Atilgan waarschuwt de lezer voor een te makkelijk oordeel

Ideale vrouwenbenen gezocht.

Drie jaar geleden verscheen de Nederlandse vertaling van de roman Sereen van de Turkse schrijver en literatuurdocent Ahmet Hamdi Tanpinar. Hoofdpersoon was de sympathieke Mümtaz, een dromer. Een van Tanpinars studenten was Yusuf Atilgan (1921-1989). Van hem is nu een eerste roman vertaald, De lanterfanter.

Zoals Tanpinars Mümtaz door het vooroorlogse, Osmaanse Istanbul zwierf, zo slentert Atilgans protagonist door het naoorlogse, westerse Istanbul. Over geld hoeft de 28-jarige C. zich na de dood van zijn rijke vader geen zorgen te maken. Bij een schilderclub leert hij Ayse kennen. Ze brengen samen een zomer door op een van de Prinseneilanden voor de kust van Istanbul.

Fictie
Yusuf Atilgan
De lanterfanter
Uit het Turks vertaald door Hanneke van de Heijden.
Jurgen Maas; 275 pagina's; €19,95.

Lanterfantende egoïst

Als C. na lang aandringen over zijn moeizame jeugd vertelt, raakt Ayse ervan overtuigd dat hij haar op een dag in de steek zal laten. Om de afwijzing voor te zijn, maakt ze het zelf uit. Eenmaal terug in de stad geeft C. zich over aan zijn obsessie: de zoektocht naar het ideale paar vrouwenbenen. Tegelijk weigert hij zich te conformeren aan de maatschappij, die niets van zijn 'gelanterfant' wil weten.

Atilgan kiest voor meerdere ik-figuren en soms vraag je je af wie er aan het woord is. Toch past deze stijl goed bij de tegendraadsheid van de hoofdpersoon. Ook hij laat zich niets aan zijn omgeving gelegen liggen. Dat de schrijver zijn hoofdpersoon soms een vreemde kwast vindt, blijkt uit de bekrompen opmerkingen die hij C. in de mond legt. Maar juist op die momenten lijkt Atilgan de lezer te waarschuwen voor een al te gemakkelijk oordeel. Net zoals hij zelf de geëngageerde schrijvers van zijn tijd een spiegel voorhield door te laten zien dat je ook een prachtige roman kunt schrijven over een lanterfantende egoïst met een stevig oedipuscomplex.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden