Bankroet in Holyoke

De meubelzaak van Bill Epstein is verloren gegaan. Zoon Mitch legde het drama vast met de camera...

Mitch Epsteins boek Family Business doet inderdaad, zoals de New Yorkse fotograaf zelf in de inleiding schrijft, denken aan een Arthur Miller-tragedie. Het beeldverhaal over de teloorgang van een familiebedrijf, zijn váders meubelzaak in Holyoke, Massachusetts, is net zo melancholiek en vol ingehouden treurigheid als Millers Death of a Salesman.

Ooit was Epstein Furniture de grootste meubelzaak van westelijk New England, en in 1974 schopte pa Epstein (Bill) het tot Businessman of the Year. Een florerende, chique meubelzaak bezat Bill, met dat typisch Amerikaanse, statige en tegelijk pompeuze meubilair, weelderig flonkerende lampen, luxueuze, met velours beklede fauteuils en hoogpolige tapijten. Maar al in de jaren zeventig werden de eerste scheurtjes zichtbaar in het Epstein-imperium.

Medewinkeliers trokken weg uit het centrum van Holyoke, of gingen failliet. Nieuwe winkels openden in shopping malls aan de rand van de stad, en de binnenstad begon te verloederen. Bill Epstein, behalve winkelier ook eigenaar van appartementencomplexen, zag met lede ogen hoe de oorspronkelijke bewoners wegvluchtten en hoe junks en drop-outs, dealers en vage scharrelaars zijn woningen betrokken, al dan niet huur betalend, met al dan niet gedekte cheques.

Ook de groei van Epstein Furniture stagneerde. Familieleden gingen meewerken in de zaak. Hun inbreng bleek de broodnodige innovatie vooral te blokkeren. En terwijl Bill steeds meer te stellen kreeg met zijn huurders was zijn beoogde opvolger, zoon Rick, evenmin bij machte een koerswijziging in te zetten.

In 1999 voltrok zich de ramp die het toch al wankelende familiebedrijf Epstein ineen zou doen storten. Twee jochies, tieners nog, stichtten uit verveling brand in een van de inmiddels leegstaande appartementen van Epstein.

De vlammen grepen in razend tempo om zich heen, en een heel woonblok, inclusief een kerk, werd verwoest. Epstein werd aansprakelijk gesteld, omdat hij onvoldoende maatregelen zou hebben getroffen om inbraak in zijn verkrotte bezit te voorkomen.

Met het woonblok ging ook de laatste hoop op een toekomst voor Epstein Furniture in rook op. De zaak zou worden opgeheven, bewindvoerders kwamen de inventaris en voorraden opnemen, de Out of Business Sale kon beginnen, de koopjesjagers stroomden toe. In die periode kwam Mitch Epstein over. De in New York wonende artiest-fotograaf, het buitenbeentje van de familie, voelde dat hij op de een of andere manier moest helpen, in de wetenschap dat er vermoedelijk geen redden meer aan was.

Weifelend begon Epstein het zich ontrollende drama te registreren, met zijn technische camera en op video, en in zijn foto's wordt de aanvankelijke twijfel ook voelbaar. Je voelt de drang om het verleden vast te leggen, zolang het er nog is in de gedaante van werknemers, van meubelen en allengs leger wordende kelders en toonzalen. Maar je voelt ook zijn onwennigheid, de verhouding tot de vader die in zakelijk opzicht van zijn voetstuk is gevallen en zich in de eindfase van zijn leven plots op het dieptepunt bevindt.

Family Business is een intiem fotoboek, en daardoor soms bijna ongemakkelijk. Maar de liefdevolle en begripvolle manier waarop de fotograaf de afwikkeling van de familiezaken volgt, maakt identificatie gemakkelijk.

Epstein vertelt enerzijds een typisch Amerikaans verhaal - de verloedering van veel binnensteden is daar dramatischer dan in Europa. Maar het verhaal van hoop, voorspoed en schijnbaar gelukkig gezinsleven die verkeren in depressie, verlies en rouw, die alledaagse tragedie is universeel. Het maakt Family Business tot een fotografisch requiem.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden