Ludovic Tézier en zijn vrouw, sopraan Cassandre Berthon, voor het operahuis in Wenen.

INTERVIEWLudovic Tézier

Bariton Ludovic Tézier: ‘Bij Verdi moet je elk woord niet alleen begrijpen, maar echt lichamelijk voelen’

Ludovic Tézier en zijn vrouw, sopraan Cassandre Berthon, voor het operahuis in Wenen.Beeld Maria Ziegelblöck

Ludovic Tézier wordt in het buitenland ­geroemd als de ‘beste Verdi-bariton’ en dan heeft hij nu ook nog een prachtalbum ­gemaakt. Toch is hij nog niet doorgebroken in ­Nederland. Dat kan zo niet langer.

‘De beste Verdi-bariton van dit moment.’ Zo omschrijft het Britse muziektijdschrift Gramophone de Franse operazanger Ludovic Tézier. Hoewel hij nooit in Nederland heeft opgetreden, zullen operaliefhebbers hem kennen van de operavoorstellingen in de bioscoop vanuit Londen en New York. Nu, na drie decennia succes, heeft hij pas zijn eerste soloalbum uitgebracht. En dat is er een die zeker in de vele lijsten met ‘beste albums van het jaar’ zal staan. Het is een van de mooiste Verdi-recitals van het laatste decennium.

Tézier is veelzijdig. Hij zingt Italiaans, Frans en Russisch repertoire. Maar het zijn de opera’s van Giuseppe Verdi die hem naar de internationale top hebben gebracht. Echte Verdi-zwaargewichten zijn dun gezaaid en dus veel gevraagd. Ook in deze door corona geteisterde tijden is Tézier vanuit verschillende Europese theaters in gestreamde uitvoeringen zonder publiek te bewonderen. Onlangs was hij te zien in Aida, het regiedebuut van Lotte de Beer bij de Parijse Opéra.

Verdi is dan ook de titel van het album waarop Tézier de bedrogen echtgenoten, wraakzuchtige broers en gekwelde vaders met een verbijsterend scala aan expressieve middelen tot leven wekt. Om hem heen tovert het Orchestra del Teatro Comunale di Bologna onder Frédéric Chaslin een rijk clair-obscur.

Een eerste soloalbum: het is een ongebruikelijke mijlpaal voor een zanger van begin vijftig. Waarom nu pas? ‘Omdat ik geen tenor ben! Anders was het veel eerder gebeurd’, zegt hij lachend via Skype vanuit zijn huis in de Elzas.

Dan, serieus: ‘Eigenlijk is het op het juiste moment gebeurd en met het juiste repertoire. Als Latijnse man ben ik mij heel bewust van de lotsbestemming.’

Over de samenwerking met de musici is hij uiterst tevreden. ‘Met zo’n orkest, een van de beste in Italië, kom je het dichtstbij de vorm en kleur van deze muziek. Verdi moet krachtig en groots klinken, en na ongeveer een uur repeteren begon het orkest gas te geven. Ze begrepen dat dit project niet zozeer om Tézier ging, maar voornamelijk een audioportret is van Verdi.’

Waarom is Verdi zo veeleisend? ‘Het gaat vooral om de veelzijdigheid, al zijn een grote stem en krachtige hoge noten van groot belang. Verdi is een compleet land, met steden, meren en velden, een enorm landschap om te verkennen en overmeesteren. En dat kan alleen als je bereid bent om je hele ziel bloot te leggen. Je moet elk woord niet alleen maar begrijpen, maar ook echt lichamelijk voelen.’

Zware partijen zoals de titelrollen in Rigoletto en Macbeth neem je niet zomaar aan. Wanneer wist Tézier dat hij er klaar voor was? ‘Je weet niet of het ooit gaat gebeuren. Je kan alleen maar rollen uitproberen samen met je pianist en wachten. Op een gegeven moment, bijna van de ene dag op de andere, voel je dat de muziek binnen je stem past.

‘Mijn eerste Verdi-rol was Ford (de jaloerse echtgenoot in Falstaff, red.) in Tel Aviv in 1998. Ideaal om mee te beginnen, want niet zo risicovol. Het is geen dramatische rol, maar in de monoloog komen alle uitdagingen voor die je het hoofd moet bieden in de grotere rollen.’ Inmiddels heeft hij twaalf Verdi-rollen vertolkt.

Maar hij doet ook zeker niet alléén Verdi. Voor de Aida-productie van Lotte de Beer, zong hij nog in een Thaïs van Massenet in Monte-Carlo. In de cast zat ook zijn vrouw, de sopraan Cassandre Berthon, met wie hij twee dochters en een zoon heeft. Berthon, een lyrische (lichte) sopraan gespecialiseerd in Mozart-rollen en Franse repertoire, genas een paar jaar geleden van een meestal dodelijke vorm van kanker, dus trad een poos niet op. Ze zingen zoveel mogelijk in dezelfde producties.

Ludovic Tézier is geboren en getogen in Marseille in een muziekminnend gezin. Geld om platen te kopen was er niet, dus allerlei muziek, van Aznavour tot live opera-uitvoeringen, werd vanaf de radio op een bandrecorder opgenomen. Als kind zong hij alles na – popliedjes, chansons, opera en mélodies (klassieke Franse liederen). Op een gegeven moment wilde hij als een echte operazanger kunnen zingen. ‘Dat alsmaar beter willen worden zit in mijn aard. Dus ik zocht mensen die het mij konden leren. Zo ben ik de klassieke muziekwereld ingerold.’

Hoewel hij onder andere een jaar zang aan een hogeschool in Parijs heeft gestudeerd, schrijft hij zijn stemontwikkeling voornamelijk toe aan de sopraan Claudine Duprat, van wie hij privéles kreeg. ‘Zij was mijn eerste, en laatste, zanglerares. Zij gaf me het nodige gereedschap om opera op het podium te kunnen zingen. Na twee jaar stuurde ze me weg. Ze zei: vind een pianist en ga rollen instuderen.’

Al op 21-jarige leeftijd brak Tézier door in Luzern als de titelheld in Mozarts Don Giovanni. Het Duitse tijdschrift Opernwelt benoemde hem hiervoor tot Jonge Zanger van het Jaar. Tijdens de productie ontstond een bijzondere vriendschap met de Nederlandse bas-bariton Julian Hartman. Hij speelde Leporello, de bediende van de rokkenjager Don Giovanni.

‘Veel van mijn collega’s waren toen ook jong, midden twintig, maar op die leeftijd maakt vijf jaar ervaring een groot verschil. Dat ik Julian ben tegengekomen beschouw ik als een toevalstreffer. Hij was een soort oudere broer voor mij. Hij gaf me de energie en de zelfverzekerdheid om deze belangrijke rol te kunnen vervullen.’

En nu moet Tézier met ons land een appeltje schillen. ‘Nederland lijkt het niet te beseffen, maar Julian is een bas-bariton van wereldformaat. Ik kan het weten, want na hem heb ik met veel uitstekende Leporello’s opgetreden. Hij heeft een soort innerlijke puurheid en dat hoor je in zijn prachtige, donkere stem. Ik snap niet waarom hij niet meer bekendheid geniet. Het is doodzonde.’

Via Hartman kent Tézier Nederland vrij goed. Als hobby-kok kan hij ook Nederlandse lekkernijen waarderen. ‘Die pittige brokkelkaas is echt heerlijk. En ik houd ook heel erg van – gelukkig luistert mijn vrouw nu niet mee – jullie verrukkelijke oliebollen.’ Concrete plannen ontbreken, maar het is zijn wens om ooit in Nederland op te treden. En wat Verdi betreft, hoopt hij ooit de titelrol in Nabucco te zingen. Misschien, als de zalen straks weer volstromen, kan iemand deze twee wensen samen in vervulling brengen.

Tézier te zien

Het Verdi-album van Ludovic Tézier is uitgebracht door Sony. Tézier is ook te horen op een cd-opname van Aida gedirigeerd door Antonio Pappano, en tot en met 20 augustus op arte.tv te zien in de Parijse Aida die is geregisseerd door Lotte de Beer. Op dvd zingt hij in een hedendaagse productie van La forza del destino vanuit München en een traditioneel gekostumeerde Don Carlo vanuit Turijn. Zijn deelname aan het repetitieproces voor La traviata in Aix-en-Provence is vastgelegd in de documentaire Becoming Traviata.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden