Barbara Hannigan beats Bowie en Beyoncé: dit is het beste album van 2016

De zwanenzang van oude helden en de klasse van de zusjes Knowles maakten 2016 een bijzonder muziekjaar. Hier het allerbeste volgens V: een top-50 met een verrassende nummer 1.

Zangeres, dirigente en aanvoerder van de lijst Barbara Hannigan.

Was het muziekjaar 2016 een gevalletje omgekeerde wereld? Het had er alle schijn van. De beste pop kwam van twee mannen op leeftijd die dan ook vlak na hun slotakkoord ontsliepen. De muziek van David Bowie en Leonard Cohen leek ons soms wel van gene zijde toegemurmeld. Popmuziek met een deftige, maar ook wat stoffige jas.

De V-lijst

Van een een verrassende nummer 1 tot de Stones als hekkensluiter: bekijk de top 50 hier (+), met toelichting van onze recensenten en luisterfragmenten.

LCD SOUNDSYSTEM op 21 augustus 2016 tijdens muziekfestival A Campingflight to Lowlands Paradise.Beeld anp

Nee, dan de klassieke plaatkunst. Daarin sloeg een ravissante sterrenvrouw toe, jong en dynamisch, en met een verbluffende vocale stootkracht. Op de plaat Let Me Tell You, een liederenmonoloog van de Deense componist Hans Abrahamsen, ontsteeg de sopraan (en topdirigente) Barbara Hannigan ook al het aardse, maar net even anders dan de heren Bowie, Cohen en in zekere zin toch ook Nick Cave. Met een volgens een V-recensent 'stratosferisch hoge' jubelstem zong Hannigan een nieuwe klassieker naar het uitspansel der stralende topplaten en daarmee stak zij de bloedstollende maar bedachtzame testamentalbums van de pop naar de kroon. Het beeld is weleens anders geweest.

Was 2016 een beter klassiek dan popjaar? Dat kunnen we op basis van onze V-lijst der mooiste platen van het jaar en gezien het hierboven beschreven slagveld aan de top wel stellen. In de toptien van de klassieke platen schitteren vooral de hedendaagse componisten, van Abrahamsen tot Pärt en Van der Aa. Lévende componisten dus. In de pop waarde de dood rond en al leverde dat memorabele platen op, een echte killer zat er niet bij. De platenmakers van wie een doodsklap werd verwacht, van Frank Ocean tot The Weeknd, deelden hooguit een tikje op de kin uit. Ze vielen een beetje tegen.

Beste concerten 2016

LCD Soundsystem, 21/8, Lowlands
De opwindendste band uit New York gaf een reünieconcert op Lowlands in Biddinghuizen en bood catharsis door dans. De oerdrang van punk leverde de energie en de puls van dance de richting. Zo werd LCD grootser, heerlijker en harder en in de Alpha Peanuts dansten we ons allemaal schoon.

De gezusters Knowles maakten veel goed. Beyoncé en Solange kwamen met Lemonade en A Seat at the Table: beide zingevend en van groot maatschappelijk belang.

In de wereldmuziek trad ook al zo'n sterke vrouw naar voren. De hoogbejaarde Braziliaanse sambadiva Elza Soares zong opnieuw over corrumperende macht en foute mannen met losse handjes, op de glorieuze comebackplaat The Woman at the End of the World. Een sensatie. En ook al zo onverwacht: de aloude en meditatieve ambientmuziek kwam weer tot bloei, met prachtige platen van Biosphere, Daniel Lanois en zelfs The Orb. Die revival hadden we niet zien aankomen.

Beste concerten 2016

Maite Hontelé en Linda Briceño, 15/4, Rasa
Hoe twee rasmuzikanten trefzeker en soepel communiceerden met alleen hun instrumenten. De Nederlandse salsatrompettist Maite Hontelé en de Venezolaanse latinjazztrompettist Linda Briceño gingen een duel aan. Het leverde alleen maar winnaars op: Maite, Linda en vooral het publiek.

