over zeven briefschrijvers zijn verdeeld.

De jury prees de vindingrijkheid van De Haan, die plechtige termen als vicomte en madame heeft laten staan, maar de vrijpostigheid ook ruim baan geeft door middel van eigentijdse leenwoorden als flirten, dumpen en close. Met de laatste term brengt De Haan een verstolen hommage aan Glenn Close, die de libertijnse marquise de Merteuil vertolkte in de Liaisons-verfilming uit 1988, bekende de vertaler op zijn blog.

En nee, is daar ook te lezen, Riskante relaties is géén opzichtige alliteratie. Dat begrip slaat namelijk alleen op beklemtoonde lettergrepen. Wie zich aan Riskante relaties stoort, doet dat dus aan de veronderstelling van een alliteratie. Behalve een groot vertaler is Martin de Haan ook een gewiekst advocaat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden