Ary krijgt veel bezoek

GEZELLIGE plantenbakken, wat bankjes en een plek voor de kinderen', dat antwoorden mensen als je hen vraagt wat er moet gebeuren om het plein in de buurt op te kalefateren....

De afgelopen maanden zijn de inwoners van Dordrecht gevraagd om hun mening over 'kunst in de openbare ruimte'. Dat gebeurde in het kader van Blikopener, een project onder leiding van kunstenares Wapke Feenstra. De alternatieve inspraakavonden hadden niet alleen het doel om de bewoners meer te betrekken bij de kunst in de binnenstad. De inspraak zelf, het contact met de medemens, werd verheven tot kunst. De resultaten van Blikopener staan in een eenmalig tijdschrift met dezelfde naam.

Een prominente plaats in het blad wordt ingenomen door de rijk geïllustreerde verhalen over de zes Kookkunst-bijeenkomsten. Het is een project van kunstenares Christine Bernhard, waarbij 'barbecuen' wordt verheven tot een culturele activiteit. Paprika's worden, verpakt in klei, gebakken in een oven. 'De amorfe kleivormen liggen als kleine abstracte sculpturen op het midden van de tafel. De gasten slaan met een hamer op de kleistukken en halen het gare voedsel eruit en eten het op. De kleischerven liggen daarna als de resten van een opgraving op tafel', schrijft Feenstra.

Elke maaltijd die Bernhard bereidt, gaat over 'energieoverdracht'. De titels - bijvoorbeeld 'Energieoverdracht in kleihulsels' - slaan terug op de manier waarop de maaltijden bereid worden, maar energieoverdracht verwijst ook naar het persoonlijkecontact tussen de bezoekers van de Kookkunst-avonden.

De foto's van Energieoverdracht met stoom laten een gezellige bijeenkomst zien, die zo blijkt uit de tekst ook erg functioneel was. Onder het eten van gestoomde gerechten wisselen winkeliers en kunstenaars van gedachten over 'nieuwe kerstversiering' in de winkelstraat. Wat dat met kunst en winkeliers met Blikopener te maken hebben, is simpel: 'Kunst gaat over kijken, en als wandelaar in de binnenstad valt het op dat een groot deel van wat er te zien is, bepaald wordt door de winkels', legt Feenstra uit.

Een ander project, getiteld Op bezoek bij Ary, bracht de mensen letterlijk dichter bij de kunst. De Japanse kunstenaar Tazro Niscino bouwde een tijdelijke huiskamer om het standbeeld van de beroemde Dordtse schilder Ary Scheffer waardoor de Dordtenaren eindelijk eens goed in ogen konden kijken van hun stadsheld. Dat leverde het een en ander aan commentaar op: 'Hij is duidelijk linksdragend', 'mogen we er nu ook graffiti op spuiten?' en 'hé Ary wat voor gel gebruik jij?'

Ary kreeg veel bezoek: ongeveer duizend mensen per week. De kunstenaar kreeg een acht van het publiek. Aan het krijgen van een rapportcijfer moest de kunstenaar ook wel even wennen.

Inspraak, rapportcijfers, enquêtes, tegenstanders van het beleid van Van der Ploeg zullen in Blikopener bevestigd zien waar ze bang voor zijn. In het tijdschrift staat die angst verwoord in de vraag: 'Is het oorspronkelijke idee van een kunstenaar van meer belang dan de mening van de buurt?' Blikopener doet vermoeden van niet. Iedereen moet mogen meebeslissen. Maar valt er iets te verwachten van mensen die al jaren tegenover een kunstwerk wonen, terwijl ze dat - zo bleek op een van de inspraakavonden - nooit in de gaten hebben gehad.

Met het tijdschrift Blikopener is het al net als met het project: van een kunstwerk zoals het was bedoeld, is het verworden tot een heldere omschrijving van het plan, uitgebreid met doelstellingen, conclusies, enquête-uitkomsten en samenvating in het Engels.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden