Recensie Klassiek

Barbara Hannigan stopt Sehnsucht in elke noot maar wordt nergens overdreven emotioneel (vijf sterren)

Albumhoes Vienna: Fin de Siècle - Barbara Hannigan & Reinbert de Leeuw Foto Alpha

Het wachten is op de Facebookpagina Stop het Bewieroken van Barbara Hannigan. Want altijd vijf sterren, dat kan toch niet deugen? Of de ­Canadese nu Boulez zingt, of Gershwin ­dirigeert, of Mozart zingt en dirigeert tegelijk, ze krijgt steevast de hoogste lof. Zie je wel, ook nu weer, voor haar expeditie naar het Weense ­fin-de-siècle, op klavier begeleid door ­Reinbert de Leeuw.

31 liederen lang is het Sehnsucht wat de klok slaat. In vertaling zwenkt die gemoedstoestand tussen nostalgische melancholie en vurig verlangen. De melancholie rijmt met het levensgevoel in Oostenrijk-Hongarije, de dubbelmonarchie die in 1918 uit ­elkaar spat. Het verlangen laait op bij muzikale twintigers als Arnold ­Schönberg, ­Alban Berg en Anton ­Webern.

Dit stelletje saboteurs legt vanaf 1900 springstof onder de klanktaal van de Romantiek. Toonsoorten, ­melodieën, akkoorden, al het vertrouwde gaat aan duigen. Literaire inspiratie vinden ze vooral bij Richard Dehmel. Deze Duitser kreeg voor zijn bundel Weib und Welt, vrouw en ­wereld, een proces te verstouwen wegens obsceniteit en blasfemie.

Meestal komt dit broeierige repertoire over het voetlicht met keurige zangeressenmanieren. Daar doet Barbara Hannigan niet aan. Zonder overdreven emotioneel te worden stopt ze Sehnsucht in elke noot. Haar kunst is er een van kruip-door-sluip-door. Boven- of onderlangs glijdt ze tonen in en uit, een voorschot nemend op het expressieve Sprechgesang dat ­Arnold Schönberg een decennium ­later uitvond. Reinbert de Leeuws ­piano­klank komt uit een ijl universum.

Op de cd staan ook liederen van wegbereider Hugo Wolf en van Alma Mahler. De vrouw die van haar ­echtgenoot Gustav het componeren moest staken, levert toevallig wel het mooiste lied. In Licht in der Nacht zoemzingt Barbara Hannigan over een eenzaam hart in de duisternis. De twee zachte bastonen tot slot, een uitdovende hartenklop, zijn de ­mooiste uit De Leeuws carrière.

Nergens een vlekje? Ach, soms een wringende intonatie, of zelfs een verspreking (eerst ‘Ärme’, dan ‘Arme’). Al met al te futiel om het bewieroken van Barbara Hannigan te staken.

Vienna: Fin de Siècle - Barbara Hannigan & Reinbert de Leeuw

Klassiek

Vijf sterren

Alpha

Verbetering: In een eerdere versie van dit artikel stond dat Oostenrijk-Hongarije in 1914 uit elkaar spatte. Dat gebeurde in 1918, aan het einde van de Eerste Wereldoorlog.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.