Leadzanger Thom Yorke van de Britse band Radiohead tijdens een concert in de Heineken Music Hall op 20 mei 2016.Beeld anp

En zo, slalommend door alle muziektrends, puzzelde de muziekredactie van V de lijst met 50 Platen Van Het Jaar in elkaar, op een manier die u inmiddels van ons gewend bent. Want per recensent een keurig lijstje van 10 publiceren, met korte toelichting? Nee, dat doen we niet meer. Acht lijstjes, met acht verschillende nummers één hoeveel zeggingskracht hebben al die lijstjes eigenlijk, vroegen we ons af. Het resulteerde in de huidige, eerlijk gewogen toplijstmethode: één lijst, die heerst over alle lijsten.

De V-lijst wordt dus jaarlijks samengesteld door alle recensenten. Er wordt geargumenteerd, geruzied, gehuild en gejuicht en uiteindelijk komt de hele recensentenclub eensgezind met die heersende volgorde. Dit zijn de aller-, állerbeste platen van het jaar. Doe er uw voordeel mee.

Beste concerten 2016

Radiohead, 20/5, HMH
Een concert van Radiohead is als een naar binnen gekeerde eredienst: minimaal contact tussen band en publiek. En dan bracht Radiohead ook nog eens nieuw repertoire. Maakte niets uit. Er werd meegezongen alsof er net repetities waren geweest. De beste band van Engeland riep verstilling, opwinding en ontroering op.

Beste nummers 2016: Justin Timberlake - Can't Stop the Feeling

Pop in optima forma. Dit is hoe de overtreffende trap van 'feelgood' klinkt. Breed glimlachend op de dansvloer was je ervan overtuigd dat alle wereldproblemen zouden worden opgelost als we ons maar overgaven aan Justins 'dance, dance, dance!' Wie dit niet voelde, moest wel dood zijn.

Beste nummers 2016: James Blake - I Need a Forest Fire

De man met de mooiste stem van Engeland deed een duet met Bon Ivers Justin Vernon. Het klonk als een tuinwandeling op een serene winterochtend. Een eenzame snaredrum geeft het tempo van hun voetstappen aan en een orgeltje glinstert als rijp op het gras.

Beste nummers 2016: Beyoncé - Formation

Americana, maar dan urgent. Beyoncé verwoordt met slepende funk het zwarte ongenoegen vanuit vrouwelijk oogpunt. Slachtofferschap? Dachutniet! Want Beyoncé 'came to slay, bitch!'. Drumcomputers en synths klinken of ze in het rood zitten, en het schuurt. Maar dat doet het altijd als een sterke zwarte vrouw een punt maakt.

Tekst gaat verder onder de video.

Het jaar van Beyoncé en Solange

Allebei maakten ze een plaat die behoort tot het beste wat 2016 ons muzikaal heeft gebracht. Zowel Beyoncés Lemonade als A Seat at the Table van haar vijf jaar jongere zus Solange gaat ergens over: beiden bezingen ze hoe het leven is voor een zwarte vrouw in het Amerika van 2016. De manier waarop verschilt nogal. Beyoncé zingt alle frustraties met kracht van zich af. In de gelijknamige film die haar album begeleidt, zien we haar het onrecht (van echtelijke ontrouw tot rassendiscriminatie) met een honkbalknuppel te lijf gaan. Solange klinkt wat zachtmoediger, haar muziek is in alles tegenpool van die van haar zus. Waar Beyoncé een batterij aan producers, tekstschrijvers en gastmuzikanten inhuurt, houdt Solange alles klein. Haar album, waaraan ze vier jaar heeft gewerkt, is met een klein team gemaakt en klinkt intiemer dan Lemonade. Beide platen zijn uitzonderlijk goed en werken het best als je ze na elkaar beluistert. Zet eerst Lemonade op en dan Solanges plaat. In niks hoor je dat dit het werk van twee zussen betreft. Zo extravert als Beyoncé klinkt, zo ingehouden zingt Solange. Geen moment wekt Solange de indruk haar oudere, veel beroemdere zus te imiteren. Solange en Beyoncé hebben ieder hun eigen muzikale universum gecreëerd. Maar ze willen hetzelfde: met hun liedjes de wereld een stukje minder onverdraagzaam maken.
Gijsbert Kamer

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden