Review

Autobiografie Wim Meijer is voorbeeld voor andere politici

Wim Meijer (PvdA, NieuwLinks, Rabobank) waagt zich aan een autobiografie. Hopelijk strekt hij andere (oud-)politici tot voorbeeld, al dan niet met ghostwriter.

'Zeven mooie jaren' bracht Wim Meijer (1939, Harkstede) door als medewerker, later directeur, van een vormingscentrum voor werkende jongeren in Hengelo. Jongens en meisjes vanaf 14 jaar, die werkten in de Twentse textiel of bij machinefabriek Stork, kwamen er één dag per week om aan de leerplicht te voldoen. Ze leerden er hoe je een krant leest, hoe politiek en vakbond in elkaar zitten, ze deden aan sport, spraken over kwesties als minimumjeugdloon, onderwijs.

Hier leerden ze geleidelijk voor zichzelf op te komen of hun mening te formuleren. Opbouwwerker Meijer zou de methoden die hij in Hengelo toepaste en op de sociale academie had geleerd gedurende zijn gevarieerde maatschappelijke loopbaan blijven koesteren.

Bijvoorbeeld als voorzitter van de raad van beheer van de Rabobank in de jaren negentig. Hij werd voor die functie gevraagd, toen hij commissaris van de koningin in Drenthe was, na een stormachtige politieke tijd in Den Haag bij de PvdA. Hij had zo'n positie bij geen andere bank aanvaard, zegt hij in zijn door Margriet van Lith opgetekende autobiografie Tegen de stroom in. Maar de Rabo was een coöperatie, ontstaan uit kleine boerenleenbanken die de landbouwers in de dorpen terzijde stonden. Wat hem aansprak was 'dat het een bank was die door de mensen zelf met eigen inspanning en eigen middelen was gebracht waar ze nu stond'.

Nu waren de jaren negentig niet direct een gouden tijd voor het idee van de coöperatie. In het kielzog van Margaret Thatcher, Ronald Reagan en het in diskrediet raken van de communistische planeconomie, zochten velen hun heil in het streven naar privatisering en marktwerking. Meijer wilde de kern van het coöperatiemodel niet prijsgeven. Met directeur Herman Wijffels, de man van maatschappelijk verantwoord ondernemen en dienend leiderschap, organiseerde hij daarom onder de bankmedewerkers 'een brede coöperatiediscussie die we hebben gevoerd tussen 1995 en 1998. (...) Iedereen, werkelijk iedereen was erbij betrokken.' De Rabobank bleef een coöperatie 'in een moderne jas', al is daar onder Wijffels' opvolgers wel weer het een en ander van afgesnoept. Het was een opmerkelijk staaltje vormingswerk van Wim Meijer.

Non-Fictie
Margriet van Lith
Wim Meijer
Tegen de stroom in
****
Nijgh & Van Ditmar; 399 pagina's; euro 24,99.

Een belangrijk deel van zijn carrière speelde zich af in Den Haag. Hij was een enthousiast lid van Nieuw Links dat de vergrijsde, ouderwetse PvdA in de jaren zestig wilde opengooien en democratiseren. Op z'n 33ste werd hij staatssecretaris voor Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk in het kabinet-Den Uyl. Hij is nog steeds trots op de vele bibliotheken en buurthuizen, 'alles wat meehelpt aan het aloude ideaal van de verheffing', die onder zijn bewind tot stand kwamen en later voor een groot deel zijn wegbezuinigd.

In 1979 deed Meijer, op aandringen van zijn oude vrienden uit Nieuw Links een vergeefse gooi naar het PvdA-voorzitterschap. Hij verloor van Max van den Berg en omschrijft die strijd nu met zelfrelativering: 'Het was een woeste man met een baard en een bevlogen verhaal tegenover een wat kalende man in een grijs pak met een genuanceerd verhaal.' De samenwerking tussen de twee liep daarna niet erg lekker, maar Meijer is sans rancune. In het hele boek laat hij zich kennen als het soort politicus wie het niet om zichzelf gaat, maar om wat hij voor anderen kan betekenen.

De autobiografie is een in Nederland zelden beoefend genre. Margriet van Lith die als ghostwriter gelukkig niet anoniem is gebleven, heeft Meijers levensverhaal boeiend vorm gegeven. De autobiografie is een voorbeeld voor andere (oud-)politici.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden