ACHTERGROND

'Beatlesfilms kijk je voor de muziek'

Bij het verschijnen van een nieuwe Beatles-docu staat de Volkskrant stil bij de filmcarrière van de 'fab four'. Die kon beter. Maar gelukkig was er cultster Ringo.

Ringo in Caveman.

Paul kon het niet, daarover was iedereen het wel eens. Hij deed te veel z'n best. John ging het beter af. Maar die vond het saai. En een beetje mal. Bij George werd een eventuele aan- of afwezigheid van talent niet eens opgemerkt: te schuchter. En dan was er Ringo. Bij de drummer ging het als vanzelf. Droeve blik, forse neus: ideale fysionomie voor de komische underdog. Ja, Ringo zou uitgroeien tot de voornaamste soloster van het viertal. Op het witte doek.

Deze week gaat Eight Days a Week draaien in de Nederlandse bioscoop, de documentaire van Ron Howard met veel aandacht voor de Amerikaanse stadiontournees van The Beatles. Vol fraai, soms uit privécollecties opgediept livebeeld. Eén ding is zeker: zolang er Beatlesfans bestaan, zullen er nieuwe documentaires verschijnen over het viertal uit Liverpool. Zelfs de secretaresse van de band is geëerd met een filmverslag van haar leven: de documentaire Good Ol' Freda (2013), waarin het onderwerp dan ook nog kattebelletjes en een pluk haar van George terugvindt op zolder. Verkrijgbaar in de betere Nederlandse muziekwinkel.

Filmimperium

Maar er bestaat ook een meer obscure tak van het Beatlesfilmimperium. Want de band verlegde niet enkel de popmuziek, maar begaf zich ook in de wereld van de speelfilm.

'Meestal doe ik gewoon waar ik zin in heb', verklaarde Ringo Starr ooit de keuze voor zijn filmrollen, in gesprek met muziektijdschrift Rolling Stone. 'Dat is niet per se de beste manier. Maar ik heb het nu eenmaal graag naar mijn zin.' De week van het interview - april 1981 - kwam in de Verenigde Staten The Caveman uit in de bioscoop. Een komedie met de drummer als stuntelende oerman in dierenvel, worstelend met dinosauriërs. Zijn eerste echt dragende rol, geheel gesproken in fantasietaal. 'Atoek aloenda Lana', zegt Ringo tegen een blondine in dierenvelbikini, als hij haar wat fruit offreert. 'Oe Lana aloenda oe', antwoordt actrice Barbara Bach, terwijl ze de vrucht tussen haar boezem drukt. Na afloop van de opnamen huwden de drummer en de ex-Bondgirl; ze zijn nog altijd bij elkaar.

De kans dat een filmfestival ooit een retrospectief zal wijden aan acteurscarrière van Ringo is gering. Al was het maar omdat kopieën van diens uitzinnige, veelal geflopte filmtitels nauwelijks te vinden zijn, soms enkel nog in vhs-vorm rondzwerven of hooguit in abominabele staat opduiken op YouTube, als het tegenzit ook nog in Duitse nasynchronisatie.

Ron Howard laat zien en vooral horen hoe geweldig The Beatles live klonken

De keuze van de geïnterviewde mensen haalt de documentaire jammer genoeg wat omlaag. Lees hier de recensie.

Lisztomania, Ringo Starr als paus.

Eruit geknipt

Ergens in een Britse kluis bevindt zich nog een explosieve Beatles-schat: dat uur aan filmmateriaal dat uit Let It Be werd geknipt, omdat die documentaire over de laatste, door onmin en onvrede getekende albumopnamen in 1969, niet nóg wranger mocht worden. De al sinds de jaren tachtig officieel uit de handel genomen film zou in 2013 in een kopie op dvd en Blu-Ray verschijnen, maar de wakers over de Beatleserfenis zagen er vanaf. Te ontluisterend, fluistert men.

Drie films

De filmcarrière van The Beatles kende een prachtig begin in 1964, met A Hard Day's Night van Richard Lester. Een verrukkelijke, in zwart-wit cinéma vérité-stijl gefilmde halfironische impressie van de vroege Beatlemania. Tevens de film die de imago's bestendigde van het viertal zichzelf acterende bandleden: snedige John, aaibare Paul, sullige Ringo en stille George. Een jaar later al volgde de melige, soort-van James Bond-parodie Help!, waarin een Oosterse sekte jaagt op een mysterieuze ring van Ringo. De bandleden hadden inmiddels leren blowen, wat de acteerprestaties niet bevorderde.

Beatlesmanager Brian Epstein had een 'three picture deal' gesloten met filmstudio United Artists. Er móést nog een film komen. De animatiefilm Yellow Submarine (1968) kende volgens de studio een te gering aandeel van de Beatles zelf, die telde niet. Het 'Beatle 3'-project nam op papier allerlei vormen aan: van een western met de Beatles tot een komische versie van de drie (vier) Musketiers. Ook was er contact tussen het Beatlesmanagement en Disney. 'We gaan niet zingen voor Mickey fucking Mouse!', gilde John - aldus opgetekend in het boek Beatles at the Movies (1994).

Lennon bedacht een alternatief: Lord of the Rings, met Paul als hobbit Frodo, Ringo als diens knecht Sam, George als tovenaar Gandalf en John als ringdief Gollum. Stanley Kubrick werd benaderd voor de regie, maar bedankte. En ook schrijver Tolkien lag dwars: die had niks met de Beatles. Uiteindelijk werd de filmmaatschappij tevreden gesteld met Let It Be, de documentaire over de laatste albumopnamen van de Beatles 1969, toen de band al op klappen stond.

A Hard Day's Night.
Yellow Submarine.

Strawberry Fields

Het is de favoriete film van Beatlesfanaat Azing Moltmaker (58), eigenaar van het Beatlesmuseum te Alkmaar. 'Dan zie je ze aan het werk, dat is toch het interessantste. En je ziet ze uiteenvallen. Dat Japanse spook zit er ook in, ja.' Yoko Ono woonde de opnamen destijds bij. Niet alle Beatles konden dit waarderen. De museumdirecteur is minder gecharmeerd van Magical Mystery Tour, de experimentele tv-film die de BBC in 1967 op Tweede Kerstdag uitzond, dit tot grote verwarring van meer conservatieve Britse tv-kijkers. 'Een onbegrijpelijke film.'

Met 1.200 vierkante meter aan oppervlakte is Moltmakers museum het grootste in z'n soort: onder meer een paar schoenen van Lennon en de originele posters van Beatlesfilms behoren tot de vaste collectie. Als de directeur één film uit de vergetelheid mag rukken, dan toch Give My Regards to Broad Street, de enige en danig geflopte solospeelfilm van en met McCartney uit 1984. 'Helemaal geen rare film. McCartney is geen acteur, dat is duidelijk. En het verhaaltje, nou ja: de opnamen van zijn liedjes worden gestolen, die moet hij dan vinden. Beatlesfilms kijk je voor de muziek. Die zit erin, dus is het een goede film.'

Lennon hield het bij een eenmalige, niet onverdienstelijke bijrol in de wankele anti-oorlogssatire How I Won the War. Slechts zijn uitdossing maakte een blijvende indruk: het inmiddels iconisch te noemen brilletje van zijn soldaat bleef op, ook na de opnamen. Ook onvergetelijk: dat ene liedje dat hij tussen de opnamen in Almería schreef, omdat het hekwerk van zijn Spaanse huurvilla herinnerde aan dat van het Strawberry Field-weeshuis, om de hoek van Lennons tante Mimi te Liverpool.

Paul McCartney in Give My Regards to Broad Street.
Give My Regards to Broad Street.
John Lennon in How I Won the War.

Blindman

George Harrison schreef filmgeschiedenis vanaf de zijkant: door een extra hypotheek op zijn huis te nemen en royaal bij te springen toen de financiering wegviel onder 's werelds beste komedie over religie, Life of Brian (1979) van Monty Python. Wie goed kijkt, ziet de Beatle in een scène (met hoofddoek) even opduiken naast John Cleese.

Enkel Ringo acteert nu nog, heel soms. In 2012 was er een cameo als zwerver in Saint Street, een christelijk gezinsdrama over verlichting voor falende vaders. En dit najaar zal een gerestaureerde kopie van Blindman op Blu-ray verschijnen, weet museumdirecteur Moltmaker. De zelden vertoonde spaghettiwestern uit 1972 van Ferdinando Baldi met Ringo als Mexicaanse schoft. Vol geweld en hordes halfnaakte vrouwen die als slavin worden gehouden. Regisseur Martin Koolhoven, groot spaghettiwesternliefhebber, bestelde ooit een dvd-uitgave uit Japan. 'Later kocht ik nog eens de Duitse versie. Dan kun je vragen: waarom? Nou, die was net iets langer. Die moet ik dan ook hebben.'

Blindman, Ringo als cowboy.
Alice in Wonderland, Ringo als schildpad.
Son of Dracula, Ringo als magiër.

Ringo maakte geen verpletterende indruk, maar was beter dan in Caveman, eerdergenoemde prehistorische komedie die Koolhoven ooit huurde in zijn videotheek. 'En ik weet nog dat ik me beledigd voelde bij het kijken: dat dit kon, zo slecht!'

De museumdirecteur heeft vrijwel alle films van Starr in zijn bezit. 'Sommige zijn wel opmerkelijk ja. Ik herinner me een scène met Ringo op een slavenschip, met allemaal blote vrouwen aan de riemen.' (The Magic Christian, 1969).

Praten Beatlesfans vaak over zulke films? 'Nooit. De meeste bezoekers weten amper van het bestaan. Ja, fans van mijn klasse wel, maar de gewone niet.' Is dat erg? 'Wil je een objectief antwoord? Nee, dat is niet zo erg.'

Ringo in The Magic Christian.
200 motels, Ringo als dwerg.

Vergeten films met Ringo Starr

Slavenschepen, blote vrouwen: Ringo deed mee.

Sextette (1968) Een vrijwel direct uit de theaters verbannen comedyflop met Ringo in de rol van filmregisseur en actrice Mae West als filmdiva op leeftijd.

Candy (1968) Ringo als Mexicaanse tuinman in een sekskomedie. Schokkend onleuk. Ook met Marlon Brando.

The Magic Christian (1969) Ringo naast Peter Sellers. Ook met Raquel Welch, een slavenschip en blote vrouwen.

200 Motels (1971) Ringo als de dwerg Frank Zappa, in Zappa's surrealistische kijk op het rocksterrenleven on the road.

Blindman (1972) Ringo als verkrachter en moordenaar in zelden vertoonde spaghettiwestern van Ferdinando Baldo.

Son of Dracula (1974) Ringo met omvangrijke witte baard en dito witte pruik. Ook Ringo zelf zag deze film nooit, beweert hij.

Lisztomania (1975) Ringo als paus in deze vrijzinnige Liszt-biopic, met Who-zanger Roger Daltrey als de oversekste componist.

The Caveman (1981) Ringo als holbewoner. Zijn eerste en enige hoofdrol, deerlijk geflopt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden