Review

Beest is zoektocht naar essentie van het mens-zijn

'Je moet het allemaal achter je laten, op zoek gaan naar een stille plek, een ongerepte plek, ver van de stoeptegels en de straatlantaarns, ver van alle mensen, ook van de mensen van wie je houdt, vooral die.' Aldus Edward Buckmaster, hoofdpersoon (en welbeschouwd enige persoon) van Beest, geschreven door de Britse auteur Paul Kingsnorth.

De Britse schrijver Paul Kingsnorth. Beeld HH

Op de eerste bladzijden van deze korte roman leert de lezer dat Buckmaster afkomstig is uit de Fens van East Anglia en naar het heidegebied van Zuidwest-Engeland, mogelijk Dartmoor, is getrokken.

Waarom? De lezer moet uit een paar gedachtenflarden een voorgeschiedenis construeren. Buckmaster herinnert zich dat zijn vrouw hem bij het afscheid vroeg of hij op zoek was naar God of naar zichzelf. 'Zes jaar, zei ze, het duurt nu al zes jaar en ineens ga je weg, op het slechtst denkbare moment, om niets.'

Beest (fictie)
Paul Kingsnorth
Uit het Engels vertaald door Nicolette Hoekmeijer.
Ambo | Anthos; 172 pagina's; euro 20,99.

Het slechtst denkbare moment, want het paar heeft sinds kort een kind. Maar Buckmaster laat zich niet weerhouden. Als de roman begint leeft hij inmiddels dertien maanden in de relatieve wildernis. Hij heeft een onderkomen gevonden in een verlaten boerderij. Het nieuwe bestaan in de 'ongerepte natuur' - in werkelijkheid ligt de beschaving om de hoek en ziet hij op afstand voortdurend toeristen - begint zijn tol te eisen. Buckmaster heeft kwetsuren opgelopen en moet die zonder geneesmiddelen overwinnen.

Dan ziet hij op een dag een ondefinieerbaar beest wegschieten: groot, zwart, dreigend. Geen das, geen vos, vast en zeker geen hond, want alle honden hebben baasjes. Maar wat dan wel?

Scepsis

Inmiddels heeft de lezer voldoende aanwijzingen verzameld die suggereren dat Buckmasters waarnemingen met een zekere scepsis dienen te worden bejegend. Zijn taalgebruik wordt gaandeweg warriger, zweveriger, komma's en later ook hoofdletters vervallen, de tekst krijg stream-of-consciousness-achtige trekjes.

Hoewel Buckmasters speurtocht naar het 'beest' uit de titel een rode draad vormt, heeft de roman nauwelijks een plot. Het bestaat vooral uit steeds dromeriger, koortsiger, vertwijfelder bespiegelingen, waarbij de hoofdpersoon zich soms één voelt worden met de natuur en vervolgens weer 'in zichzelf' terugkeert.

Beest is ontwrichtend en verwarrend zoals goede literatuur kan zijn. Het is een mooi geschreven zoektocht naar de essentie van het mens-zijn. Maar het is ook een oefening in egomane navelstaarderij die bij vlagen net zo irritant is als fascinerend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden