Bacalaureat overtuigt door wrange personages

Het enerverende Bacalaureat staat voortdurend onder hoogspanning. Adrian Titieni is perfect in de rol van een man die zichzelf dieper en dieper het morele drijfzand in jaagt.

null Beeld
Beeld

Het is een gemoedelijk ingericht appartement, dat welvaart en gemak uitstraalt. Maar kijk uit het raam en je ziet een mistroostige achterstandswijk. Het contrast tussen binnen en buiten is opvallend groot, alsof de bewoners van het appartement de miserie tot en met de fruitschaal proberen af te weren.

Klopt. Romeo Aldea, een Roemeense chirurg van middelbare leeftijd, gaat er prat op dat hij, zijn vrouw Magda hun dochter Eliza hebben opgevoed zonder terug te vallen op de in hun land zo normale corruptie en vriendjespolitiek. Maar nu Eliza 18 is en aan haar eigen leven begint, gelooft Romeo (Adrian Titieni) niet dat ze meekan met de Roemeense mores en ziet hij haar het liefst naar het zoveel beschaafdere buitenland vertrekken. Gelukkig ligt er voor Eliza (Maria Dragus) een studie in Engeland in het verschiet, mits ze foutloos slaagt voor haar eindexamen.

Bacalaureat
Drama
Regie: Cristian Mungiu
Met o.a: Adrian Titieni, Maria Dragus, Lia Bugnar en Malina Manovici. 128 min.
In 26 zalen

null Beeld
Beeld

In het enerverende Bacalaureat verstoort schrijver-regisseur Cristian Mungiu al snel de plannen van zijn personages: vlak bij school wordt Eliza aangerand. Bang als hij is dat ze door die traumatische gebeurtenis alsnog zal zakken, blijkt er dan tóch rek te zitten in Romeo's principes. Via via vindt hij een docent die eventueel bereid is de uitslag van Eliza's eindexamen te vervalsen. Een vlekkeloze cijferlijst in ruil voor een nieuwe lever, daar komt het op neer.

Vanaf dat moment valt het ethisch verderf onmogelijk tegen te houden, in het in Cannes met de regieprijs bekroonde Bacalaureat. Mungiu, die bij eerdere edities van het festival ook al de Gouden Palm won (4 maanden, 3 weken & 2 dagen) en de scenarioprijs (Beyond the Hills), laat mooi symbolisch een steen door het raam van Romeo's zo keurige appartement vliegen. Enkele scènes later gaat ook de voorruit van zijn auto aan diggelen. Heeft het iets met de aanranding te maken of met Romeo's affaire met een 15 jaar jongere ex-patiënte? Wie heeft het op Romeo voorzien en waarom?

Lees het interview met Mungiu:

Corruptie is geen denkbeeldige streep die goed van slecht scheidt, zegt Gouden Palm-winnaar Cristian Mungiu. De voor-wat-hoort-watcultuur sluipt je leven op kousenvoeten binnen, net als in zijn nieuwste film Bacalaureat.

In zijn vertrouwde stijl (vaak één lange, aftastende camerabeweging per scène) suggereert Mungiu geregeld dat de antwoorden op zulke vragen in de beelden verscholen liggen. Als in een Oost-Europese variant op Michael Haneke's Caché (2005) lijken de spoken uit Romeo's verleden zich elk moment te kunnen openbaren, mits je geconcentreerd genoeg kijkt. Bovendien zorgt het schijnbaar uit het niets oplaaiende vandalisme ervoor dat de film voortdurend onder hoogspanning staat. Een spanning die hoogstens af en toe wat verzwakt door Mungiu's neiging de thema's van Bacalaureat expliciet in de monden van de personages te leggen: er wordt net iets te veel over corruptie en compromissen gepraat.

De film overtuigt des te meer zolang de maatschappijkritiek vloeiend overloopt in het wrange portret van een gedesillusioneerde, op instorten staande bijna-vijftiger, die zijn laatste hoop op de toekomst van zijn dochter heeft gevestigd. Adrian Titieni is perfect in die precies gedoseerde rol: bedrieglijk weinig emoties aan het oppervlak van een man die zichzelf dieper en dieper het morele drijfzand in jaagt. En dat met de beste bedoelingen van de wereld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden