Baba kan de 'r' niet zeggen

De ene stripklassieker na de andere beleeft een heruitgave. Ze zijn extra boeiend om te lezen door onze cultureel correcte bril.

Terug naar de klassiekers: dat is duidelijk de trend in de stripwereld. Is het nostalgie, commercieel opportunisme of een verlaat eerbetoon aan grote namen uit de geschiedenis van het beeldverhaal? Vermoedelijk een combinatie van die drie. Cultuurhistorische uitgeverij Stokerkade publiceert in twee fraaie delen De avonturen van Kick Wilstra - de wonder-midvoor van tekenaar Henk Sprenger, Le Lombard kwam al met Ton en Tineke Integraal van Franquin, en Arboris haalt uit met niks minder dan De complete Guus Slim, De complete Tanguy en Laverdure, De complete Baard en Kale en De complete Beverpatroelje, titels die de lezers decennia terug rode koontjes bezorgden. De Bezige Bij en de Toonder Compagnie zijn nog grondiger: ze begonnen in 2008 met de heruitgave van de Tom Poes en Olivier B. Bommel-verhalen, waarvoor alle tekeningen werden gerestaureerd. Deze 60-delige reeks wordt nu ook digitaal beschikbaar gemaakt, als e-book.

Roodbaard

Laten we uit deze lawine twee titels plukken die elk op hun eigen manier een herdruk waard zijn. De eerste is Roodbaard - De schrik van de zeven zeeën van Hubinon & Charlier, uitgegeven door Sherpa in een reeks gebonden boeken die elk zijn voorzien van een dossier met historische informatie. In het nu verschenen zesde deel staan verhalen waarin Kapitein Roodbaard en Erik Lerouge vechten tegen de Moren omdat ze Caroline de Muratore moeten bevrijden, de dochter van de hertog van Mantua. Nobele helden versus arglistige schurken, een mooie vrouw, galjoenen en Barbarijse piraten: alle ingrediënten voor een spannend avontuur à la Alexandre Dumas zijn aanwezig. Maar een halve eeuw na verschijning van de Roodbaard-verhalen is het vooral leuk om ze te lezen door onze cultureel correcte bril (want eerlijk gezegd zijn ze nogal stijfjes getekend en vormelijk verteld). Zo is een van de vaste personages een 'reusachtige' zwarte man die luistert naar de naam Baba en de 'r' niet kan zeggen, zoals Sjimmie (van Sjors) vroeger ook een spraakgebrek had. Wanneer deze Baba door een put vol ratten moet waden, roept hij: 'Atten! Massa's monste'lijke 'atten!

Interessant is ook hoe de moslims uit Algiers worden afgebeeld. Ze dreigen te pas en te onpas met onthoofdingen, maar worden met groot gemak overmeesterd door Europese technologie: Kapitein Roodbaard besproeit de zee met het 'Griekse vuur', een mengsel van nafta en salpeter dat zelfs op het wateroppervlak blijft branden. 'Er vindt een verschrikkelijk bloedbad plaats, [...] de Moorse enterploegen worden massaal neergebliksemd.' Alle bokkepoten!, zou Roodbaard zeggen.

Chlorophyl

Minder gewelddadig, maar niet minder verbeten gaat het toe in Chlorophyl Integraal 1, dat wordt uitgegeven door Scratch Books. Terwijl Roodbaard furore maakte in het weekblad Pilote, deed het figuurtje Chlorophyl van Raymond Macherot dat in het tijdschrift Kuifje. Het dossier voorin vertelt ons dat Chlorophyl een eikelmuis of tuinslaper is, een bestaand knaagdier dus, dat onbevreesd de strijd aangaat met de zwarte ratten onder leiding van 'de verschrikkelijke Anthraciet'. Er werd in de jaren vijftig gespeculeerd dat deze ratten symbool stonden voor de nazi's die België hadden bezet, maar tekenaar Macherot ontkende dat en zei dat hij de ruiters van Dzjenghis Kahn uit de 12de eeuw voor ogen had. Belangrijker is dat deze dierenstrip nog niets aan charme heeft ingeboet, met Het betoverd bos als hoogtepunt. In dit verhaal vinden Chlorophyl en zijn vriendje Minimum een speelgoedauto met opwindsleutel waarmee ze slingerend over donkere wegen naar het betoverde - en verboden - bos rijden. Daar worden ze gearresteerd en veroordeeld tot levenslange dwangarbeid, wegens het schenden van staatsgrenzen. Als je bij deze passage de cultureel correcte bril weer opzet, zie je een verwijzing naar het IJzeren Gordijn: gij zult geen communistische landen binnendringen. Hoe een knaagdierenstrip z'n onschuld verloor.

Beeld .
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden