'Barnard verdient meer literaire erkenning'

Het werk van Willem Barnard krijgt te weinig erkenning, vindt poëziecriticus Rien van den Berg. „Zijn naam misstaat niet tussen andere dichters die de P.C....

Theoloog, schrijver en dichter Guillaume van der Graft / Willem Barnard (1920) wordt gerekend tot de belangrijkste Nederlandse auteurs van religieuze poëzie. Hij publiceerde sinds 1946 tientallen bundels en ontbreekt in geen enkele bloemlezing van christelijke poëzie. Het ’Liedboek voor de Kerken’ (1973) bevat liefst 76 liederen van zijn hand.

„Barnard verdient meer literaire erkenning”, zegt dichter en poëziecriticus Rien van den Berg. Hij stelde in 2008 de bloemlezing ’Brandaan van de christelijke poëzie’ samen waarin hij negen gedichten opnam die Barnard als Guillaume van der Graft publiceerde. „De bloemlezing opent met een gedicht van Van der Graft en sluit daar ook mee af”, zegt Van den Berg. „Dat is een statement. Zijn naam misstaat niet tussen andere dichters die de P.C. Hooftprijs toegekend hebben gekregen, zoals Gerrit Kouwenaar of Lucebert.”

Kouwenberg en Lucebert worden gerekend tot de Vijftigers, een groep dichters die opkwam aan het eind van de jaren veertig en zich verzette tegen de kunstopvattingen van hun voorgangers.

Van den Berg: „Ik vermoed dat Van der Graft het slachtoffer geworden is van het geweld rond de Vijftigers. De literatuurgeschiedschrijvers hebben die groep veel enger afgebakend dan ze was, waardoor allerlei dichters buiten de boot van de literatuurgeschiedschrijving gevallen zijn. Maar de indeelwoede is groot. Ik denk dat de heren en dames poëziekenners zich een blikvernauwing hebben aangedaan die ten koste is gegaan van de waardering voor het werk van Van der Graft.”

Een voorbeeld, volgens Van den Berg: Gerrit Kouwenaar publiceerde in 2002 op hoge leeftijd de bundel ’Totaal witte kamer’, waarin het sterven van de geliefde centraal staat. Van der Graft publiceerde in 1997 de bundel ’Onbereikbaar nabij’, waarin het verlies van zijn vrouw Katinka „schurend en bloedend poëzie wordt”. Kouwenaar kreeg voor zijn bundel de belangrijke VSB-prijs, die van Van der Graft ging onopgemerkt voorbij. Misschien, denkt Van den Berg, is dat terug te voeren op het grote verschil tussen de twee bundels: religieus besef. Van der Graft spreekt rechtstreeks God aan, in zijn verpletterende afwezigheid:

Er sneeuwt een eeuwige stilte.

Gij zijt niet te beschreeuwen, geen

tongval bereikt uw overzij.

Maar niet iedereen miskent Van der Graft. Van den Berg: „In zijn overzichtswerk over de moderne poëzie uit 1999 geeft poëziekenner Redbad Fokkema, die studie heeft gemaakt van de Vijftigers, veel ruimte aan het werk van Van der Graft. Volgens Fokkema is de Vijftigers-beweging veelvormiger dan vaak wordt gesteld.”

„De toon van Van der Graft is onmodieus”, zegt Van den Berg. „Maar dat is een aanbeveling. Hij is onverbloemd religieus, maar nooit in gezapige vanzelfsprekendheid.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden