Review

Beeldenstorm is vooral een huiveringwekkend hoorspel

Meesterlijk zet componist Peter-Jan Wagemans de nagalm van de Dordtse Grote Kerk naar zijn hand. Helaas sprankelt het libretto van Beeldenstorm als vochtig vuurwerk.

Koorleden rukken in de Dordtse Grote Kerk posters van de muur. Beeld Rob van Herwaarden

Een groep zangers schuifelt door de schemerige Grote Kerk in Dordrecht. De processie slaat een hoek om, raakt uit zicht, maar voor het geluid maakt dat niet uit. Elke kubieke meter kerk resoneert op de eigentijdse tonen voor koor, klein orkest en elektronica van Peter-Jan Wagemans. Meesterlijk zet de componist nagalm en ruimtelijkheid naar zijn hand in Beeldenstorm, de nieuwe voorstelling van Muziektheater Hollands Diep.

Het Bachfestival Dordrecht kreeg de première van een zinsbegoochelend klankbad. Soms klinkt inderdaad Bach, zij het van verre en vervormd. En jawel, de Beeldenstorm die 450 jaar geleden over Nederland raasde, gaf tekstschrijver Kees van der Zwaard inspiratie.

Toch is Beeldenstorm vooral een voorstelling over hedendaagse angst. Uitgebluste 'vluchtelingen' slapen op kerkbankjes. Een zondags gekleed koor stapt rond met rode vaandels en zwarte leuzen. 'Geen vlek en geen smet!', schalt het door de kerk, 'ratten worden opgeruimd!'.

Beeldenstorm

Muziektheater
***
Door Muziektheater Hollands Diep.
Muziek: Peter-Jan Wagemans
Regie: Cilia Hogerzeil.
22/9, Grote Kerk, Dordrecht. Herh. 30/9, 1/10 (Dordrecht), 13/11 (Den Bosch).

Tussen de groepen door dwalen Tobi en Isa, broer en zus, beeldend kunstenaar en dichter. Ze leven in een dictatuur en merken dat kunst het aflegt tegen de officiële waarheid. Hun dilemma's zijn tijdloos. Rechte rug of gebogen hoofd? Blijven of vluchten?

Helaas spint Van der Zwaard, theatermaker en theoloog, er een web van prietpraat omheen. Katholicisme speelt een rol, getuige het Kerklatijn dat zich uitstrekt tot het devies van de dictatuur (vigilamus de veritate, laten wij de waarheid bewaken). Lutherse koraalteksten komen voorbij. Gek genoeg geen spoor van de wereldgodsdienst die tegenwoordig het hardnekkigst in verband wordt gebracht met vluchtelingen en ellende.

Daarbij sprankelt de tweespraak tussen Tobi en Isa als vochtig vuurwerk. Ook regisseur Cilia Hogerzeil kan het tussen broer en zus niet laten vonken. Tobi (Kees van der Zwaard) is een huilebalk, Isa (Marieke van Leeuwen) lijdt aan een al te keurige voorleesdictie.

De boze burger gaat Hogerzeil beter af. Furieus is de scène waarin posters worden verscheurd en slagzinnen gescandeerd. Beklemming krijgt een kans wanneer de toeschouwer moet tasten naar informatie. Achter het hoge koorhek van de Grote Kerk gebeurt iets, maar wat, hoe, door wie?

De trombonesalvo's die onzichtbaar worden afgevuurd, vallen prettig rauw op het trommelvlies. Raadselachtig zijn de vervormde harpploink en de etherische zang van sopraan Björk Nielsdottir. Elektronisch gemanipuleerde klanken wekken de sensatie van helikopters die rond pilaren cirkelen. Beeldenstorm is vooral een huiveringwekkend hoorspel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden