AchtergrondOp zoek naar werk

Bahram Sadeghi verloor als zelfstandige in de media al zijn opdrachten. Wat voor werk kan hij wél doen?

Beeld Hedy Tjin

De zorg? Daar hoeft hij zonder diploma niet aan te komen. Schoonmaken? Ook niet. Uiteindelijk stapt Bahram Sadeghi op de fiets, om half 4 ’s ochtends, naar de bloemenveiling in Aalsmeer. 

Geachte mevrouw,

Ik ben een zzp’er die in de afgelopen 12 jaar in de mediasector werkzaam was/is, maar door de coronacrisis niet meer aan de slag kan en daarom zou ik graag in de komende maanden ongeschoold werk zoals maaltijd-bezorgen willen verrichten.

Zojuist heb ik me bij uw uitzendbureau ingeschreven en ik hoor graag van u of u op korte termijn een baan voor me heeft. Voor de volledigheid geef ik u een paar persoonlijke punten mee waarmee u misschien sneller tot een keuze kunt komen: ik ben 52 jaar oud, gezond en wel, woon in Amsterdam en ben per direct inzetbaar voor dag- en avonddiensten. Ik hoor graag van u.

Hoogachtend, Bahram Sadeghi

Beeld Hedy Tjin

Goedemorgen Bahram,

Dank voor je mail, vervelend dat je nu niet meer aan de slag kunt gaan in je eigen branche.

Op dit moment hebben wij een pauze op het sollicitatieproces tot 15 april ivm het coronavirus. Mocht je tot die tijd bereid zijn om te wachten, kan ik je op de lijst met potentiële kandidaten zetten. Ik neem dan ongeveer de week voor de 15e contact met je op om een intakegesprek met je te voeren. Met vriendelijke groet.

Beste,

Dank voor je bericht. Ik wacht totdat de ‘pauze’ weer over is en dat je contact met me kan opnemen. Groet en dank, Bahram

Na jarenlang bij verschillende omroepen als presentator en regisseur en twee jaar als programmamaker bij een debatcentrum te hebben gewerkt, besloot ik in de zomer van 2008 voor mezelf te beginnen. Het vooruitzicht om met een eigen idee voor een debat, een stuk in de krant of een documentaire aan de slag te gaan én soms ‘nee’ tegen een opdrachtgever te kunnen zeggen, woog zwaarder dan de financiële onzekerheid van het freelancebestaan.

Wat dat laatste betreft was ik een gewaarschuwd mens. Tijdens mijn werk bij de omroepen en bij het debatcentrum had ik genoeg freelancegespreksleiders, redacteuren, schrijvers en regisseurs ontmoet die me in vertrouwen vertelden dat ze als zzp’er in de media van ‘paycheck to paycheck’ werkten: je hebt net genoeg geld om je vaste lasten betalen, maar houdt niets over voor een mindere periode.

Beeld Hedy Tjin

Mijn carrière als zzp’er begon dus in de zomer voorafgaand aan de grootste naoorlogse financiële crisis, maar zelfs toen kon ik voor een tijdschrift naar de VS om een undercoverreportage te maken over illegale migranten, leidde ik af en toe een debat en kreeg ik ontwikkelingssubsidie voor een documentaire over een kunstenaar. De eerste jaren waren beslist geen vetpot, maar de combinatie van de drie verschillende ‘media’ (debatten leiden, films maken en schrijven) én het feit dat ik geen specialist was en dus voor uiteenlopende onderwerpen ‘te huur’ was, leidden ertoe dat ik me in de afgelopen twaalf jaar zowel financieel als inhoudelijk onafhankelijk voelde.

En toen kwam corona.

Op 12 maart had ik nog een laatste voorbespreking voor een debat, dat vijf dagen later zou plaatsvinden, over de positie van de Oeigoeren in China. Op 13 maart om 10.20 uur kwam het volgende bericht: Ha Bahram, ik wilde je net berichten: het gaat niet door. Ik probeer een nieuwe datum te vinden.

In de daaropvolgende uren stortte mijn mooi opgebouwde huis, dat hoofdzakelijk gefundeerd was op debatten, congressen en nagesprekken, in.

Beste Bahram, helaas gaat de ‘live’ lancering van ons onderzoeksrapport niet door op 17 maart wegens de covid-19-uitbraak.

Hey Bahram, ik werk thuis en kan me eerlijk gezegd beter concentreren dan de afgelopen weken op kantoor! :D En dan nu vervelend nieuws (voor jou als freelancer zeker). De lezing ben ik aan het verzetten. Dikkerdandikke kans dat 19 april we nog steeds met de restricties zitten en dat het event dan niet door kan gaan.

Met veel pijn hebben we voorlopig afscheid moeten nemen van onze theatertour. En dus ook van de talkshows.

Hallo Bahram, wij hebben onze medewerkersdag van 22 april helaas moeten afgelasten.

Het was onvermijdelijk: ook ons festival in Amsterdam gaat dit jaar helaas niet door. We vinden dit ontzettend jammer!

Beeld Hedy Tjin

Dag Bahram, het zal niet als een complete verrassing komen: De jaarbijeenkomst op 20 april gaat niet door.

Dag goede Bahram, denk dat het leven van deze tijd wel behoorlijk ingrijpt op je bestaan als zelfstandige, of niet? Ik ben gezegend met een vaste baan, dus geen kopzorgen daarover. Ik schrijf je ook om even te laten weten dat het programma dat we voor 20 mei hadden gepland, vervalt.

Helaas geen mooi bericht… In navolging van het advies van het RIVM hebben we tot onze grote spijt moeten besluiten het komende filmfestival te annuleren.

Ons programma moet helaas helemaal geannuleerd worden. Programma’s na de zomer kunnen alleen doorgaan als er voldoende budget aan vast zit van subsidie of co-producent. Voor dit programma waren alleen jij en de tekenaar gedekt. Dus helaas mag ik het ook niet verplaatsen naar bijvoorbeeld september.

Een paar dagen nadat ik al die mooie opdrachten voor mijn ogen heb zien verdampen, doet minister Wiebes van Economische Zaken de uitspraak dat zelfstandigen niet op extra financiële steun hoeven te rekenen omdat ze er een beetje zelf voor gekozen hebben. Een uitspraak die me aan het denken zet (en waar hij overigens later op terugkomt). En als minister-president Rutte op 16 maart zijn historische tv-toespraak houdt, weet ik zeker: er is een goede kans dat er geen nieuwe opdrachten binnenkomen. Ik moet het roer omgooien, wil ik deze crisis financieel overleven.

Het is 17 maart, veertien uur na Ruttes speech, als ik begin met mijn eerste pogingen om aan de slag te gaan als… tja, als wat? Wat kan een gespreksleider van 52 jaar, met een diploma Communicatiewetenschap uit de tijd dat Lubbers in het Torentje zat, in tijden van een pandemie doen?

De zorg? Als ongediplomeerde kan ik een carrière in de zorg op mijn buik schrijven, leert een snelle rondgang op het internet.

Schoonmaken? Een soortgelijke rondgang leert ook dat niemand op schoonmakers zonder diploma zit te wachten.

Maaltijdbezorger dan? Nadat ik me als fietskoerier bij het grootste uitzendbureau van Nederland heb aangemeld en een mail naar de intercedent voor de fietskoeriers heb gestuurd, krijg ik de mail waarmee dit artikel begon. Tot nu toe heb ik niets van haar gehoord.

Ik meld me ook bij de marktleider in maaltijdbezorgen en maak een afspraak voor een videosollicitatiegesprek. Op 2 april, om 14 uur stipt, videobel ik met mijn contactpersoon, die zo te zien mijn zoon had kunnen zijn. Ik wil hem juist gaan vertellen over mijn grote motivatie en mijn goede conditie, als hij me vraagt voor hoe lang ik wil intekenen. Ik laat snel alle berichten die ik in de voorafgaande weken heb gehoord op me inwerken, en zeg: ‘Twee maanden, dag en avond beschikbaar.’

Beeld Hedy Tjin

Mijn hypothetische zoon, die het blijkbaar slimmer heeft aangepakt dan zijn hypothetische vader, want hij heeft een baan en ik niet, zegt dat fietskoeriers pas na drie maanden echt goed worden in hun werk en dat hij daarom niet verder kan gaan met deze sollicitatie. ‘Dan ga ik voor drie maanden!’, zeg ik direct. Hij zegt dat die termijn eigenlijk het minimale vereiste is. ‘Dan teken ik voor vier maanden’, zeg ik, maar mijn gesprekspartner heeft inmiddels door dat ik geen langdurige carrière als fietskoerier ambieer en sluit het gesprek beleefd doch resoluut af. Volgens mijn telefoon heeft het hele gesprek nog geen vier minuten geduurd.

Als fietskoerier meld ik me ook bij een aantal andere arbeidsbemiddelaars en detacheerders, maar veel verder dan automatische afwijzingen kom ik niet:

Hi, ik moet je helaas mededelen dat we in korte tijd enorm veel reacties op deze vacature hebben ontvangen en er al kandidaten zijn gevonden/geselecteerd.

Hey Bahram, thanks voor je sollicitatie op de vacature 1322546. Op dit moment zijn er helaas geen openstaande aanvragen in Amsterdam als postbezorger. Deze is inmiddels ingevuld.

Dan de fruitteelt. Ik lees in de Volkskrant het verhaal van een fruitteler die voor de toekomst van zijn bedrijf vreest, nu veel van zijn Poolse medewerkers naar huis gaan. Ik bel het bedrijf. Aan de aardige vrouw aan de andere kant van de lijn vertel ik dat ik bereid ben om dagelijks te reizen (ze zitten in de buurt van Den Bosch en ik woon in Amsterdam) en zo nodig daar te logeren. Ze vraagt naar mijn leeftijd. Als ze mijn leeftijd hoort, antwoordt ze dat in de voorafgaande dagen meerdere 50-plussers hebben gebeld en verzekert me dat leeftijd geen probleem is.

Maar, zegt ze daarna, voorlopig zijn ze voorzien. Voor de zekerheid laat ik mijn contactgegevens achter.

Op het achtuurjournaal van zaterdag 28 maart zie ik een item over een aspergeteler met hetzelfde probleem. Nog dezelfde avond mail ik hem.

Mag ik zo vrij zijn om met de deur in huis te vallen?

Ik ben normaal gesproken werkzaam als gespreksleider maar door de coronacrisis zit ik werkloos thuis en ik wil graag aan de slag. Ik ben 52 jaar, gezond van lijf en leden en woon in Amsterdam. Ik heb geen ervaring met aspergesteken maar ik hoop dat ik met de juiste instelling/motivatie plus goede begeleiding snel het vak onder de knie zou krijgen. Bij voorbaat dank voor het lezen van deze mail en wie weet, misschien tot snel!

Ik hoor niets terug. Via de website van LTO Arbeidskracht beland ik bij helponsoogsten.nl. Als ik me aanmeld, moet ik acht competenties uit 73 competenties kiezen. Ik kies voor aanpakken, aanpassingsvermogen, accuraat, bescheiden, betrouwbaar, collegiaal, punctueel en stressbestendig. Een paar dagen later:

We zijn overspoeld met reacties. Helaas betekent dit niet dat er voor iedereen plek is in de agrarische sector, sommige seizoenen moeten nog beginnen, andere oogsten zijn later vanwege de vorst of het ligt simpelweg niet in jouw regio. Zodra er een firma in jouw omgeving is die jouw hulp goed zou kunnen gebruiken nemen wij contact met je op.

Beeld Hedy Tjin

Zit echt niemand op mij te wachten? Gelukkig wel. Halverwege april komt de volgende mail binnen van een detacheringsbureau:

Beste Bahram, verdien een salaris van €11 per uur als logistiek medewerker bij de bloemenveiling in Aalsmeer.

WAT WIJ BIEDEN:

Een baan voor minimaal drie ochtenden per week op de grootste bloemenveiling ter wereld;

Een bruto-uurloon van € 10,38 (vanaf 23 jaar en ouder). Na twee maanden verdien je € 11,37 bruto per uur;

Mogelijkheid tot overname door de bloemenveiling;

Werken in een gezellige, drukke omgeving.

Ik reageer direct en binnen een half uur word ik gebeld door een medewerker van het detacheringsbureau. Ze zegt dat mijn motivatie op mijn cv – wil hard werken, dag en avond – haar aanspreekt. Verder vraagt ze of ik tot een risicogroep behoor (antwoord: nee), hoest (antwoord: nee), koortsverschijnselen heb (antwoord: nee), en of ik om 05.30 uur in Aalsmeer kan zijn (antwoord: ja) en tot 11.00 uur wil werken (antwoord: ja). ‘Dan kan je binnenkort als bloemenverdeler beginnen’, zegt ze.

En zo kon het gebeuren dat ik een week later op een koude woensdagochtend op mijn fiets richting Aalsmeer zit. Ik verkies 23 kilometer fietsen boven openbaar vervoer, omdat op dat vroege tijdstip de bus vanaf mijn huis in Amsterdam er ruim anderhalf uur over doet om bij de bloemenveiling te komen. Dan kan ik net zo goed fietsen. Maar omdat ik de weg niet ken, ga ik op mijn eerste dag voor de zekerheid iets eerder van huis dan mijn navigatie-app aanbeveelt.

Beeld Hedy Tjin

Vertrek: 03.35 uur

Aankomst (met tegenwind!): 05.25 uur

Op het kantoor van het detacheringsbureau bij de bloemenveiling krijg ik werkschoenen en een hesje. Na een uurtje wachten met vijf andere nieuwelingen worden we door twee instructeurs, Hamid en Rob, opgehaald en wandelen we, keurig afstand houdend van elkaar, naar de loods waar we aan het werk moeten. Aangekomen bij de loods valt mijn mond open: een gigantische ruimte (vergelijkingen zoals ‘groter dan X-tal voetbalvelden’ schieten tekort) waar tientallen karretjes met sleepwagens vol opgestapelde bloemen kriskras doorheen rijden. De mannen en vrouwen die staand op hun karretjes rondrijden, zijn mijn toekomstige collega-bloemenverdelers.

Deze inwerkdag, die langer dan een gewone werkdag zal duren, begint met het uitgebreide coronaprotocol: afstand houden, collega’s aanspreken op afstand houden en bij hoesten of vermoeden van koorts direct leidinggevenden waarschuwen én naar huis gaan. Tussendoor vertellen Hamid en Rob hoe blij ze met ons zijn. Bijna eenderde van het personeel zit met hoest- en koortsklachten thuis, en de vraag naar bloemen trekt aan, waardoor alle extra handen welkom zijn.

Beeld Hedy Tjin

Daarna is er een kort introductierondje:

Abdul: 44 jaar, eigenaar kledingwinkel in Italië , is vanwege de lockdown in Nederland omdat zijn winkel dicht is en hij hier een kind heeft.

Sander: 18 jaar, heeft in de VS bij een gerenommeerd college aan atletiek gedaan, en kon met één van de laatste vluchten terug naar huis.

Aldo: 17 jaar, schoolverlater (niet erg spraakzaam).

Ramon: 22 jaar, levensgenieter, wil gewoon wat centjes verdienen.

Gustaf: 62 jaar, heeft van alles gedaan, nu werkloos vanwege coronacrisis, wil niet zijn hand ophouden.

Vervolgens krijgen we theorieles met als belangrijkste punten: rechts van je karretje op- en afstappen; geen capuchon en zonnebril dragen; geen drugs en alcohol en nooit een mobiele telefoon in de hand. Tot slot vertellen Hamid en Rob wat het werk van de bloemenverdeler inhoudt: er is een centrale plek waar sleepwagens vol bloemen (die van de veiling afkomstig zijn) binnenkomen en door ons opgehaald en verdeeld moeten worden om vervolgens naar de klanten te gaan. Je haakt je karretje aan een sleepwagen vol bloemen, hoort in je headset van de automatische stem die ‘Voice’ heet waar je naartoe moet en hoeveel kratten bloemen je daar achter moet laten. Als je dat gedaan hebt, bevestig je de voltooiing van je opdracht en dan krijg je van de Voice te horen waar je vervolgens naartoe moet, totdat je sleepwagen leeg is. Dan rijd je terug naar de centrale plek om weer door de Voice op pad gestuurd te worden.

Beeld Hedy Tjin

Na de theorieles krijgen we onze headsets en een apparaat waarin we cijfers en woorden inspreken die voor de communicatie met de Voice nodig zijn. Het duurt 45 minuten voordat de Voice zegt dat ze (het is een vrouwenstem) ‘Sadeghi B’ heeft herkend. Het is 14.00 uur als we gaan oefenen.

Tot mijn grote teleurstelling moet ik concluderen dat ik misschien wel tot de slechtste van onze groep behoor. Vooral achteruitrijden en tegelijkertijd aanhaken van de sleepwagen is het soort precisiewerk dat ik niet gewend ben. Daarnaast vergeet ik constant om rechts van mijn karretje op en af te stappen. ‘Als je zo doorgaat, word je binnen no time aangereden door een andere rijder, brother’, zegt Hamid. Later hoor ik hem zeggen dat het waarschijnlijk niets wordt met mij. Was vast niet de bedoeling dat ik dat zou horen.

Rond 16.00 zijn we klaar. In de vaste overtuiging dat ik het morgen beter zal doen, stap ik op mijn fiets. De terugreis duurt 1 uur en 40 minuten. Donderdag en vrijdag gaat het inderdaad veel beter. We oefenen niet meer in groepjes, maar iedere van ons krijgt een instructeur mee, en we moeten echt tussen de andere verdelers werken. Het aanhaken van de sleepwagen gaat prima en volgens mijn nieuwe instructeurs (donderdag Conny en vrijdag Berend) werk ik zorgvuldig. De handelingssnelheid komt later wel, verzekeren ze me.

Beeld Hedy Tjin

Na het werk op vrijdag, fietsend ergens tussen Aalsmeer en Amsterdam, word ik gebeld door mijn contactpersoon bij het detacheringsbureau die wil weten hoe het me in de afgelopen dagen is vergaan. De collega’s zijn aardig en het werk is lichamelijk niet zwaar, zeg ik tegen haar, maar ik heb toch besloten om te stoppen: de combinatie van minstens drie uur reizen (ongeacht of het fietsend of met de bus is) met gemiddeld 60 euro bruto per dag maakt deze baan hoogst onaantrekkelijk voor mij. Ze reageert begripvol en zal me bellen als ze een vacature dichter in de buurt van Amsterdam heeft.

Binnen een paar minuten krijg ik op mijn telefoon de mededeling dat mijn diensten voor de aankomende twee weken geannuleerd zijn en zo komt er een eind aan mijn prille carrière als bloemenverdeler.

Beeld Hedy Tjin

Naast de directe en zichtbare gevolgen heeft de coronacrisis ook veel discussie losgemaakt. Mensen praten over een hervorming van de economie, over de prijs die we voor onze privacy willen betalen, de herwaardering van bepaalde beroepen waarop de afgelopen jaren is bezuinigd en de waarde van het leven. Bovenop die ‘grote’ onderwerpen, waar ik ironisch genoeg als programmamaker in andere tijden een debat over had kunnen maken, zit ik, nog steeds, met de volgende existentiële vragen: wat is de toegevoegde waarde van mijn (werkend) bestaan voor de maatschappij? Waar kunnen we als samenleving echt niet zonder (wc-papier, pasta en cannabis?) en wat zijn de beroepen waaraan we het meest behoefte hebben (medici, vakkenvullers?) als het erop aankomt?

Terwijl ik me langzamerhand begon neer te leggen bij het idee dat mijn tijd als gespreksleider voorgoed tot het verleden behoort en een carrièreswitch even waarschijnlijk was als een coronavaccin binnen een jaar, breken enkele zonnestralen door. Zo laat het eerdergenoemde filmfestival weten dat ze 50 procent van mijn honorarium zullen vergoeden en een debatcentrum zelfs 100 procent van mijn gederfde inkomsten. Verder heb ik vorige week mijn eerste onlinedebat gemodereerd: met één gast in de zaal, een aantal experts achter hun laptop thuis, geen publiek, maar publieksparticipatie via de chat. Het honorarium was 60 procent van het gebruikelijke. Andere verzoeken voor onlinedebatten en zelfs het maken van een podcast beginnen binnen te druppelen.

Het zijn kleine meevallers, waar ik niet van kan leven. Daarom ben ik met mijn vriendin (freelancedocumentairemaker, maar nu werkloos) een nieuw handeltje begonnen: zij maakt granola en challe (gevlochten brood), en ik breng het rond, op de fiets. En terwijl de eerste bestellingen binnenkomen, ga ik voor de zekerheid een uitkering aanvragen.

Beeld Hedy Tjin

Sommige namen in dit artikel zijn om privacyredenen gefingeerd.

Tijdelijk overbruggen

Elke zzp’er van wie de inkomsten zijn weggevallen door het coronavirus, kan bij de gemeente een Tozo-uitkering aanvragen (Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers). De uitkering is een gift en geldt voor drie maanden. Er vindt geen vermogens- of partnertoets plaats. Een alleenstaande kan zo’n 1.000 euro netto per maand ontvangen, twee samenwonende zzp’ers maximaal 1.503 euro.

Lees verder 

In het artikel refereert Bahram Sadeghi aan het feit dat geen specialist is. Dat is inderdaad het geval. Zo heeft hij in het verleden voor de Volkskrant onder andere artikelen geschreven over zijn eigen plastic afvalde route die terrorist Anis Amri volgde na zijn aanslag in Berlijninternetoplichters (hij reageerde wél op een mailtje) en hoe het is om 50 jaar te worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden