Beets en Mengelberg dichten de kloof

Het jazzfestival Stranger Then Paranoia in Tilburg hield een mooie traditie in stand: curieuze combinaties op het podium...

Van onze medewerker Koen Schouten

TILBURG Het is een mooie traditie, die van de jazzfestivals tussen Kerst en Oudjaar. Enkele decennia geleden, toen er op die dagen nog helemaal niets te doen was, stak saxofonist en componist Willem Breuker als eerste zijn nek uit en begon het festival Klap op de Vuurpijl. Dat bestaat sinds een paar jaar niet meer. Gezondheidsproblemen en gebrek aan subsidie hebben een einde gemaakt aan het meerdaagse muziekfeest. Maar de geest van Breukers Klap leeft voort in andere concerten die deze dagen georganiseerd worden.

Het festival Stranger Than Paranoia – tot en met morgen in de Paradox in Tilburg – van de saxofonist Paul van Kemenade is daar een voorbeeld van. De organisator weet altijd te verrassen, met maffe bands waar je nog nooit van hebt gehoord of met bijzondere combinaties van bekende musici. Afgelopen zaterdag was dat een wel heel curieuze: de ongrijpbare improkoning Misha Mengelberg (1935) speelde een pianoduet met het traditionele bopmonster Peter Beets (1971). Twee ogenschijnlijk verder van elkaar afstaande musici kun je niet bedenken in de Nederlandse jazz. Mengelberg: spaarzaam, wars van technische hoogstandjes, maker van rare geluiden. Beets: flamboyant, supervirtuoos en stijlvast.

Eerst was een band te horen die saxofonist Leo Janssen van het Metropole Orkest voor de gelegenheid had samengesteld, een combinatie met gitaristen Peter Tiehuis en Eef Albers en percussionist Mamour Seck. Langgerekte, sferische grooves met introverte solo’s in de betere polder-jazzrocktraditie. Het voelde net iets te veel als een oeverloze jam.

Bij de polder-rockjazz van afsluiter Corrie van Binsbergen vloog juist de tijd. Zij had haar verse band Cram uitgebreid met steengoede gasten: de Roemeense cymbalomspeler Vasile Nedea, de Marokkaanse zangeres Touria Hadraoui en Hammondorganist Carlo de Wijs. Vooral de laatste gaf de muziek diepte door met zijn drawbars voortdurend subtiele klankkleurwisselingen te laten ontstaan. Lekkere, compacte composities, soepel en strak samenspel en een goede setopbouw maakten Cram een perfecte festivalact.

En dan was er het duet tussen de twee pianisten. Een ietwat nerveuze Peter Beets en een zoals altijd stoïcijnse Misha Mengelberg betraden het podium. De eerste tien minuten voelden ongemakkelijk. Mengelberg rommelde wat, speelde flarden van enkele van zijn composities en Beets rommelde voorzichtig mee. Gehoord in het publiek: ‘Welke van de twee is nou die vermaarde jazzpianist?’ Maar toen gebeurde het. Beets begon Mengelberg op een superswingende oude stride-manier van begeleiding te voorzien. Mengelberg liet zelf zijn linkerhand achterwege en soleerde haarscherp, simpel en melodieus. Beets bleef vervolgens ook in zijn soleren zichzelf en omzeilde intelligent en met verve alle vrolijke valkuilen die Mengelberg groef. Hoogtepunt: de door beiden van binnen en van buiten gekende Duke Ellington-klassieker Caravan. Het was een hartverwarmend bewijs dat de oude kloof tussen de Amsterdamse impro’s en de Hilversumse boppers steeds verder sluit. Als Beets en Mengelberg het op het podium met elkaar kunnen vinden, dan staat niets fantastische muziek meer in de weg.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden