Ayckbourn spelen of geweld tonen

'Voor mij - en dat is mijn diepe overtuiging - maakt de maatschappij een metamorfose door en zitten wij daar midden in....

Van Hove, artistiek leider van Toneelgroep Amsterdam en Johan Simons (ZT Hollandia en vanaf juli artistiek leider NT Gent) zitten zaterdag tegenover elkaar in de Stadsschouwburg Amsterdam; onder leiding van Felix Rottenberg discussiëren ze - in hun hoedanigheid van gezichtsbepalende theatermakers van dit moment - over hoe hun kunst zich verhoudt tot de maatschappij, of hoe je als regisseur reageert op belangrijke gebeurtenissen buiten het theater.

Deze week zag Van Hoves Scènes uit een huwelijk naar Bergman het licht, een stuk dat deel uitmaakt van een vierluik rond het thema huwelijk; een reeks die werd ingezet met De Kruistochten van Alan Ayckbourn. Het was die repertoirekeuze die Johan Simons ertoe bracht zich in deze krant hardop af te vragen hoe je nu, in deze politiek onrustige tijden, kunt kiezen voor een Ayckbourn - een opmerking die de opmaat vormde voor dit debat.

'Die repertoirekeuze heeft ook onherroepelijk te maken met mijn leven op dit moment', riposteert Van Hove nu. 'In die zin is het een gemaskeerde autobiografie. Tegelijkertijd reflecteert het op de tijd waarin ik leef, op een belangrijke actuele kwestie als: hoe moeten we samenleven? Scènes uit een huwelijk gaat erover dat mensen elkaar uiteindelijk accepteren, het gegeven omarmen dat de ander per definitie anders is. Voor mij is het stuk een ode aan de tolerantie.'

Simons op zijn beurt is vast van plan van zijn NT Gent een stadsgezelschap te maken dat het programma desnoods radicaal omgooit als er iets (wereld-)schokkends gebeurt. Na de moord op Theo van Gogh bijvoorbeeld, vond hij het maar 'stil' in Amsterdam. 'In het theater moet ruimte zijn om na te denken. Hoe ga je om met geweld, wie ben ík om geweld te tonen? Ik heb nog nooit iemand een klap verkocht. Je moet iets durven doen en het resultaat op toneel hoeft dan ook niet perfect te zijn. Het is een risico dat je neemt, maar je stof moet actueel zijn. Als Ivo zegt dat andere media beter toegerust zijn om hier snel op te reageren, snap ik daar niks van.'

Van Hove: 'Als ik op iedere actuele kwestie zou willen reageren zou ik journalistiek bezig zijn. Wat ik maak is een weerspiegeling van die urgentie en voor mij werkt dat via grote, langlopende projecten eerder dan via incidentele. Ik merk juist dat ik meer risico neem als ik me enige tijd ergens helemaal in vastbijt.'

Desgevraagd noemen Simons en Van Hove hun beider 'internationale blik' als bindende factor. Ze werken met grote regelmaat in het buitenland: Simons veel in Duitsland, Van Hove in New York. Beiden regisseren binnenkort Wagners Ring, in respectievelijk Parijs en Antwerpen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden