Recensie Ballon

Ballon, over een vlucht uit de DDR, gekenmerkt door drammerige vertelstijl ★★☆☆☆

Filmbeeld

Per luchtballon van Oost- naar West-Duitsland. Klinkt als een vakantie-uitje, maar op 16 september 1979 was het absolute ernst. Twee DDR-gezinnen probeerden toen met een eigenhandig genaaide luchtballon naar het Westen over te steken. Op 2.500 meter hoogte, met 30 km per uur voorbij de grens, gedragen door een lappendeken van tafzijde: daar kwam het voor de families Strelzyk en Wetzel op neer.

Studio Disney maakte al in 1982 met Night Crossing een film over de gebeurtenis, maar die viel bij de Strelzyks en Wetzels niet in goede aarde. Toen schrijver-regisseur Michael Herbig besloot om zíjn kijk op de ballonvlucht te maken, zocht hij dan ook volop contact met de betrokkenen. Ook kreeg hij toegang tot een vuistdik document dat de Stasi, de geheime Oost-Duitse politie, over de gezinnen opstelde.

Een geslaagde film heeft dat niet opgeleverd. Herbig, die tot nu toe enkel jeugdfilms en komedies draaide, kiest steevast voor de hyperbool. Dat merk je al bij de openingsscène. Op de soundtrack klinkt een goedgemutst propaganda-lied, terwijl beelden van het kinderkoor wisselen met flitsen van mensen die over land de grens proberen over te steken, en op het hoogtepunt van het lied worden neergeschoten.

Dan maar met een ballon, lijkt de film te zeggen. Veel dieper gaat Ballon niet in op de reden waarom de Strelzyks (Friedrich Mücke en Karoline Schuch) en de Wetzels (David Kross en Alicia von Rittberg) voor deze ontsnappingsmethode kiezen. Hoe kom je aan zoveel stof, hoe fabriceer je ongezien zo’n reusachtig geval en hoe voorkom je dat je kinderen hun mond voorbijpraten - om zulke vragen gaat het Herbig en co-scenaristen Kit Hopkins en Thilo Röscheisen.

Dat Ballon soms de feiten opzij schuift - twee pogingen in plaats van drie, bijvoorbeeld - is minder bezwaarlijk dan de drammerige vertelstijl. Herbig benadrukt teveel dat de DDR een claustrofobische hel was waar niemand te vertrouwen viel. De close-ups van griezelig kijkende vreemdelingen werken op de lachspieren; irritant zijn de bombastische muziek en de moddervette loos-alarm-scènes. Lijken de Stasi-agenten aan te bellen bij de Strelzyks, blijken ze voor iemand anders’ huis te staan - zulk soort uitgekauwde verteltrucjes.

Redelijk acteerwerk, dat wel, ook van Thomas Kretschmann als Seidel, de staalharde rechercheur die achter de ballonvaarders aanzit. ‘Wat een gedoe’, verzucht hij met indrukwekkend vermoeide ernst in zijn laatste scène. Doelend op de ballonvlucht en het buitensporige militaire materieel dat naar de grens is uitgerukt, zou hij het ook over de hele film kunnen hebben.  

Ballon
Thriller
Regie Michael Herbig
Met Friedrich Mücke, Karoline Schuch, David Kross, Alicia von Rittberg, Thomas Kretschmann.
125 min., in 34 zalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden