Beestachtige Bozzio ontleedt zichzelf

'Ritme is meer dan trommelen', stelt directeur Geurt Grosfeld tijdens de openingsavond van het Traces of Rhythm-festival, en dat is een waarheid waar geen muzikant omheen kan....

Belangrijke hoofdpersonen zijn artists in residence Arnold Marinissen en Terry Bozzio, die bij het openingsconcert van afgelopen vrijdag vanzelfsprekend vele rake tikken uitdeelden.

Marinissen, die zich in de eerste plaats toelegt op de gecomponeerde hedendaagse muziek, beperkt zich evenwel niet tot het gebruikelijke arsenaal aan percussie-instrumenten, maar gooit ook zijn stem in de strijd. Dat is meteen al te horen in zijn eigen Miniatuur I, waarin op band opgenomen brom-, hijg- en kwekgeluiden een veellagige ritmische structuur vormen. In Story van John Cage doet Marinissen het ook puur vocaal, en in Temazcal van Javier Alvarez gebruikt hij niet meer dan twee piepkleine maracas als overweldigend live-tegenwicht voor een tape met elektronische geluiden.

Middels een aantal video-camera's krijgt het publiek in de Tilburgse Concertzaal fraaie close-ups te zien van de verrichtingen op het podium, en dat is in het geval van Terry Bozzio geen overbodige luxe, aangezien de Amerikaanse meesterdrummer vrijwel geheel schuil gaat achter zijn gigantische set bekkens en troms.

Bozzio's naam zal voorgoed geassocieerd blijven met die van Frank Zappa, bij wie hij in de jaren zeventig furore maakte. Voor één keer hoeft hij diens voor hem gecomponeerde The Black Page niet te spelen, want dat doet violiste Jenny Spanoghe voor hem. Ze toont daarmee, en ook in de Vierde Sonate George Antheil, overtuigend aan dat ook de viool een ritme-instrument kan zijn. Vergeleken daarbij klinkt Antheilisms for Jenny van de Belgische componist Jan van Landeghem erg lauw en weinig geprofileerd.

Bozzio is een beest van een drummer. Hoewel hij explosief uit de hoek kan komen, imponeert hij nog meer door zijn vermogen met twee voeten een doorgaand basispatroon neer te leggen, en zichzelf met behulp van zijn stokken in factoren te ontleden.

De Vietnamese percussionist Lê Quan Ninh doet het met minder: hij schuurt en schraapt met bekkens en dennenappels over het vel van een basdrum. Ook Arno van Nieuwenhuize (drummer van het Metropole Orkest) heeft aan een simpele drumkit genoeg om een boeiend muzikaal verhaal te vertellen. Maar tijdens de gezamenlijke improvisatie van de vier drummers blijkt waar het werkelijk om gaat: om een scherp gehoor, en om het vermogen even snel als subtiel op elkaar in te spelen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden