GamerecensieAssassin’s Creed Valhalla

Assassin’s Creed Valhalla: een gender-vriendelijk, levend geschiedenisboek over bloeddorstige Vikingen ★★★★★

Na uitstapjes naar het oude Egypte en oude Griekenland speelt de nieuwe game in de Assassin’s Creed-gamereeks zich af eind negende eeuw, als Vikingen het nog niet zo verenigde koninkrijk van de Engelsen onveilig maken.

Beelden uit de game Assassin's Creed Valhalla.Beeld Ubisoft

In elk geval één valkuil hebben de makers van Assassin’s Creed Valhalla weten te vermijden: hun Vikingen dragen geen helmen met hoorns.

Valhalla is de twaalfde aflevering in de serie games die de Franse uitgever Ubisoft heeft laten verschijnen onder het banier van Assassin’s Creed. Voorgaande avonturen speelden zich onder meer af in het oude Egypte en het Griekenland van de mythen, post-revolutionair Parijs, Londen tijdens de industriële revolutie, de derde kruistocht naar Jeruzalem (1191), de Amerikaanse revolutie (rond 1765) en de Zevenjarige Oorlog, een snoer van gewapende conflicten tussen 1756 en 1763 in Europa en zijn koloniën.

Zoals altijd hebben de Fransen (of correcter: hun studio in Montreal) er eer in gelegd om de landschappen, de bebouwingen, voorwerpen en gebruiken na te bootsen die de Vikingen rond 873 moeten hebben beleefd. Dat is nogal een opgave, omdat er vrij weinig bekend is van de Scandinavische rauwdouwers die in de negende eeuw grote delen van Europa onveilig maakten.

De helmen met hoorns, om maar eens wat te noemen, zijn een 19de eeuwse vondst van de kostuumontwerper die componist Richard Wagner aantrok voor zijn Tristan und Isolde. De hoorns die bij opgravingen zijn gevonden, werden door de eerste archeologen niet als drinkbekers herkend.

Die lacune in kennis speelt op meer vlakken. Wat we van de Vikingen weten, weten we vooral uit tweede of derde hand en dan nog is het meeste daarvan neergepend door mensen die onder hun knoet hadden geleefd. Geschiedschrijvers zijn het zelfs niet eens over de reden waarom de Vikingen op de boot stapten om elders dood en verderf te zaaien.

Beelden uit de game Assassin's Creed Valhalla.Beeld Ubisoft

Genderwissel

De voornaamste Viking in Assassin’s Creed Valhalla, Eivor, trekt er in elk geval met haar broer Sigurd op uit om te ontsnappen aan de machtsstrijd om de troon in Noorwegen. Ze beginnen een nieuw leven in middeleeuws Engeland, waar ze niet alleen slaags raken met de Angelsaksische koninkrijkjes daar, maar ook met de zonen van de legendarische held Ragnar Lodbrok die elkaar het leven zuur maken, over de ruggen van de Engelsen heen.

Ook andere historische figuren passeren de revue, zoals Ivar de Beenloze en Ubba (Ubbe Ragnarsson), een van de aanvoerders van het Grote Heidense Leger dat rond enkele jaren voor Eivors aankomst een groot deel van Engeland onder de voet liep.

Geheel in lijn met het genderdebat kan de speler kiezen voor een vrouwelijke of mannelijke Eivor, al doet dat voor het verloop van de game er geen sikkepit toe. Eenmaal in Engeland aangekomen bouwt Eivor een nederzetting, die ‘hij’ Ravensthorpe doopt, naar de naam van de clan waarmee ‘zij’ de Noordzee overstak – je kunt in de loop van het spel van geslacht wisselen en niet slechts aan het begin zoals in eerdere Assassin’s Creed-titels.

Vanuit Ravensthorpe (thorpe is Engels voor gehucht) begint de speler als Eivor aan een reeks queestes waarvan zij de opbrengsten – buit in het geval van plunderingen – kan aanwenden om haar nederzetting te laten groeien. Nieuwe gebouwen leiden tot upgrades als een wapensmid die beter wapentuig oplevert of een brouwerij die feesten mogelijk maakt waarmee Eivor haar status in de clan kan verbeteren.

Geheel volgens de overlevering gaat het bij die expansie er niet zachtzinnig aan toe: een heel arsenaal aan wapens staat Eivor tot haar beschikking, van zwaarden van anderhalf tot twee meter die zo zwaar zijn dat zij ze met beide knuisten moet vasthouden tot een alledaags object als een dorsvlegel. Vijanden komen over het algemeen bloederig aan hun einde.

Beelden uit de game Assassin's Creed Valhalla.Beeld Ubisoft

Tempeliers

Slechts vluchtig nog wordt de rode lijn aangestipt die door alle Assassin’s Creed-games loopt, over de eeuwenlange strijd tussen Tempeliers en de Assassijnen, een islamitische splinter die wil voorkomen dat de kruisridders wereldheerschappij bereiken. Wat daar vooral aan herinnert is het in een mouw verborgen uitschuifbare mes, waarmee de hoofdrol in elke Assassin’s Creed is uitgerust.

Er wordt heel wat geplunderd en in brand gestoken in Valhalla, maar Eivor en haar kornuiten kunnen ook met diplomatieke machinaties hun macht uitbreiden. Zoals Eivor er ook voor kan kiezen om heimelijk en in alle stilte een vijand een kopje kleiner te maken in plaats van luid schreeuwend op hem af te stormen, zwaaiend met de botte bijl. Dat eerste vergt meer planning, tactisch inzicht en is vanzelfsprekend moeilijker.

Valhalla is een van de betere games geworden in de Assassin’s Creed-reeks, al zijn er ook kleine gebreken. Zo gaat er iets mis met de grote bestormingen van kastelen, waarbij Eivor zich met een stormram door de kasteelpoort werkt om haar krijgers al binnen de muren aan te treffen. Het gevoel van betrokken te raken in een echt grootschalig slagveld verdampt al snel.

Verder blijft het vreemd om Vikingen een Engels te horen spreken dat de Angelsaksische bewoners in 873 niet eens uit hun mond kregen. Maar bij Odin, Assassin’s Creed Valhalla blijft een levend geschiedenisboek dat we voorlopig nog lang niet uit hebben.

Assassin’s Creed Valhalla is verschenen voor de Xbox Series en One, de PlayStation 4 en 5 en Windows.

Beelden uit de game Assassin's Creed Valhalla.Beeld Ubisoft

MEER LEZEN?

De tijdmachine die Animus heet is op zijn tiende halte in de Franse gamesreeks Assassin’s Creed gestopt in het oude Egypte. De wereld van mummies, papyrus en piramides is prachtig nagemaakt. Maar is Origins méér dan een mooi plaatjesboek? Assassin’s Creed Origins is een zandbak vol schitterend speelgoed, luidde het oordeel in 2017.

De makers van Assassin’s Creed steken veel werk in het nauwgezet nabootsen van de historische setting waarin de games afspelen. Maar hoe beleef je die schitterende reconstructies als je niet kunt of wilt spelen? Dan is er de ontdekkingstour van Odyssee. Zo eentje kwam er ook voor de Egyptische editie van Assassin’s Creed. 

Archeoloog Neil Price en historicus Valerie Hansen proberen in hun boeken het beeld van de bloeddorstige Vikingen en de ‘duistere’ periode rond het jaar 1000 bij te stellen. Met beperkt succes, oordeelt Marcel Hulspas. De Vikingen waren van alles, maar toch echt geen lieverdjes.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden